Samenvatting – Literatuur
ARTIKELEN:
The efficacy of psychotherapies and pharmacotherapies for mental disorders in adults:
An umbrella review and meta-analytic evaluation of recent meta-analyses - Leichsenring
et al. (2022)
INLEIDING
Psychische stoornissen vormen een wereldwijd probleem voor de volksgezondheid. Psychotherapieën
en farmacotherapieën worden aanbevolen als eerstelijnsbehandeling. Er is echter bewijs naar voren
gekomen dat suggereert dat de werkzaamheid van beide therapieën mogelijk overschat is vanwege
verschillende tekortkomingen van klinische onderzoeken. Het is dus belangrijk om een realistische
inschatting van de werkzaamheid van psychotherapieën en farmacotherapieën te verkrijgen.
RESULTATEN
Psychotherapieën en farmacotherapieën versus TAU of placebo
Uit het onderzoek is naar voren gekomen dat de effectgroottes van zowel de psychotherapieën als de
farmacotherapieën in vergelijking met TAU (treatment-as-usual; behandeling zoals gewoonlijk) of
placebo klein waren. Er werden middelmatige effectgroottes gevonden voor farmacotherapie bij de
obessief-compulsieve stoornis, boulimia nervosa en somatoforme stoornissen en middelmatige
effectgroottes voor psychotherapie bij PTSS en de borderline persoonlijkheidsstoornis. Daarnaast
werden en grote effectgroottes gevonden voor psychotherapie bij de obsessief-compulsieve stoornis.
Depressieve stoornissen
De effectgrootte van psychotherapie is klein bij depressieve stoornissen in vergelijking met TAU.
Psychotherapie zorgt in 43% van de gevallen voor remissie van een depressieve stoornis waarbij er
geen significante verschillen zijn tussen verschillende psychotherapieën. 54% van de cliënten met een
depressieve stoornis reageert op de behandeling. TAU is superieur aan geen behandeling betreffende
remissie, maar inferieur aan psychotherapie betreffende remissie. De effectgrootte neemt bij follow-up
af. Farmacotherapie zorgt in 51% van de gevallen voor respons en is hiermee superieur aan de
placebo.
Angststoornissen
De effectgrootte van psychotherapie bij de meeste angststoornissen is klein, maar de effectgrootte van
CGT op de sociale fobie is gemiddeld. Psychotherapie levert over het algemeen betere resultaten op
dan TAU of placebo. De effectgrootte van farmacotherapie bij angststoornissen is klein.
Farmacotherapie zorgt in 52% en 56% van de gevallen van de sociale angststoornissen en de
gegeneraliseerde angststoornis voor respons tegenover 32% en 41% bij placebo.
Obsessief-compulsieve stoornis
De effectgrootte van psychotherapie bij de obsessief-compulsieve stoornis is groot in vergelijking met
placebo. De effectgrootte neemt af bij follow-up. De effectgrootte van farmacotherapie bij de
obsessief-compulsieve stoornis is klein tot gemiddeld.
PTSS
De effectgrootte van psychotherapie bij PTSS is gemiddeld in vergelijking met TAU en is stabiel bij
een follow-up. De effectgrootte van psychotherapie bij PTSS die gerelateerd is aan
kindermishandeling is kleiner dan bij andere PTSS-klachten. De effectgrootte van farmacotherapie bij
PTSS is klein in vergelijking met placebo, waarbij de resultaten van farmacotherapie heterogeen is
voor verschillende geneesmiddelen.
ARTIKELEN:
The efficacy of psychotherapies and pharmacotherapies for mental disorders in adults:
An umbrella review and meta-analytic evaluation of recent meta-analyses - Leichsenring
et al. (2022)
INLEIDING
Psychische stoornissen vormen een wereldwijd probleem voor de volksgezondheid. Psychotherapieën
en farmacotherapieën worden aanbevolen als eerstelijnsbehandeling. Er is echter bewijs naar voren
gekomen dat suggereert dat de werkzaamheid van beide therapieën mogelijk overschat is vanwege
verschillende tekortkomingen van klinische onderzoeken. Het is dus belangrijk om een realistische
inschatting van de werkzaamheid van psychotherapieën en farmacotherapieën te verkrijgen.
RESULTATEN
Psychotherapieën en farmacotherapieën versus TAU of placebo
Uit het onderzoek is naar voren gekomen dat de effectgroottes van zowel de psychotherapieën als de
farmacotherapieën in vergelijking met TAU (treatment-as-usual; behandeling zoals gewoonlijk) of
placebo klein waren. Er werden middelmatige effectgroottes gevonden voor farmacotherapie bij de
obessief-compulsieve stoornis, boulimia nervosa en somatoforme stoornissen en middelmatige
effectgroottes voor psychotherapie bij PTSS en de borderline persoonlijkheidsstoornis. Daarnaast
werden en grote effectgroottes gevonden voor psychotherapie bij de obsessief-compulsieve stoornis.
Depressieve stoornissen
De effectgrootte van psychotherapie is klein bij depressieve stoornissen in vergelijking met TAU.
Psychotherapie zorgt in 43% van de gevallen voor remissie van een depressieve stoornis waarbij er
geen significante verschillen zijn tussen verschillende psychotherapieën. 54% van de cliënten met een
depressieve stoornis reageert op de behandeling. TAU is superieur aan geen behandeling betreffende
remissie, maar inferieur aan psychotherapie betreffende remissie. De effectgrootte neemt bij follow-up
af. Farmacotherapie zorgt in 51% van de gevallen voor respons en is hiermee superieur aan de
placebo.
Angststoornissen
De effectgrootte van psychotherapie bij de meeste angststoornissen is klein, maar de effectgrootte van
CGT op de sociale fobie is gemiddeld. Psychotherapie levert over het algemeen betere resultaten op
dan TAU of placebo. De effectgrootte van farmacotherapie bij angststoornissen is klein.
Farmacotherapie zorgt in 52% en 56% van de gevallen van de sociale angststoornissen en de
gegeneraliseerde angststoornis voor respons tegenover 32% en 41% bij placebo.
Obsessief-compulsieve stoornis
De effectgrootte van psychotherapie bij de obsessief-compulsieve stoornis is groot in vergelijking met
placebo. De effectgrootte neemt af bij follow-up. De effectgrootte van farmacotherapie bij de
obsessief-compulsieve stoornis is klein tot gemiddeld.
PTSS
De effectgrootte van psychotherapie bij PTSS is gemiddeld in vergelijking met TAU en is stabiel bij
een follow-up. De effectgrootte van psychotherapie bij PTSS die gerelateerd is aan
kindermishandeling is kleiner dan bij andere PTSS-klachten. De effectgrootte van farmacotherapie bij
PTSS is klein in vergelijking met placebo, waarbij de resultaten van farmacotherapie heterogeen is
voor verschillende geneesmiddelen.
