VERPLEEGKUNDIGE,
BETWERER OF
ALLESKUNNER?
Naam:
Studentnummer:
Klas: VVV1N4
Datum: 21-12-2021
Docent:
Inleiding
‘Als ik een bakje koffie wil, mogen jullie mij dat niet weigeren. Een verpleegkundige hoeft mij niet te vertellen
wat ik mag eten en drinken’, vertelt een patiënt met nierinsufficiëntie op de afdeling interne geneeskunde.
, Wegens chronische nierinsufficiëntie ondergaat de patiënt vier maal per week een nierdialyse en wordt er een
natrium-kalium arm dieet en een vochtbeperking geadviseerd. De arts stelt dat het risico op verslechtering
beduidend kleiner is door het volgen van zijn dieet. Echter is de patiënt ontevreden over het eten en drinken
op de afdeling en vraagt aan de verpleegkundige of daar wat aan veranderd kan worden. De verpleegkundige
antwoordt dat de patiënt een natrium-kalium arm dieet heeft en een vochtbeperking. Dit verklaart voor de
patiënt waarom hij zijn eten flauw vindt en dat de patiënt niet altijd meer drinken kan krijgen. De reactie van
de patiënt is dat hij dit onzin vindt, daarnaast hoeft een ander zich niet te bemoeien met zijn leefstijl het is zijn
eigen verantwoordelijkheid. De verpleegkundige weet dat de autonomie van de patiënt erg belangrijk is.
Wanneer patiënten deze autonomie niet juist gebruiken kunnen zij beslissingen maken die gezondheidsschade
opleveren. Zo weet de verpleegkundige dat er grote gevolgen zijn voor de gezondheid van de patiënt, wanneer
hij zijn leefstijl niet wil aanpassen. De waarden van de patiënt staan tegenover de waarden van de
verpleegkundige. De waarde ‘bevorderen van gezondheid’ door het volgen van een bepaald dieet, botst met
de waarde ‘respecteren van autonomie’. Vanuit mijn visie als verpleegkundige vind ik, dat wanneer een patiënt
wilsbekwaam is, hij zelf kan beslissen wat het beste voor hem is. Echter blijft het lastig omdat de
verpleegkundige iemands gezondheid wil bevorderen.
Op grond van de bovenstaande casus is het volgende ethische dilemma opgesteld: Mag je als verpleegkundige
accepteren dat een patiënt met chronische nierinsufficiëntie zich niet aan zijn dieet houdt, terwijl het de taak
van de verpleegkundige is om gezondheid te bevorderen? Weegt de autonomie van de patiënt zwaarder dan
het niet schaden principe?
Langdurige zorg
Langdurige zorg is er voor chronisch zieken, voor mensen die kwetsbaar zijn door geestelijke problemen,
kwetsbare ouderen, of mensen van alle leeftijden met een verstandelijke of lichamelijke beperking of
aandoeningen (Rijksoverheid, 2021). Langdurige zorg is bedoeld voor mensen die voor lange tijd veel of vaak
intensieve zorg of toezicht nodig hebben. Bovenstaande casus valt daardoor onder langdurige zorg. De
aandoening chronische nierinsufficiëntie, zorgt voor deze patiënt voor voortdurende specialistische- en
medicijnzorg.
Chronische nierinsufficiëntie
De schrijvers van het boek pathologie voor verpleegkundigen (Dudink, Bouwes, Portiér, Groenewoud, &
Meeteren, 2021) beschrijven chronische nierinsufficiëntie als een proces waarbij de functie door beschadiging
van nierweefsel langzaam achteruitgaat. Dit gaat in een periode van maanden tot jaren. Chronische
nierinsufficiëntie komt bij circa 12 procent van de bevolking voor en is een belangrijk gezondheidsprobleem,
dat levensbedreigend kan zijn. Chronische nierinsufficiëntie verhoogt het risico op hart- en vaatziekten, acute
nierinsufficiëntie en terminaal nierfalen. Hierdoor is het risico om vervroegd te komen overlijden sterk
verhoogd.
Er wordt gesteld dat de meest voorkomende oorzaken van chronische nierinsufficiëntie diabetes mellitus en
hypertensie zijn. De genoemde oorzaken brengen schade aan de kleinere bloedvaatjes in de nieren. Bij
diabetes wordt dit diabetische nefropathie genoemd. Ook door atherosclerose en auto-immuunaandoeningen
(bijv. glomerulonephritis) raken kleine bloedvaatjes in de nieren beschadigd. Overige oorzaken van
beschadiging van het nierweefsel kunnen zijn pyelonefritis, nefrotoxische medicatie (NSAID’s), en erfelijke
aandoeningen zoals cystenieren. Acute nierinsufficiëntie wat onvoldoende hersteld kan overgaan in chronische
nierinsufficiëntie.
Bij nierinsufficiëntie is de filtratie in de glomeruli verminderd. Wanneer de filtratie in de glomeruli is
verminderd, kan dat leiden tot een verminderde urineproductie en een veranderde samenstelling van het
bloed. In het bloed is dan een opstapeling van afvalstoffen, stoornissen in de vocht- en elektrolytenbalans,
anemie, stoornissen van het zuur-base-evenwicht en een verstoring van de regulatie van calcium en fosfaat te
zien (Dudink et al., 2021).
BETWERER OF
ALLESKUNNER?
Naam:
Studentnummer:
Klas: VVV1N4
Datum: 21-12-2021
Docent:
Inleiding
‘Als ik een bakje koffie wil, mogen jullie mij dat niet weigeren. Een verpleegkundige hoeft mij niet te vertellen
wat ik mag eten en drinken’, vertelt een patiënt met nierinsufficiëntie op de afdeling interne geneeskunde.
, Wegens chronische nierinsufficiëntie ondergaat de patiënt vier maal per week een nierdialyse en wordt er een
natrium-kalium arm dieet en een vochtbeperking geadviseerd. De arts stelt dat het risico op verslechtering
beduidend kleiner is door het volgen van zijn dieet. Echter is de patiënt ontevreden over het eten en drinken
op de afdeling en vraagt aan de verpleegkundige of daar wat aan veranderd kan worden. De verpleegkundige
antwoordt dat de patiënt een natrium-kalium arm dieet heeft en een vochtbeperking. Dit verklaart voor de
patiënt waarom hij zijn eten flauw vindt en dat de patiënt niet altijd meer drinken kan krijgen. De reactie van
de patiënt is dat hij dit onzin vindt, daarnaast hoeft een ander zich niet te bemoeien met zijn leefstijl het is zijn
eigen verantwoordelijkheid. De verpleegkundige weet dat de autonomie van de patiënt erg belangrijk is.
Wanneer patiënten deze autonomie niet juist gebruiken kunnen zij beslissingen maken die gezondheidsschade
opleveren. Zo weet de verpleegkundige dat er grote gevolgen zijn voor de gezondheid van de patiënt, wanneer
hij zijn leefstijl niet wil aanpassen. De waarden van de patiënt staan tegenover de waarden van de
verpleegkundige. De waarde ‘bevorderen van gezondheid’ door het volgen van een bepaald dieet, botst met
de waarde ‘respecteren van autonomie’. Vanuit mijn visie als verpleegkundige vind ik, dat wanneer een patiënt
wilsbekwaam is, hij zelf kan beslissen wat het beste voor hem is. Echter blijft het lastig omdat de
verpleegkundige iemands gezondheid wil bevorderen.
Op grond van de bovenstaande casus is het volgende ethische dilemma opgesteld: Mag je als verpleegkundige
accepteren dat een patiënt met chronische nierinsufficiëntie zich niet aan zijn dieet houdt, terwijl het de taak
van de verpleegkundige is om gezondheid te bevorderen? Weegt de autonomie van de patiënt zwaarder dan
het niet schaden principe?
Langdurige zorg
Langdurige zorg is er voor chronisch zieken, voor mensen die kwetsbaar zijn door geestelijke problemen,
kwetsbare ouderen, of mensen van alle leeftijden met een verstandelijke of lichamelijke beperking of
aandoeningen (Rijksoverheid, 2021). Langdurige zorg is bedoeld voor mensen die voor lange tijd veel of vaak
intensieve zorg of toezicht nodig hebben. Bovenstaande casus valt daardoor onder langdurige zorg. De
aandoening chronische nierinsufficiëntie, zorgt voor deze patiënt voor voortdurende specialistische- en
medicijnzorg.
Chronische nierinsufficiëntie
De schrijvers van het boek pathologie voor verpleegkundigen (Dudink, Bouwes, Portiér, Groenewoud, &
Meeteren, 2021) beschrijven chronische nierinsufficiëntie als een proces waarbij de functie door beschadiging
van nierweefsel langzaam achteruitgaat. Dit gaat in een periode van maanden tot jaren. Chronische
nierinsufficiëntie komt bij circa 12 procent van de bevolking voor en is een belangrijk gezondheidsprobleem,
dat levensbedreigend kan zijn. Chronische nierinsufficiëntie verhoogt het risico op hart- en vaatziekten, acute
nierinsufficiëntie en terminaal nierfalen. Hierdoor is het risico om vervroegd te komen overlijden sterk
verhoogd.
Er wordt gesteld dat de meest voorkomende oorzaken van chronische nierinsufficiëntie diabetes mellitus en
hypertensie zijn. De genoemde oorzaken brengen schade aan de kleinere bloedvaatjes in de nieren. Bij
diabetes wordt dit diabetische nefropathie genoemd. Ook door atherosclerose en auto-immuunaandoeningen
(bijv. glomerulonephritis) raken kleine bloedvaatjes in de nieren beschadigd. Overige oorzaken van
beschadiging van het nierweefsel kunnen zijn pyelonefritis, nefrotoxische medicatie (NSAID’s), en erfelijke
aandoeningen zoals cystenieren. Acute nierinsufficiëntie wat onvoldoende hersteld kan overgaan in chronische
nierinsufficiëntie.
Bij nierinsufficiëntie is de filtratie in de glomeruli verminderd. Wanneer de filtratie in de glomeruli is
verminderd, kan dat leiden tot een verminderde urineproductie en een veranderde samenstelling van het
bloed. In het bloed is dan een opstapeling van afvalstoffen, stoornissen in de vocht- en elektrolytenbalans,
anemie, stoornissen van het zuur-base-evenwicht en een verstoring van de regulatie van calcium en fosfaat te
zien (Dudink et al., 2021).
