Er zit systeem in Steven Pont
Inleiding
Cliënt: een jeugdige, zijn ouders of stiefouders of anderen die de jeugdige als behorend tot hun gezin
verzorgen en opvoeden.
Kind moet in zijn bredere context begrepen worden grote consequenties voor jeugdhulpverlening!
Systeemtheorie vult orthopedagogie en ontwikkelingspsychologie aan.
Je moet niet alleen maar systemisch te werk gaan: je moet verschillende stromingen samenbrengen
om een zo compleet mogelijk beeld te vormen.
Bij problemen rond de opvoeding spelen twee soorten factoren een rol: individuele kenmerken
(lichaam, cognitie, emotie, identiteit) én relaties (gezin, sociaal netwerk, omgeving). De
systeemtheorie verbindt deze gebieden en onderzoekt hoe ze elkaar beïnvloeden. Zie figuur 1 op
blz 17.
Hulpverlener moet analyseren wat de bron van het probleem is. Complete hulpverlening moet
verschillende brillen op kunnen zetten. Het is beter als een kind-specifieke blik en een systemische blik
echt goed worden samengevoegd. Zie figuur 2 + 3 op blz 18
De systeemtheorie: een kind is nooit alleen op de wereld
Een kind maakt deel uit van een omgeving die van invloed is op het gedrag. De omgeving moet ook
op een actieve manier bij de hulpverlening worden betrokken.
Binnen elk systeem heerst een eigen sfeer. Drie aspecten belangrijk:
- de mate van binding, die de onderlinge betrokkenheid regelt
- de balans van geven en nemen, die de rechtvaardigheid regelt
- de sociale ordening, die de structuur regelt.
bepalen voor groot deel het vertrouwen en de cohesie in een systeem. (veiligheid en
geborgenheid).
Analyseren hoe een gezin functioneert: kijken naar onderlinge betrekkingen en de communicatie.
Betrekkingen = manier waarop de onderlinge relaties zijn vormgegeven.
Functioneel evenwicht: als naast de binding, balans en ordening ook de betrekkingen en
communicatiepatronen geen problemen geven. = homeostase.
Maar homeostase behouden is moeilijk, er zijn constant fluctuaties binnen gezinssystemen =
dynamisch evenwicht!
Evenwichten kunnen ook niet-functioneel zijn.
Gedrag staat altijd ergens voor (functie). Het heeft een diepere betekenis. Hulpverlener probeert dit
te achterhalen.
De systeemtheorie: binding, balans en orde
Binding
Mensen hebben altijd een mate van emotionele betrokkenheid (wij-gevoel). Binding is vaak een
zegen, maar soms een vloek. Binding is een soort sociaal magnetisme (positief of negatief).
Hulpverlener moet kijken hoe de binding binnen een systeem wordt ervaren.
De balans van geven en nemen
We wegen zaken tegen elkaar af: er moet een balans zijn tussen geven en nemen.
Soms vinden mensen dat ze meer geven dan nemen. Dan staat de ander in de schuld eigenlijk.
Inleiding
Cliënt: een jeugdige, zijn ouders of stiefouders of anderen die de jeugdige als behorend tot hun gezin
verzorgen en opvoeden.
Kind moet in zijn bredere context begrepen worden grote consequenties voor jeugdhulpverlening!
Systeemtheorie vult orthopedagogie en ontwikkelingspsychologie aan.
Je moet niet alleen maar systemisch te werk gaan: je moet verschillende stromingen samenbrengen
om een zo compleet mogelijk beeld te vormen.
Bij problemen rond de opvoeding spelen twee soorten factoren een rol: individuele kenmerken
(lichaam, cognitie, emotie, identiteit) én relaties (gezin, sociaal netwerk, omgeving). De
systeemtheorie verbindt deze gebieden en onderzoekt hoe ze elkaar beïnvloeden. Zie figuur 1 op
blz 17.
Hulpverlener moet analyseren wat de bron van het probleem is. Complete hulpverlening moet
verschillende brillen op kunnen zetten. Het is beter als een kind-specifieke blik en een systemische blik
echt goed worden samengevoegd. Zie figuur 2 + 3 op blz 18
De systeemtheorie: een kind is nooit alleen op de wereld
Een kind maakt deel uit van een omgeving die van invloed is op het gedrag. De omgeving moet ook
op een actieve manier bij de hulpverlening worden betrokken.
Binnen elk systeem heerst een eigen sfeer. Drie aspecten belangrijk:
- de mate van binding, die de onderlinge betrokkenheid regelt
- de balans van geven en nemen, die de rechtvaardigheid regelt
- de sociale ordening, die de structuur regelt.
bepalen voor groot deel het vertrouwen en de cohesie in een systeem. (veiligheid en
geborgenheid).
Analyseren hoe een gezin functioneert: kijken naar onderlinge betrekkingen en de communicatie.
Betrekkingen = manier waarop de onderlinge relaties zijn vormgegeven.
Functioneel evenwicht: als naast de binding, balans en ordening ook de betrekkingen en
communicatiepatronen geen problemen geven. = homeostase.
Maar homeostase behouden is moeilijk, er zijn constant fluctuaties binnen gezinssystemen =
dynamisch evenwicht!
Evenwichten kunnen ook niet-functioneel zijn.
Gedrag staat altijd ergens voor (functie). Het heeft een diepere betekenis. Hulpverlener probeert dit
te achterhalen.
De systeemtheorie: binding, balans en orde
Binding
Mensen hebben altijd een mate van emotionele betrokkenheid (wij-gevoel). Binding is vaak een
zegen, maar soms een vloek. Binding is een soort sociaal magnetisme (positief of negatief).
Hulpverlener moet kijken hoe de binding binnen een systeem wordt ervaren.
De balans van geven en nemen
We wegen zaken tegen elkaar af: er moet een balans zijn tussen geven en nemen.
Soms vinden mensen dat ze meer geven dan nemen. Dan staat de ander in de schuld eigenlijk.
