H 15.1 Kwetsbare ecosystemen
15.1 energiestromen
De heuvels van Lachay zijn door de golfstromen een uniek ecosysteem: een begrensd gebied met
wisselwerking tussen de organismen onderling (biotische factoren) en hun omgeving (abiotische
factoren (bron 1).
In elk ecosysteem gebruiken organismen energie om organische stoffen te maken. Met
fotosynthese maken planten (soms bacteriën) met zonlicht C 6H12O6 (glucose) uit CO2 en H2O. Dat zijn
anorganische stoffen: ze komen vrij voor in de natuur. De energie die planten vastleggen wordt
gebruikt door alle organismen in het
ecosysteem (soms indirect). De ❶=energie
organismen gebruiken een deel als ❷= organische stoffen
brandstof of als energiebron. ❸=anorganische stoffen
Aan het begin van elke voedselketen
staan degene die de energie
vastleggen: de producenten. Planten
zijn foto-autotrofe organismen:
organismen die met lichtenergie
organische stoffen maken uit
anorganische stoffen. Heterotrofe
organismen zijn de consumenten.
Schimmels en bacteriën leven van gestorven organismen en huh afvalproducten: reducenten (einde
keten). Uiteindelijk blijven er alleen anorganische stoffen over. Warmte verlaat het ecosysteem.
Planten en algen zijn niet de enige autotrofe organismen in een ecosysteem. Bacteriën in de bodem
gebruiken chemische energie om organische stoffen te maken uit anorganische stoffen. Die energie
komt vrij bij de oxidatie van stoffen als NH 4+ (ammonium) en NO2- (nitriet): chemosynthese het
opbouwen van organische stoffen uit anorganische met energie die vrijkomt bij een chemische
reactie met anorganische stoffen. Nitrosomosas (een nitrietbacterie) oxideert NH4+ tot NO2-.
Nitrobacter (een nitraatbacterie) oxideert NO2- tot NO3- (nitraat). Deze beide groepen bacteriën zijn
chemo-autotroof. NO3- is een afvalstof voor nitraatbacteriën: planten nemen het op (eiwitten
maken) en het keert weer terug als NH 4+.
Mensen bedreigen ecosystemen zoals die in Lachay. Ook maakt klimaatverandering het minder
vanzelfsprekend dat de mist terugkomt: het ecosysteem is kwetsbaar.
15.2 Populaties
Kleine populaties dieren zijn kwetsbaar, ondanks dat ze geen concurrentie hebben en er veel te eten
is. Hun fitness is vaak te laag, zoals op Isle Royale. Fitniss= vermogen bepaalde allelen door te geven
aan de volgende generatie. Er was inteelt (alleen kunnen paren met familie) , wat leidde tot
lichamelijke gebreken. Op Isle Royale waren strenge winters de redding, dan konden wolven naar
het land oversteken, maar dat is sinds 1993 niet meer gebeurd. Naast inteelt was er ook ziekte, een
hond bracht in 1980 het canine parvovirus naar het eiland. De populatie elanden is ook niet stabiel.
Dit komt door predatie door wolven en een tekenplaag (parasiet) met daarna een strenge winter.
Ongunstige biotische en abiotische factoren beinvloedden de populatie negatief.
15.1 energiestromen
De heuvels van Lachay zijn door de golfstromen een uniek ecosysteem: een begrensd gebied met
wisselwerking tussen de organismen onderling (biotische factoren) en hun omgeving (abiotische
factoren (bron 1).
In elk ecosysteem gebruiken organismen energie om organische stoffen te maken. Met
fotosynthese maken planten (soms bacteriën) met zonlicht C 6H12O6 (glucose) uit CO2 en H2O. Dat zijn
anorganische stoffen: ze komen vrij voor in de natuur. De energie die planten vastleggen wordt
gebruikt door alle organismen in het
ecosysteem (soms indirect). De ❶=energie
organismen gebruiken een deel als ❷= organische stoffen
brandstof of als energiebron. ❸=anorganische stoffen
Aan het begin van elke voedselketen
staan degene die de energie
vastleggen: de producenten. Planten
zijn foto-autotrofe organismen:
organismen die met lichtenergie
organische stoffen maken uit
anorganische stoffen. Heterotrofe
organismen zijn de consumenten.
Schimmels en bacteriën leven van gestorven organismen en huh afvalproducten: reducenten (einde
keten). Uiteindelijk blijven er alleen anorganische stoffen over. Warmte verlaat het ecosysteem.
Planten en algen zijn niet de enige autotrofe organismen in een ecosysteem. Bacteriën in de bodem
gebruiken chemische energie om organische stoffen te maken uit anorganische stoffen. Die energie
komt vrij bij de oxidatie van stoffen als NH 4+ (ammonium) en NO2- (nitriet): chemosynthese het
opbouwen van organische stoffen uit anorganische met energie die vrijkomt bij een chemische
reactie met anorganische stoffen. Nitrosomosas (een nitrietbacterie) oxideert NH4+ tot NO2-.
Nitrobacter (een nitraatbacterie) oxideert NO2- tot NO3- (nitraat). Deze beide groepen bacteriën zijn
chemo-autotroof. NO3- is een afvalstof voor nitraatbacteriën: planten nemen het op (eiwitten
maken) en het keert weer terug als NH 4+.
Mensen bedreigen ecosystemen zoals die in Lachay. Ook maakt klimaatverandering het minder
vanzelfsprekend dat de mist terugkomt: het ecosysteem is kwetsbaar.
15.2 Populaties
Kleine populaties dieren zijn kwetsbaar, ondanks dat ze geen concurrentie hebben en er veel te eten
is. Hun fitness is vaak te laag, zoals op Isle Royale. Fitniss= vermogen bepaalde allelen door te geven
aan de volgende generatie. Er was inteelt (alleen kunnen paren met familie) , wat leidde tot
lichamelijke gebreken. Op Isle Royale waren strenge winters de redding, dan konden wolven naar
het land oversteken, maar dat is sinds 1993 niet meer gebeurd. Naast inteelt was er ook ziekte, een
hond bracht in 1980 het canine parvovirus naar het eiland. De populatie elanden is ook niet stabiel.
Dit komt door predatie door wolven en een tekenplaag (parasiet) met daarna een strenge winter.
Ongunstige biotische en abiotische factoren beinvloedden de populatie negatief.
