Doelstellingen WK 1 AZ
Introcollege AZ
1. de definitie van acute zorg benoemen;
Zorg die snel van karakter kan veranderen.
Hartinfarct
1. de normale anatomie en fysiologie van de tractus circulatorius beschrijven (zie ook de
doelstellingen over de tractus circulatorius uit het Basissemester);
Afsterving van weefsel ten gevolge van verstopping van een ader of slagader verminderde of
opgeheven bloedtoevoer (of -afvoer). Daardoor zuurstofgebrek en gebrek aan brandstoffen,
daardoor cel- en weefselbeschadiging en cel- en weefselversterf (necrose).
College Anatomie/fysiologie: tractus circulatorius
Doelstellingen
De student kan:
1. De drie kernonderdelen van de tractus circulatorius (te weten: de bloedvaten, het bloed en de
pompsystemen) beschrijven naar bouw en functie.
Bloedvaten: algemene bouw: endotheel bekleding (de intima), de spierlaag (de media), bindweefsel
ter fixatie/afgrenzing (de adventitia).
Functies:
- Arterie: transport vanaf het hart (opvang hoge drukken);
- Capillair: uitwisseling (dankzij gefenestreerd endotheel);
- Vene: transport naar het hart en opslag (lage drukken).
Het bloed: vloeibaar verbindend weefsel wat voortdurend circuleert rond het lichaam.
Samenstelling van het bloed:
De meeste bloedcellen worden in rood beenmerg gemaakt. Sommige lymfocyten worden ook
geproduceerd in lymfoïde weefsels. In het beenmerg stammen alle bloedcellen uit pluripotente (het
vermogen om zich in verschillende cel soorten te ontwikkelen) stamcellen en doorlopen
ontwikkelingsfasen voordat zij in het bloed terechtkomen. De ontwikkeling van bloedcellen heet
hemopoëse.
, - Cellulaire fractie (-45%);
o Erytrocyten; 99% van alle bloedcellen zijn erytrocyten. Erytrocyten hebben geen
kern en de belangrijkste functie is het vervoer van gassen, voornamelijk O2 en een
beetje CO2. Een erytrocyt heeft een grote vorm met een dunne centraal gedeelte
zodat er makkelijk gasuitwisseling door de cel kan. ook zijn de erytrocyten flexibel
zodat ze de capillairen kunnen passeren. Doordat ze geen kern hebben, kunnen ze
niet delen. Daarom worden ze continu vervangen door nieuwe cellen gevormd in het
rode beenmerg. De levensduur in de circulatie is ong. 120 dagen. De ontwikkeling
van erytrocyten uit stamcellen duurt 7 dagen en heet erytropoëse. Vit. B12 en
foliumzuur (B11) zijn nodig voor de vernieuwing van erytrocyten. Hb+O2=HbO.
o Leukocyten; voor e verdediging en immuniteit. Leukocyten ontdekken antigeen
materiaal en vernietigen het door een aantal afweermechanismes. Leukocyten zijn
de grootste bloedcellen maar zijn slechts 1% van het bloedvolume. Leukocyten
bevatten ook geen kern en in het cytoplasma zitten soms korrels (granulen). De twee
belangrijkste soorten zijn granulocyten en agranulocyten.
o Trombocyten; ook trombocyten hebben geen kern. Het cytoplasma is gevuld met
granulen die de bloedstolling bevorderen en zorgen voor hemostase (het stoppen
van de bloedstroom). Het hormoon trombopoëtine, dat van de lever wordt
afgegeven, stimuleert de productie van trombocyten. De levensduur is 8 tot 11
dagen.
Hemostase: wanneer een bloedvat beschadigd raakt, vormt de stelping van
het bloed en de genezing een overlappend proces, waarbij trombocyten een
belangrijke rol spelen. Wanneer trombocyten in contact komen met een
beschadigd bloedvat, wordt het oppervlak kleverig en hechten zij zich aan de
beschadigde wand. Daar geven zij serotonine en tromboxanen af. Dat doet
het vat samentrekken zodat de bloedstroom afneemt of stopt. Dit proces
heet vasoconstrictie. Daarna is er een trombocytenaggregatie (propvorming).
De plakkerige trombocyten kleven samen en geven andere stoffen af,
waaronder adenosinedifosfaat (ADP). ADP zorgt dat er nog meer
trombocyten komen. Passerende trombocyten blijven aan de aanwezige
kleefrand plakken en geven ook hun stoffen af. Zo komt er een snelle
tijdelijke afsluiting. Na dit proces komt de coagulatie (bloedstolling. Dit is een
complex proces met allerlei verschillende stollingsfactoren. Nadat de prop is
gevormd, begint de verwijdering ervan en de genezing van het beschadigde
vat trombolyse. De afbraak van de fibrine, fibrinolyse, is de eerste fase.
Plasminogeen, dat in de prop is gekomen tijdens de vorming, wordt omgezet
in het enzym plasmine. Plasmine breekt fibrine af door geleidelijk het stolsel
te verwijderen om weefselherstel te laten plaatsvinden.
- Bloedplasma (-55%);
o Water (90%);
o Eiwitten; plasma-eiwitten zijn te groot om door de poriën van de capillair wanden te
gaan en blijven zo in de weefsels. Plasma-eiwitten zorgen voor de osmotische
bloeddruk (bloeddruk welke achterblijft wanneer door osmose vocht uit de vaten is,
eiwitten blijven achter;). Wanneer de hoeveelheid plasma-eiwitten daalt, daalt
tevens de osmotische druk en wordt er vocht naar de weefsels (oedeem) verplaatst.
Plasma-eiwitten worden grotendeels in de lever aangemaakt.
Introcollege AZ
1. de definitie van acute zorg benoemen;
Zorg die snel van karakter kan veranderen.
Hartinfarct
1. de normale anatomie en fysiologie van de tractus circulatorius beschrijven (zie ook de
doelstellingen over de tractus circulatorius uit het Basissemester);
Afsterving van weefsel ten gevolge van verstopping van een ader of slagader verminderde of
opgeheven bloedtoevoer (of -afvoer). Daardoor zuurstofgebrek en gebrek aan brandstoffen,
daardoor cel- en weefselbeschadiging en cel- en weefselversterf (necrose).
College Anatomie/fysiologie: tractus circulatorius
Doelstellingen
De student kan:
1. De drie kernonderdelen van de tractus circulatorius (te weten: de bloedvaten, het bloed en de
pompsystemen) beschrijven naar bouw en functie.
Bloedvaten: algemene bouw: endotheel bekleding (de intima), de spierlaag (de media), bindweefsel
ter fixatie/afgrenzing (de adventitia).
Functies:
- Arterie: transport vanaf het hart (opvang hoge drukken);
- Capillair: uitwisseling (dankzij gefenestreerd endotheel);
- Vene: transport naar het hart en opslag (lage drukken).
Het bloed: vloeibaar verbindend weefsel wat voortdurend circuleert rond het lichaam.
Samenstelling van het bloed:
De meeste bloedcellen worden in rood beenmerg gemaakt. Sommige lymfocyten worden ook
geproduceerd in lymfoïde weefsels. In het beenmerg stammen alle bloedcellen uit pluripotente (het
vermogen om zich in verschillende cel soorten te ontwikkelen) stamcellen en doorlopen
ontwikkelingsfasen voordat zij in het bloed terechtkomen. De ontwikkeling van bloedcellen heet
hemopoëse.
, - Cellulaire fractie (-45%);
o Erytrocyten; 99% van alle bloedcellen zijn erytrocyten. Erytrocyten hebben geen
kern en de belangrijkste functie is het vervoer van gassen, voornamelijk O2 en een
beetje CO2. Een erytrocyt heeft een grote vorm met een dunne centraal gedeelte
zodat er makkelijk gasuitwisseling door de cel kan. ook zijn de erytrocyten flexibel
zodat ze de capillairen kunnen passeren. Doordat ze geen kern hebben, kunnen ze
niet delen. Daarom worden ze continu vervangen door nieuwe cellen gevormd in het
rode beenmerg. De levensduur in de circulatie is ong. 120 dagen. De ontwikkeling
van erytrocyten uit stamcellen duurt 7 dagen en heet erytropoëse. Vit. B12 en
foliumzuur (B11) zijn nodig voor de vernieuwing van erytrocyten. Hb+O2=HbO.
o Leukocyten; voor e verdediging en immuniteit. Leukocyten ontdekken antigeen
materiaal en vernietigen het door een aantal afweermechanismes. Leukocyten zijn
de grootste bloedcellen maar zijn slechts 1% van het bloedvolume. Leukocyten
bevatten ook geen kern en in het cytoplasma zitten soms korrels (granulen). De twee
belangrijkste soorten zijn granulocyten en agranulocyten.
o Trombocyten; ook trombocyten hebben geen kern. Het cytoplasma is gevuld met
granulen die de bloedstolling bevorderen en zorgen voor hemostase (het stoppen
van de bloedstroom). Het hormoon trombopoëtine, dat van de lever wordt
afgegeven, stimuleert de productie van trombocyten. De levensduur is 8 tot 11
dagen.
Hemostase: wanneer een bloedvat beschadigd raakt, vormt de stelping van
het bloed en de genezing een overlappend proces, waarbij trombocyten een
belangrijke rol spelen. Wanneer trombocyten in contact komen met een
beschadigd bloedvat, wordt het oppervlak kleverig en hechten zij zich aan de
beschadigde wand. Daar geven zij serotonine en tromboxanen af. Dat doet
het vat samentrekken zodat de bloedstroom afneemt of stopt. Dit proces
heet vasoconstrictie. Daarna is er een trombocytenaggregatie (propvorming).
De plakkerige trombocyten kleven samen en geven andere stoffen af,
waaronder adenosinedifosfaat (ADP). ADP zorgt dat er nog meer
trombocyten komen. Passerende trombocyten blijven aan de aanwezige
kleefrand plakken en geven ook hun stoffen af. Zo komt er een snelle
tijdelijke afsluiting. Na dit proces komt de coagulatie (bloedstolling. Dit is een
complex proces met allerlei verschillende stollingsfactoren. Nadat de prop is
gevormd, begint de verwijdering ervan en de genezing van het beschadigde
vat trombolyse. De afbraak van de fibrine, fibrinolyse, is de eerste fase.
Plasminogeen, dat in de prop is gekomen tijdens de vorming, wordt omgezet
in het enzym plasmine. Plasmine breekt fibrine af door geleidelijk het stolsel
te verwijderen om weefselherstel te laten plaatsvinden.
- Bloedplasma (-55%);
o Water (90%);
o Eiwitten; plasma-eiwitten zijn te groot om door de poriën van de capillair wanden te
gaan en blijven zo in de weefsels. Plasma-eiwitten zorgen voor de osmotische
bloeddruk (bloeddruk welke achterblijft wanneer door osmose vocht uit de vaten is,
eiwitten blijven achter;). Wanneer de hoeveelheid plasma-eiwitten daalt, daalt
tevens de osmotische druk en wordt er vocht naar de weefsels (oedeem) verplaatst.
Plasma-eiwitten worden grotendeels in de lever aangemaakt.
