Literatuursamenvatting actoren in de rechtshandhaving
Week 1: hoofdstuk 1-4
De politie
Gebiedsgebonden politiewerk = dichtbijpolitie = verankerd in de lokale gemeenschap
Geschiedenis
Vanaf jaren 80 -> wijkteammodel -> politiemensen werden verantwoordelijk voor al
het politiewerk: de brede basispolitietaak (dichtbijpolitie)
Hiertegenover stond een proces van schaalvergroting, 2 redenen:
1. Criminelen werden mobieler door auto, trein etc. en telefoons/ internet
2. Gemakkelijker aan te sturen en efficiënter te beheren
1994 -> 148 gemeenschappelijke politiekorpsen en 17 districten van het korps
Rijkspolitie werd 25 regionale korpsen en het Korps landelijke politiediensten (KLPD)
Lokale structuur voor goed beeld samenleving en nationale structuur voor
criminaliteitsbestrijding
Jaren 90 -> brede basispolitietaak werd vervangen door gebiedsgebonden politiezorg
(GPZ) -> kleiner werkgebied, onderhouden sociale netwerken en integrale
samenwerking
Ontwikkelingen in de laatste jaren -> digitalisering van de samenleving
- Snelle communicatie forensisch experts en gegevensbestanden
- Sensing: geautomatiseerde waarneming via sensoren en camera’s
- Intelligence-led-policing -> informatie gestuurde politie -> eerst denken, dan
doen (probleemanalyse)
Politieorganisatie vandaag de dag
10 regionale eenheden
1 landelijke eenheid
Taken van de politie
- De wettelijke politietaak
‘De politie heeft tot taak in ondergeschiktheid aan het bevoegd gezag en in
overeenstemming met de geldende rechtsregels te zorgen voor de daadwerkelijke
handhaving van de rechtsorde en het verlenen van hulp aan hen die deze
behoeven.’
Handhaven van de rechtsorde:
- Strafrechtelijke handhaving van de rechtsorde
- Handhaving van de openbare orde
o Kleinschalig: toezicht en handhaving in wijken en buurten door
basisteams
, o Grootschalig: bij risico-evenementen door regionale politie
Hulpverlening: op papier alleen noodhulp, in praktijk ook in minder urgente situaties
- Maatschappelijke functie
Essentie van politie is sociale controle:
- Informele sociale controle
- Formele sociale controle
De politie heeft 2 essentiële hulpmiddelen:
1. Informatie met bijbehorende informatietechnologie
2. Gezag en wettelijke middelen (dwangmiddelen en opsporingsbevoegdheden)
Dit is echter niet genoeg, de politie heeft informatie van burgers en andere instanties
nodig, zowel als gezag van burgers (ouders, leraren) en andere instanties
Voor politie hebben informele en formele sociale controle elkaar steeds nodig:
een integrale aanpak
- De politietaak in de praktijk
Basispolitiewerk kent 4 hoofdprocessen:
1. Intake en service: receptie, opnemen aangiften, opvang publiek
2. Noodhulp: hulpverzoeken
3. Handhaving: van openbare orde en rechtshandhaving
4. Opsporing van strafbare feiten
Tweedeling in hoe de politie haar werk organiseert:
- Straatwerk
= controle van rechtsregels, vooral verkeerszaken
Crowd management: het in goede banen leiden van grote groepen mensen
Crowd control: bij rellen bijv. ME inzetten
- Recherchewerk of opsporing
= delict aan dader koppelen
Hoofdroutes:
1. Van gepleegd delict naar verdachte door heterdaad, verdachte bekend of
opsporing
2. Van verdachte naar gepleegd delict door aangifte zoeken door DNA of
nieuwe delicten bekennen
Oplossing capaciteitsgebrek -> probleemgericht werken ipv incidentgericht
Soorten delicten (kunnen in elkaar overlopen):
1. Veelvoorkomende criminaliteit (VVC)
2. High impact crime (HIC, op slachtoffer of samenleving)
3. Criminaliteit die de samenleving ondermijnt
Week 1: hoofdstuk 1-4
De politie
Gebiedsgebonden politiewerk = dichtbijpolitie = verankerd in de lokale gemeenschap
Geschiedenis
Vanaf jaren 80 -> wijkteammodel -> politiemensen werden verantwoordelijk voor al
het politiewerk: de brede basispolitietaak (dichtbijpolitie)
Hiertegenover stond een proces van schaalvergroting, 2 redenen:
1. Criminelen werden mobieler door auto, trein etc. en telefoons/ internet
2. Gemakkelijker aan te sturen en efficiënter te beheren
1994 -> 148 gemeenschappelijke politiekorpsen en 17 districten van het korps
Rijkspolitie werd 25 regionale korpsen en het Korps landelijke politiediensten (KLPD)
Lokale structuur voor goed beeld samenleving en nationale structuur voor
criminaliteitsbestrijding
Jaren 90 -> brede basispolitietaak werd vervangen door gebiedsgebonden politiezorg
(GPZ) -> kleiner werkgebied, onderhouden sociale netwerken en integrale
samenwerking
Ontwikkelingen in de laatste jaren -> digitalisering van de samenleving
- Snelle communicatie forensisch experts en gegevensbestanden
- Sensing: geautomatiseerde waarneming via sensoren en camera’s
- Intelligence-led-policing -> informatie gestuurde politie -> eerst denken, dan
doen (probleemanalyse)
Politieorganisatie vandaag de dag
10 regionale eenheden
1 landelijke eenheid
Taken van de politie
- De wettelijke politietaak
‘De politie heeft tot taak in ondergeschiktheid aan het bevoegd gezag en in
overeenstemming met de geldende rechtsregels te zorgen voor de daadwerkelijke
handhaving van de rechtsorde en het verlenen van hulp aan hen die deze
behoeven.’
Handhaven van de rechtsorde:
- Strafrechtelijke handhaving van de rechtsorde
- Handhaving van de openbare orde
o Kleinschalig: toezicht en handhaving in wijken en buurten door
basisteams
, o Grootschalig: bij risico-evenementen door regionale politie
Hulpverlening: op papier alleen noodhulp, in praktijk ook in minder urgente situaties
- Maatschappelijke functie
Essentie van politie is sociale controle:
- Informele sociale controle
- Formele sociale controle
De politie heeft 2 essentiële hulpmiddelen:
1. Informatie met bijbehorende informatietechnologie
2. Gezag en wettelijke middelen (dwangmiddelen en opsporingsbevoegdheden)
Dit is echter niet genoeg, de politie heeft informatie van burgers en andere instanties
nodig, zowel als gezag van burgers (ouders, leraren) en andere instanties
Voor politie hebben informele en formele sociale controle elkaar steeds nodig:
een integrale aanpak
- De politietaak in de praktijk
Basispolitiewerk kent 4 hoofdprocessen:
1. Intake en service: receptie, opnemen aangiften, opvang publiek
2. Noodhulp: hulpverzoeken
3. Handhaving: van openbare orde en rechtshandhaving
4. Opsporing van strafbare feiten
Tweedeling in hoe de politie haar werk organiseert:
- Straatwerk
= controle van rechtsregels, vooral verkeerszaken
Crowd management: het in goede banen leiden van grote groepen mensen
Crowd control: bij rellen bijv. ME inzetten
- Recherchewerk of opsporing
= delict aan dader koppelen
Hoofdroutes:
1. Van gepleegd delict naar verdachte door heterdaad, verdachte bekend of
opsporing
2. Van verdachte naar gepleegd delict door aangifte zoeken door DNA of
nieuwe delicten bekennen
Oplossing capaciteitsgebrek -> probleemgericht werken ipv incidentgericht
Soorten delicten (kunnen in elkaar overlopen):
1. Veelvoorkomende criminaliteit (VVC)
2. High impact crime (HIC, op slachtoffer of samenleving)
3. Criminaliteit die de samenleving ondermijnt
