Politieke religie in de Westerse wereld in de 19de en 20ste eeuw
Aantekeningen blok II
HC7 24/03/2016
Charisma en Volksgemeinschaft in het Derde Rijk
Politieke religie in de meeste ‘zuivere’ vorm Derde Rijk
Hoe nazisme kon fungeren als religie, een soort cement.
Volksgemeinschaft: ontstaat al in WOI, nazi’s pakken dit op.
Opbouw college
I. Charisma in de theorie van Max Weber en de toepasbaarheid op het gezag van Hitler
II. Nazisme als politiek
1. Hitler als verlosser/messias
2. De verspreiding van het geloof: propaganda in een totalitaire staat
3. Het Derde Rijk als Volksgemeinschaft
Wat betekent dit begrip, haken en ogen
Charisma
Kent zijn oorsprong in de religieuze wereld.
Grieks woord: ‘goddelijke gave’
Is toepasbaar op het gezag van Hitler. Gaat ook om de relatie tussen Hitler en het volk.
Begrip ontwikkelt door Max Weber (1864-1920).
Schreef over veel verschijnselen: politiek, muziek, etc.. Was socioloog.
Drie typen van legitiem gezag:
- Rationeel
Bijv. bureaucratie
Gebonden aan regels, wetten
- Traditioneel
Patriarchaal, bijv. ‘omdat je vader het zegt’
- Charismatisch
Overgave aan geloof in heer of held.
Zuiverste: profeet, oorlogsheld
Charismatisch gezag:
Kenmerken volgens Weber:
- Wisselwerking leider-omgeving
Volgelingen geloven in kwaliteiten leider. Niet los van elkaar te zien
- ‘Roeping’ van de leider zelf, geloof van het volk
Dus zowel geloof leider als volgelingen.
Sterk idealistisch element.
Bijvoorbeeld Obama: idee van bevrijder, verlosser, vertrouwen
Dus ook het geloof van het volk.
- Buitenalledaags, revolutionair, ‘door God gezonden’
Niet zomaar iemand, totaal andere orde tot stand kunnen brengen.
Gaat om revolutionaire veranderingen door buitengewone kwaliteiten van de leider.
Is ook wat Hitler deed: revolutie in de samenleving.
Ook bijv. Pim Fortuyn: niet zomaar politicus, gevoel van iets revolutionairs, mensen gegrepen
door zijn persoon.
Aantekeningen blok II
HC7 24/03/2016
Charisma en Volksgemeinschaft in het Derde Rijk
Politieke religie in de meeste ‘zuivere’ vorm Derde Rijk
Hoe nazisme kon fungeren als religie, een soort cement.
Volksgemeinschaft: ontstaat al in WOI, nazi’s pakken dit op.
Opbouw college
I. Charisma in de theorie van Max Weber en de toepasbaarheid op het gezag van Hitler
II. Nazisme als politiek
1. Hitler als verlosser/messias
2. De verspreiding van het geloof: propaganda in een totalitaire staat
3. Het Derde Rijk als Volksgemeinschaft
Wat betekent dit begrip, haken en ogen
Charisma
Kent zijn oorsprong in de religieuze wereld.
Grieks woord: ‘goddelijke gave’
Is toepasbaar op het gezag van Hitler. Gaat ook om de relatie tussen Hitler en het volk.
Begrip ontwikkelt door Max Weber (1864-1920).
Schreef over veel verschijnselen: politiek, muziek, etc.. Was socioloog.
Drie typen van legitiem gezag:
- Rationeel
Bijv. bureaucratie
Gebonden aan regels, wetten
- Traditioneel
Patriarchaal, bijv. ‘omdat je vader het zegt’
- Charismatisch
Overgave aan geloof in heer of held.
Zuiverste: profeet, oorlogsheld
Charismatisch gezag:
Kenmerken volgens Weber:
- Wisselwerking leider-omgeving
Volgelingen geloven in kwaliteiten leider. Niet los van elkaar te zien
- ‘Roeping’ van de leider zelf, geloof van het volk
Dus zowel geloof leider als volgelingen.
Sterk idealistisch element.
Bijvoorbeeld Obama: idee van bevrijder, verlosser, vertrouwen
Dus ook het geloof van het volk.
- Buitenalledaags, revolutionair, ‘door God gezonden’
Niet zomaar iemand, totaal andere orde tot stand kunnen brengen.
Gaat om revolutionaire veranderingen door buitengewone kwaliteiten van de leider.
Is ook wat Hitler deed: revolutie in de samenleving.
Ook bijv. Pim Fortuyn: niet zomaar politicus, gevoel van iets revolutionairs, mensen gegrepen
door zijn persoon.
