samenvatting Klinische psychologie 2 op OU: pb2002

H1: Psychodiagnostiek
Psycholoog heeft  Onderzoeksgesprekken
volgende instrumenten  Gedragsobservaties
ter beschikking  Psychologische tests en vragenlijsten
Diagnose stellen op basis hiervan




Psychodiagnostisch  Wanneer klachten veroorzaakt worden door intelligentieniveau,
onderzoek wordt vooral ontwikkelingsproblematiek, persoonlijkheidskenmerken of
gedaan in volgende cognitief functioneren
situaties  Er al meerdere behandelingen zijn gebeurd zonder resultaat
 Wanneer een intensievere behandeling vereist is voor bv
persoonlijkheidsproblemen




Psychodiagnosticus ziet Ze willen de stevigheid van het huis in kaart brengen => hoe sterk die
de persoonlijkheid als is tegen stormen = externe invloeden
een huis
Stevigheid van het huis bestaat uit het temperament, de
persoonlijkheid en copingvaardigheden




Rollen van een  Intaker: wat is er op het eerste zicht aan de hand?
psychodiagnosticus  Diagnosticus: het probleem kaderen
 Psychodiagnosticus: het probleem diepgaand begrijpen




Empirische cyclus Hypothesen opstellen over het probleem en deze toetsen (aannemen
of verwerpen) = hypothesetoetsend model van De Bruyn




Transdiagnostische Letten op de stoornisoverstijgende kwetsbaarheden zoals

,benadering (zie H3) perfectionisme




Psychoanalytische Kijkend naar de onderliggende mechanismen
benadering (H4)
H6: cliëntgerichte therapie
H7: cognitieve gedragstherapie
H8: interpersoonlijke therapie




Diagnostische cyclus 1. Klachtanalyse:
 verhelderende diagnose is het doel = er is duidelijk wat de
aanleiding is, wat de verwachtingen zijn en wat de hulpvraag is vd
cliënt

2. Probleemanalyse:
 Onderzoeksvragen opstellen obv symptomen, info over stoornis,
hoe het wordt ervaren (via een anamnese: cliënt vertelt zelf of
heteroanamnese: derde vertelt over cliënt)

Gestandaardiseerd klachten samenvatten met
instrumenten:
 Symptoomvragenlijsten: wat en wat is de ernst
 ROM: routine outcome monitoring manier van
samenvatten problemen, meestal gestandaardiseerd
in ggz-instellingen ter waarborging van kwaliteit van
de zorg
 OQ-45: 45 vragen van Outcome Questionnaire: 3
functiedomeinen: intrapsychisch, interpersoonlijk en
sociale rolvervulling
 Speciële anamnese: problemen van cliënt in kaart brengen,
accent op huidige problemen (is er interferentie?: belemmering
van sociale en functionele aspecten in het leven vd cliënt)
 Psychiatrische anamnese: waargenomen objectieve en
subjectieve symptomen samengevat:
 verschijning en psychomotoriek bestuderen (uiterlijk
en lichaamstaal)
 goed georiënteerd in tijd, ruimte,… ?
 aandacht en geheugen in orde?

,  Waarneming stimuli oke?
 Spraak en denken oke?
 Stemming en affect oke?
 Hoe is persoonlijkheid (de stabiele gedrags- en
reactiepatronen)
 Klachten samenvatten obv observatie tijdens gesprekken
 Klachten samenvatten obv biografische anamnese en
heteroanamnese:
wat is de levensgeschiedenis?
 Klachten samenvatten mbv onderkennende of
beschrijvende diagnostiek: beschrijving, geen verklaring nog
niet
 Klachten samenvatten mbv classificatie volgens DSM-5

3. Verklaringsanalyse:
 Hypothesen opstellen
 Methoden en meetinstrumenten zoeken voor toetsing zoals:
 Structured clinical interview for DSM 5 disorders:
brede systematische checklist van criteria voor
stoornissen
 Capaciteitentests voor intellectueel niveau,
verbaal begrip, perceptueel redeneren,
werkgeheugen of verwerkingssnelheid (sterke en
zwakke punten aangeven)
 Zelfrapportagevragenlijsten: cliënt beschrijft
zichzelf en problemen => vgl met normgroep
 Indirecte methoden zoals implicit association test
(attitudes meten) of projectieve tests om het
onbewuste boven te laten komen => niet veel
gebruikt want weinig betrouwbaar
 Structureel persoonlijkheidsinterview:
diagnostiek gebaseerd op theorie van Kernberg: 1
vd persoonlijkheidsorganisaties toekennen:
1. Neurotisch: stabiel zelfbeeld, ontwikkelde
afweermechanismen en intacte realiteit
2. Borderline: identiteitsdiffusie, eerder primitieve
afweermechanismen en eerder wel intacte
realiteit (niet volledig)
3. Psychotische: identiteitsdiffusie, primitieve
afweer en verstoord realiteitsbeeld (meest
kwetsbaar)
 Dynamische persoonlijkheidsdiagnostiek:
hypothesen over persoonlijkheidsorganisaties adhv
gestructureerde interviews,
persoonlijkheidsvragenlijsten en projectieve tests
*belangrijk bij instrumenten dat men goed

, Nederlands kan en de omgeving niet te veel invloed
heeft op de cliënt
 Antwoord op de onderzoeksvragen door integratie van resultaten:
voorgeschiedenis + intake + onderzoeksgesprekken +
testonderzoek
 Dan een terugkoppelingsgesprek om de resultaten aan de cliënt
voor te leggen

4. Indicatieanalyse:
 Predictie? (voorspelling situatie)
 Wat is de beste behandeling? Voorstel behandeling, vindt de cliënt
het goed? => behandelplan opstellen: hypothesen formuleren die
in de behandeling worden getoetst




Altijd rekening houden  Confirmation bias: niet omdat er een classificatieis alles dat
met tegenstrijdig is negeren en alles dat in lijn is aannemen => elke
persoon is uniek en past niet enkel in het hokje van de classificatie
Daarom zijn intervisie, supervisie en bijscholing van belang
 Om tunnelvisie en een te groot vertrouwen op eigen kennis
te voorkomen wordt het aangeraden in een intervisiegroep te
zitten met psychologen met uiteenlopende kennis, expertise en
ervaringen




H2: indicatiestelling Volgende stappen:
1. Is professionele hulp nodig bij de classificatie? Zo ja: bggz (basis) of
sggz (specialistisch)
2. Wat zijn de behandeldoelen? (vastgelegd in het behandelplan,
tijdens intake)
3. Therapieaanbod nagaan: welke vorm van therapie en evt
farmacotherapie
4. Welke behandelcontext: ambulant of klinisch, groep of individueel
5. Voorkeur therapeut: man/vrouw, andere kenmerken