Samenvatting Kennismaking met onderzoeksmethoden en statistiek (KOM) - Experimenteel onderzoek

Kennismaking met
onderzoeksmethoden en
statistiek:
Experimenteel onderzoek
Inhoud
Hoorcollege week 1................................................................................................................................2
Hoorcollege week 2................................................................................................................................8
Hoorcollege week 3..............................................................................................................................12
L4..........................................................................................................................................................18
Research methods................................................................................................................................24
Grasple lessen.......................................................................................................................................37




1

,KOM
Hoorcollege week 1
Causaliteit en het gerandomiseerde experiment:

Waarom causale verbanden?

 Waarom zijn onderzoekers geïnteresseerd in causale verbanden
o Begrijpen hoe de (sociale) werkelijkheid in elkaar zit:
 Effect van motivatie op leerprestaties
 Effect van SES op toegang tot gezondheidszorg
o Beïnvloeden van die werkelijkheid:
 Effect van inquiry-based learning op studiemotivatie van universitaire
studenten.
 Effectiviteit van interventie voor het verbeteren van
gezondheidsvaardigheden bij bewoners van Overvecht.

Van correlatie  causaal verband

 Voorwaarden causaliteit: covariance (relatie tussen oorzaak en gevolg), temproal precedence
(oorzaak moet in de tijd voorafgaan aan het gevolg)en internal validity (alternatieve
verklaringen uitgesloten worden).
 Beste manier om te kunnen voldoen aan de drie voorwaarden is middels een
gerandomiseerd experiment:
o Onderzoeksopzet waarbij
 Door randomisatie de groepen hetzelfde worden verondersteld
(geheel willekeurig)
 De onderzoeker 1 variabele manipuleert (varieert)
(onderzoeker bepaalt de waarde v/e variabele van de ene groep en de
andere groep)
 De onderzoeker het effect daarvan op een andere variabele meet
(wat is het effect van die behandeling op de groepen en is er een verschil)
 Covariantie:
o Constructen  geoperationaliseerd worden
o Onafhankelijke variabele: gemanipuleerde variabele (wordt vooraf het experiment
bepaald, de onderzoeker beslist welke waarde deze gaat aannemen)
o Afhankelijke variabele: gemeten variabele (uitkomst variabele) (hangt af van de
onafhankelijke variabele)
o Is er een verschil in groepen, dit onderzoeken de onderzoekers
o In de hypothese: over geoperationaliseerde variabelen (stelling over resultaat dat
wordt verwacht, de stelling aan de hand van de geoperationaliseerde variabelen)
Onderzoeksvraag: aan de hand van constructen
 Temporal precedence:
o De gemanipuleerde variabele wordt eerst toegekend aan de groepen en op het einde
komt een uitkomst variabele uit (afhankelijke variabele)
 Interne validiteit:




2

, o Is het wel de gemanipuleerde variabele die het verschil tussne de groepen verlkaart
of is er een alternatieve verklaring?  gerandomiseerd experiment nodig (groepen
gelijk)
o Bedreigingen van interne validiteit (confounding):
 Design confounds  kun je nooit wegnemen
 Was de gemanipuleerde variabele wel het enige verschil in de
behandeling van de 2 groepen? (iets in het ontwerp v/h onderzoek
niet goed, worden de groepen wel hetzelfde behandel)
(was het een willekeurig of systematisch (bijv. harde airco) verschil
tussen de groepen)
 Selectie effect
 Waren de 2 groepen wel vergelijkbaar bij aanvang van het
experiment? (grootte, sekse)
 Hoe werden de groepen ingedeeld?
o Natuurlijke indeling/ eigen keuze deelnemers?
o Op grond van bepaalde persoonskenmerken?
o Op basis van willekeur toegewezen?
  willekeurig (random) toewijzing (randomiseren)
:geen mensen komt aan te pas.

Doel van willekeurige toewijzing (randomisatie zorgt voor gelijkwaardige groepen):

 Is om er voor te zorgen dat:
o De gemiddelde scores en spreiding in scores
o Op alle variabelen, zowel gemeten als ongemeten
o Bij aanvang vergelijkbaar zijn tussen de groepen

Uitvoeren van willekeurige toewijzing:

 Probleem (met name) bij kleine steekproef:
o Groepen zijn niet altijd even groot
o Relevante kenmerken van deelnemers niet gelijkmatig verdeeld over de condities
 Oplossing: complexere randomisatie methoden
(spreiding is belangrijk)
 Soms is randomisatie deelnemers niet mogelijk:
o Niet ethisch
o Praktisch onhaalbaar
 Soms wel mogelijk, maar gaat het mis:
o Contaminatie:
 Deelnemers in experimentele groep vertellen deelnemers in controle groep
over deelname
 Deelnemers houden zich niet aan behandeling
 Beïnvloeding door de onderzoeker




3

, Experimentele onderzoeksvraag PICO:

Onderzoeksvraag

 Een onderzoeksvraag v/e experimenteel onderzoek kun je herkennen aan de volgende
elementen:
 PICO:
o Population
o Intervention (de behandeling) gemanipuleerde variabele
o Comparison (met welke groep vergelijken ze het)
o Outcome (wat wordt er aan het einde gemeten)




Experimenteel onderzoeksontwerp en hypothese: interne en externe validiteit:

Onderzoeksontwerp:

 Gerandomiseerde experiment: willekeurige toewijzing van deelnemers aan 1 v/d condities.
Respondenten worden aselecte aan een experimentele en controlegroep toegewezen.
 Aselecte steekproef (effect op generelisatie op populatie (externe validiteit) 
Randomisering (invloed interne validiteit (selectie effecten))  2 groepen (experimentele
groep en controle groep)




Hypothesen:

 Conceptueel (verwachting) en operationeel (onderzoekshypothese)

4