Samenvatting Sociaal wetenschappen
Hoofdstuk 1
Wat is sociologie :
Het begrip maatschappij heeft meerdere betekenissen
- De manieren waarop mensen met elkaar samenleven
- De grootste sociale eenheid waartoe mensen behoren
Sociologie wordt gezien als een wetenschap van de menselijke groep, maar gaat
uiteindelijk om de sociale netwerken met daarin verschillende sociale posities. Er
wordt gekeken naar samenhang tussen 2 aspecten van de samenleving en welke
invloed dit heeft op de samenhang van de beleveringswereld van een individu.
Bij het sociologisch verklaren komen theorievorming en empirisch
onderzoek samen.
- Theorievorming houdt in dat er een gegeneraliseerd standpunt wordt
ingenomen. Daarnaast speelt ook toepassing een rol.
*Sociologie is een relatief subjectieve wetenschap,
waarbij waardvrijheid en waard gebondenheid altijd voor meningsverschillen
hebben gezorgd. Als onderzoeker behoor je namelijk ook tot de maatschappij, en
in sommige gevallen ook tot de groep waarnaar je onderzoek doet.
,2. Over de aard van de sociale werkelijkheid
Het begrip 'sociaal' staat voor alles wat mensen met elkaar verbindt.
Mensen vormen met elkaar een sociale werkelijkheid. Durkheim noemt dit een
eigen soortelijke werkelijkheid, die niet te herleiden is tot de eigenschappen van
individuen.
Elias spreekt over relatieve autonomie: relatief omdat sociale processen niet los
staan van individuen, autonoom omdat ze ook niet volledig tot individuen kunnen
worden herleid.
Mensen oriënteren zich op elkaar: dit heet interactie. Het door elkaar gevormd
zijn wordt uitgedrukt met het begrip cultuur. De afhankelijkheid tussen mensen
heet interdependentie.
3. Interactie
Interactie kan op veel verschillende manieren voorkomen:
Verbaal, niet-verbaal of een combinatie
Tussen twee personen of duizenden personen
Eenzijdig of min of meer gelijk
Fysiek dichtbij of indirect over een grotere afstand
-Sociaal handelen is handelen dat gericht is op het gedrag van andere mensen,
wat betekent dat bijna alle gedrag sociaal is.
- Het gedrag van een individu is alleen te begrijpen in relatie tot het gedrag van
andere individuen, omdat er bij interactie altijd een wisselwerking optreedt.
-Daardoor is het interactieproces tot op zekere hoogte onvoorspelbaar. Toch gaan
interacties na verloop van tijd patronen vertonen: dit heet gewoontevorming.
Ook normen reduceren de onvoorspelbaarheid van interacties.
, 4. Cultuur
Cultuur wordt overgedragen, waardoor er zowel sprake is
van continuïteit als verandering. In grote lijnen blijft dezelfde cultuur bestaan,
maar bij de overdracht veranderen vaak kleine dingen, waardoor na verloop van
tijd grotere veranderingen kunnen optreden. De overdracht van cultuur heet ook
wel socialisatie. Dit kan onbedoeld gebeuren door imitatie en identificatie, maar
kan ook gebeuren door dwang, zoals in het geval van opvoeding.
Wanneer iets onderdeel wordt van de persoonlijkheid van een individu, zoals bij
een kind dat zindelijk wordt en voor wie het dus normaal wordt om een toilet te
gebruiken, spreken we over internalisatie, of innerlijke controle. De tegenhanger
hiervan is externe controle.
Binnen culturen bestaan subculturen, die tot op zekere hoogte afwijken van de
dominante cultuur.
Mensen worden gevormd door een combinatie van nature en nurture.
Het biologisme heeft als uitgangspunt dat vooral nature een rol speelt.
Tegenwoordig gaat men uit van een samenspel van genetische aanleg en
omgevingsinvloeden, waarbij biologische voorwaarden de basis vormen voor
aangeleerd gedrag: er moet aanleg voor zijn, bijvoorbeeld in de vorm van
intelligentie, of juist gevormde lichaamsdelen die nodig zijn voor een bepaalde
handeling.
Het Thomas-theorema stelt dat wat als echt wordt beschouwd, echte gevolgen
heeft.
Hoofdstuk 1
Wat is sociologie :
Het begrip maatschappij heeft meerdere betekenissen
- De manieren waarop mensen met elkaar samenleven
- De grootste sociale eenheid waartoe mensen behoren
Sociologie wordt gezien als een wetenschap van de menselijke groep, maar gaat
uiteindelijk om de sociale netwerken met daarin verschillende sociale posities. Er
wordt gekeken naar samenhang tussen 2 aspecten van de samenleving en welke
invloed dit heeft op de samenhang van de beleveringswereld van een individu.
Bij het sociologisch verklaren komen theorievorming en empirisch
onderzoek samen.
- Theorievorming houdt in dat er een gegeneraliseerd standpunt wordt
ingenomen. Daarnaast speelt ook toepassing een rol.
*Sociologie is een relatief subjectieve wetenschap,
waarbij waardvrijheid en waard gebondenheid altijd voor meningsverschillen
hebben gezorgd. Als onderzoeker behoor je namelijk ook tot de maatschappij, en
in sommige gevallen ook tot de groep waarnaar je onderzoek doet.
,2. Over de aard van de sociale werkelijkheid
Het begrip 'sociaal' staat voor alles wat mensen met elkaar verbindt.
Mensen vormen met elkaar een sociale werkelijkheid. Durkheim noemt dit een
eigen soortelijke werkelijkheid, die niet te herleiden is tot de eigenschappen van
individuen.
Elias spreekt over relatieve autonomie: relatief omdat sociale processen niet los
staan van individuen, autonoom omdat ze ook niet volledig tot individuen kunnen
worden herleid.
Mensen oriënteren zich op elkaar: dit heet interactie. Het door elkaar gevormd
zijn wordt uitgedrukt met het begrip cultuur. De afhankelijkheid tussen mensen
heet interdependentie.
3. Interactie
Interactie kan op veel verschillende manieren voorkomen:
Verbaal, niet-verbaal of een combinatie
Tussen twee personen of duizenden personen
Eenzijdig of min of meer gelijk
Fysiek dichtbij of indirect over een grotere afstand
-Sociaal handelen is handelen dat gericht is op het gedrag van andere mensen,
wat betekent dat bijna alle gedrag sociaal is.
- Het gedrag van een individu is alleen te begrijpen in relatie tot het gedrag van
andere individuen, omdat er bij interactie altijd een wisselwerking optreedt.
-Daardoor is het interactieproces tot op zekere hoogte onvoorspelbaar. Toch gaan
interacties na verloop van tijd patronen vertonen: dit heet gewoontevorming.
Ook normen reduceren de onvoorspelbaarheid van interacties.
, 4. Cultuur
Cultuur wordt overgedragen, waardoor er zowel sprake is
van continuïteit als verandering. In grote lijnen blijft dezelfde cultuur bestaan,
maar bij de overdracht veranderen vaak kleine dingen, waardoor na verloop van
tijd grotere veranderingen kunnen optreden. De overdracht van cultuur heet ook
wel socialisatie. Dit kan onbedoeld gebeuren door imitatie en identificatie, maar
kan ook gebeuren door dwang, zoals in het geval van opvoeding.
Wanneer iets onderdeel wordt van de persoonlijkheid van een individu, zoals bij
een kind dat zindelijk wordt en voor wie het dus normaal wordt om een toilet te
gebruiken, spreken we over internalisatie, of innerlijke controle. De tegenhanger
hiervan is externe controle.
Binnen culturen bestaan subculturen, die tot op zekere hoogte afwijken van de
dominante cultuur.
Mensen worden gevormd door een combinatie van nature en nurture.
Het biologisme heeft als uitgangspunt dat vooral nature een rol speelt.
Tegenwoordig gaat men uit van een samenspel van genetische aanleg en
omgevingsinvloeden, waarbij biologische voorwaarden de basis vormen voor
aangeleerd gedrag: er moet aanleg voor zijn, bijvoorbeeld in de vorm van
intelligentie, of juist gevormde lichaamsdelen die nodig zijn voor een bepaalde
handeling.
Het Thomas-theorema stelt dat wat als echt wordt beschouwd, echte gevolgen
heeft.
