Week 1
Lecture 1
Sociale psychologie is een wetenschappelijk studie naar hoe mensen denken, dingen relateren en
elkaar kunnen beïnvloeden.
De sociale psychologie is voornamelijk ontstaan uit analytische reflectie en intellectueel en logisch
redeneren. Vanaf de 18e eeuw werden er empirische methodes gebruikt om dit te onderzoeken.
De impact bias is het verkeerd inschatten van bepaalde gevolgen. Mensen denken vaak dat ze langer
last hebben van negatieve gevolgen, zoals een gebroken hart, dan dat ze daadwerkelijk doen.
Sociale psychologie kan op verschillende niveaus onderzocht worden:
- Intrapersonal processes: Dit zijn processen die zich afspelen in het brein van mensen tijdens sociale
interactie, zoals bepaalde emoties en cognitie.
- Interpersonal relations: Dit is het voorspellen van gedragingen en emoties tussen twee mensen.
Het gaat hier dus om de interactie tussen mensen, dus waarom mensen vrienden worden of waarom
mensen een koppel vormen.
- Intra-group processes: Er wordt gekeken naar de interactie van mensen binnen een groep, dus
meer dan twee mensen. Er wordt bijvoorbeeld gekeken naar overeenstemmingen en identiteiten
binnen een groep.
- Intergroup relations: Is de interactie tussen groepen. Er wordt bijvoorbeeld gekeken naar waarom
groepen elkaar niet mogen of waarom ze elkaar juist helpen.
Axioms zijn algemene aannames binnen de sociale psychologie. Er zijn drie axioms van belang binnen
de sociale psychologie:
- Mensenlijke cognitie, emotie en gedrag = f(persoon x situatie) → Kurt Lewin
Hier wordt er gesteld dat de rol van het gedrag en persoonlijkheid toeneemt, als de invloed van de
situatie ook toeneemt. Des te sterker de invloed van de situatie is, des te kleiner is de invloed van de
persoonlijkheid. Zo kan dezelfde persoon zich anders gedragen in verschillende situaties en gedragen
verschillende personen zich hetzelfde in dezelfde situatie. Mensen gedragen zich anders in elke
situatie, zo gedragen mensen zich anders bij vrienden dan bij hun ouders.
Vaak kiezen mensen de situaties waar zij zich het best bij voelen. Het is niet altijd mogelijk om de
juiste situatie te kiezen, dit kan bijvoorbeeld door je fysiek komen, korte mensen zullen bijvoorbeeld
nooit een top basketbalspeler worden.
Mensen kunnen ook een situatie veranderen, de invloed van iemand kan zomaar een saai feest een
leuk feest maken. Situaties kunnen ook mensen veranderen en beïnvloeden, door de context.
- Zo kan iemand knapper lijken in een bepaalde groep → assimilation effect
- Iemand kan ook minder knap lijken in een groep → contrast effect
Situaties kunnen mensen ook beïnvloeden door bijvoorbeeld priming. Primen zorgt voor bepaalde
activatie in het brein, waardoor je dingen sneller kan herkennen.
- Marketing kan een rol spelen bij het beïnvloeden van gedrag. Mensen kiezen standaard voor een
bepaald merk, zonder een bepaalde reden.
- Groepen kunnen mensen ook dingen laten doen, die ze normaal gesproken niet zouden doen.
,- Mensen voelen zich bijvoorbeeld meer verbonden met een groep en gaan er helemaal in op.
- Mensen kunnen dan bijvoorbeeld hun eigen waarden vergeten. Groepen kunnen mensen daarom
ook bijvoorbeeld agressiever maken, dan dat ze normaal gesproken zijn.
- Cultuur speelt ook een rol bij het vormen van gedragingen, zo zijn er in sommige landen
doodsstraffen en in andere landen niet. Zo kan de mening tussen culturen verschillen, maar er zijn
ook een hoop meningen, normen en waarden, hetzelfde in verschillende culturen.
De rol van de persoon heeft uiteraard ook invloed, of iemand bijvoorbeeld introvert of extravert is.
Alle processen in het brein, zoals gedachtes, emoties en gedrag, liggen vast in de structuur van het
brein. Dit wordt onderzocht bij sociale neurowetenschappen, er wordt gekeken naar de
hersenactiviteit tijdens sociale interactie. Zo hebben mensen die conservatiever stemmen
bijvoorbeeld een grotere amygdala.
Evolutionaire psychologie probeert gedrag en gedachtes te verklaren aan de hand van evolutie en
genetica. Het gedrag moet zich aanpassen aan de omgeving. Zo hebben mensen ook aangeboren
angsten voor bijvoorbeeld slangen.
- Mensen stellen hun eigen sociale realiteit samen
Menselijke cognitie, emotie en gedrag wordt sterk beïnvloedt door de interpretatie van een situatie.
Als iemand naar je lacht kan je dit zien alsof iemand je uitlacht, iemand je leuk vindt of dat iemand
iets van je wilt.
Thomas Theorem (1928) stelt dat de perceptie van een situatie het gedrag kan beïnvloeden. Zo
kunnen kinderen bang zijn voor een zogenaamd monster onder hun bed. Ze worden bang, omdat
mensen op deze manier hun eigen realiteit creëren. Het brein is constant opzoek naar meaning en
purpose.
Heider & Simmel (1944) stelden ook dat mensen hun eigen realiteit vormen: de cirkel en de
driehoeken illustratie → mensen maken hier automatisch een verhaal van en geven er een betekenis
aan.
Self-serving interpretations zijn interpretaties die in het voordeel van jezelf zijn. Zo beoordelen
mensen vaak dat hun eigen groep niet is begonnen met vechten. Er is ook vaak sprake van motivated
reasoning, mensen zoeken vaak naar een bevestiging dat hun denkbeeld bevestigd. Door deze
bevestigingen gaan mensen er nog sterker in geloven, maar vergeten de gevallen wanneer het
allemaal niet gebeurde.
Ook verschillende ideologieën zorgen voor verschillende percepties, waardoor je vaak denkt dat de
ander er helemaal naast zit.
- Mensen zijn sociale dieren
Er wordt gedacht dat mensen graag ergens bij willen horen, dit verschilt wel per individu. Dit kan
komen door evolutie en het draagt bij aan psychologische en emotionele gezondheid.
Vroeger werd er bijvoorbeeld altijd samen gejaagd en was het een straf om alleen door te moeten.
Samenwerken maakt ook de kans groter om te overleven, er konden zo ook grotere dieren gepakt
worden.
Volgens de social brain hypothesis is de grootte van het brein ontstaan, doordat mensen een
complex sociaal leven hadden. Het brein werd groter, naarmate de groepsgrootte ook groter werd
naarmate de tijd.
,Volgens het Herding instinct zit het in de menselijke genen om een betekenisvolle relatie te hebben,
zoals een romatische partner of vrienden. Het worden buitengesloten van een groep kan daarom ook
pijn doen bij mensen.
, Knowledge clip 1, social exclusion
Williams deed veel onderzoek naar buitensluiting, nadat hij werd uitgenodigd voor een potje frisby
en vervolgens werd buitengesloten.
Dit onderzoek heeft hij nagebootst met acteurs en een vreemde. Later werd dit gedaan via een spel,
waarbij speler 1 en 3 voorgeprogrammeerd waren en speler 2 een persoon. Er waren twee condities;
speler 2 kreeg in 1/3 van de gevallen de bal of speler 2 kreeg alleen aan het begin een paar keer de
bal en daarna niet meer.
Als mensen worden buitengesloten, voelen ze zich eenzamer en hebben het idee er minder toe te
doen. Mensen voelen dat ze minder controle hebben over hun eigen leven. Het zelfvertrouwen zakt
tijdelijk naar beneden. Mensen gaan zich afvragen wat ze überhaupt aan het doen zijn.
Buitengesloten worden doet pijn bij mensen. In het brein worden regio`s actief die ook actief zijn bij
fysieke pijn.
Baumeister onderzocht wat buitensluiting doet bij een intelligentietest op basis van een
persoonlijkheidsbeschrijving op drie niveaus:
- Social connection: Een positieve feedback op basis van je zogenaamd onderzochte persoonlijkheid
- Social exclusion: Een negatieve feedback op basis van je zogenaamd onderzochte persoonlijkheid
- Accident-prone: Negatieve feedback dat losstaat van de sociale capaciteit, zoals een gebroken arm.
Vervolgens moesten deze deelnemers een intelligentietest maken. Alleen de mensen die slachtoffer
waren van social exclusion maakte de intelligentietest echt slechter, ook al was dit maar een korte
ontmoeting.
Lecture 1
Sociale psychologie is een wetenschappelijk studie naar hoe mensen denken, dingen relateren en
elkaar kunnen beïnvloeden.
De sociale psychologie is voornamelijk ontstaan uit analytische reflectie en intellectueel en logisch
redeneren. Vanaf de 18e eeuw werden er empirische methodes gebruikt om dit te onderzoeken.
De impact bias is het verkeerd inschatten van bepaalde gevolgen. Mensen denken vaak dat ze langer
last hebben van negatieve gevolgen, zoals een gebroken hart, dan dat ze daadwerkelijk doen.
Sociale psychologie kan op verschillende niveaus onderzocht worden:
- Intrapersonal processes: Dit zijn processen die zich afspelen in het brein van mensen tijdens sociale
interactie, zoals bepaalde emoties en cognitie.
- Interpersonal relations: Dit is het voorspellen van gedragingen en emoties tussen twee mensen.
Het gaat hier dus om de interactie tussen mensen, dus waarom mensen vrienden worden of waarom
mensen een koppel vormen.
- Intra-group processes: Er wordt gekeken naar de interactie van mensen binnen een groep, dus
meer dan twee mensen. Er wordt bijvoorbeeld gekeken naar overeenstemmingen en identiteiten
binnen een groep.
- Intergroup relations: Is de interactie tussen groepen. Er wordt bijvoorbeeld gekeken naar waarom
groepen elkaar niet mogen of waarom ze elkaar juist helpen.
Axioms zijn algemene aannames binnen de sociale psychologie. Er zijn drie axioms van belang binnen
de sociale psychologie:
- Mensenlijke cognitie, emotie en gedrag = f(persoon x situatie) → Kurt Lewin
Hier wordt er gesteld dat de rol van het gedrag en persoonlijkheid toeneemt, als de invloed van de
situatie ook toeneemt. Des te sterker de invloed van de situatie is, des te kleiner is de invloed van de
persoonlijkheid. Zo kan dezelfde persoon zich anders gedragen in verschillende situaties en gedragen
verschillende personen zich hetzelfde in dezelfde situatie. Mensen gedragen zich anders in elke
situatie, zo gedragen mensen zich anders bij vrienden dan bij hun ouders.
Vaak kiezen mensen de situaties waar zij zich het best bij voelen. Het is niet altijd mogelijk om de
juiste situatie te kiezen, dit kan bijvoorbeeld door je fysiek komen, korte mensen zullen bijvoorbeeld
nooit een top basketbalspeler worden.
Mensen kunnen ook een situatie veranderen, de invloed van iemand kan zomaar een saai feest een
leuk feest maken. Situaties kunnen ook mensen veranderen en beïnvloeden, door de context.
- Zo kan iemand knapper lijken in een bepaalde groep → assimilation effect
- Iemand kan ook minder knap lijken in een groep → contrast effect
Situaties kunnen mensen ook beïnvloeden door bijvoorbeeld priming. Primen zorgt voor bepaalde
activatie in het brein, waardoor je dingen sneller kan herkennen.
- Marketing kan een rol spelen bij het beïnvloeden van gedrag. Mensen kiezen standaard voor een
bepaald merk, zonder een bepaalde reden.
- Groepen kunnen mensen ook dingen laten doen, die ze normaal gesproken niet zouden doen.
,- Mensen voelen zich bijvoorbeeld meer verbonden met een groep en gaan er helemaal in op.
- Mensen kunnen dan bijvoorbeeld hun eigen waarden vergeten. Groepen kunnen mensen daarom
ook bijvoorbeeld agressiever maken, dan dat ze normaal gesproken zijn.
- Cultuur speelt ook een rol bij het vormen van gedragingen, zo zijn er in sommige landen
doodsstraffen en in andere landen niet. Zo kan de mening tussen culturen verschillen, maar er zijn
ook een hoop meningen, normen en waarden, hetzelfde in verschillende culturen.
De rol van de persoon heeft uiteraard ook invloed, of iemand bijvoorbeeld introvert of extravert is.
Alle processen in het brein, zoals gedachtes, emoties en gedrag, liggen vast in de structuur van het
brein. Dit wordt onderzocht bij sociale neurowetenschappen, er wordt gekeken naar de
hersenactiviteit tijdens sociale interactie. Zo hebben mensen die conservatiever stemmen
bijvoorbeeld een grotere amygdala.
Evolutionaire psychologie probeert gedrag en gedachtes te verklaren aan de hand van evolutie en
genetica. Het gedrag moet zich aanpassen aan de omgeving. Zo hebben mensen ook aangeboren
angsten voor bijvoorbeeld slangen.
- Mensen stellen hun eigen sociale realiteit samen
Menselijke cognitie, emotie en gedrag wordt sterk beïnvloedt door de interpretatie van een situatie.
Als iemand naar je lacht kan je dit zien alsof iemand je uitlacht, iemand je leuk vindt of dat iemand
iets van je wilt.
Thomas Theorem (1928) stelt dat de perceptie van een situatie het gedrag kan beïnvloeden. Zo
kunnen kinderen bang zijn voor een zogenaamd monster onder hun bed. Ze worden bang, omdat
mensen op deze manier hun eigen realiteit creëren. Het brein is constant opzoek naar meaning en
purpose.
Heider & Simmel (1944) stelden ook dat mensen hun eigen realiteit vormen: de cirkel en de
driehoeken illustratie → mensen maken hier automatisch een verhaal van en geven er een betekenis
aan.
Self-serving interpretations zijn interpretaties die in het voordeel van jezelf zijn. Zo beoordelen
mensen vaak dat hun eigen groep niet is begonnen met vechten. Er is ook vaak sprake van motivated
reasoning, mensen zoeken vaak naar een bevestiging dat hun denkbeeld bevestigd. Door deze
bevestigingen gaan mensen er nog sterker in geloven, maar vergeten de gevallen wanneer het
allemaal niet gebeurde.
Ook verschillende ideologieën zorgen voor verschillende percepties, waardoor je vaak denkt dat de
ander er helemaal naast zit.
- Mensen zijn sociale dieren
Er wordt gedacht dat mensen graag ergens bij willen horen, dit verschilt wel per individu. Dit kan
komen door evolutie en het draagt bij aan psychologische en emotionele gezondheid.
Vroeger werd er bijvoorbeeld altijd samen gejaagd en was het een straf om alleen door te moeten.
Samenwerken maakt ook de kans groter om te overleven, er konden zo ook grotere dieren gepakt
worden.
Volgens de social brain hypothesis is de grootte van het brein ontstaan, doordat mensen een
complex sociaal leven hadden. Het brein werd groter, naarmate de groepsgrootte ook groter werd
naarmate de tijd.
,Volgens het Herding instinct zit het in de menselijke genen om een betekenisvolle relatie te hebben,
zoals een romatische partner of vrienden. Het worden buitengesloten van een groep kan daarom ook
pijn doen bij mensen.
, Knowledge clip 1, social exclusion
Williams deed veel onderzoek naar buitensluiting, nadat hij werd uitgenodigd voor een potje frisby
en vervolgens werd buitengesloten.
Dit onderzoek heeft hij nagebootst met acteurs en een vreemde. Later werd dit gedaan via een spel,
waarbij speler 1 en 3 voorgeprogrammeerd waren en speler 2 een persoon. Er waren twee condities;
speler 2 kreeg in 1/3 van de gevallen de bal of speler 2 kreeg alleen aan het begin een paar keer de
bal en daarna niet meer.
Als mensen worden buitengesloten, voelen ze zich eenzamer en hebben het idee er minder toe te
doen. Mensen voelen dat ze minder controle hebben over hun eigen leven. Het zelfvertrouwen zakt
tijdelijk naar beneden. Mensen gaan zich afvragen wat ze überhaupt aan het doen zijn.
Buitengesloten worden doet pijn bij mensen. In het brein worden regio`s actief die ook actief zijn bij
fysieke pijn.
Baumeister onderzocht wat buitensluiting doet bij een intelligentietest op basis van een
persoonlijkheidsbeschrijving op drie niveaus:
- Social connection: Een positieve feedback op basis van je zogenaamd onderzochte persoonlijkheid
- Social exclusion: Een negatieve feedback op basis van je zogenaamd onderzochte persoonlijkheid
- Accident-prone: Negatieve feedback dat losstaat van de sociale capaciteit, zoals een gebroken arm.
Vervolgens moesten deze deelnemers een intelligentietest maken. Alleen de mensen die slachtoffer
waren van social exclusion maakte de intelligentietest echt slechter, ook al was dit maar een korte
ontmoeting.
