Hoorcollege 1
Prenatale- en fysieke ontwikkeling in de babytijd
Ontwikkelingspsychologie Wetenschappelijke studie naar groei, verandering en stabiliteit
(=persoonlijkheid) & van conceptie (=bevruchting) tot ouderdom.
4 thema’s binnen een ontwikkeling van een kind
1. Fysieke ontwikkeling invloed van hersenen, zenuwstelsel, spieren, zintuigen, behoefte aan eten,
drinken en slaap.
Voorbeeld: Wat bepaald de sekse van een kind? Wat zijn voordelen van borstvoeding? Wat zijn de
langetermijngevolgen van een vroeggeboorte? Wat zijn de consequenties van vroege of late seksuele
rijpheid
2. Cognitieve ontwikkeling kijkt naar intellectualiteit. Leren, geheugen, oplossen van problemen en
intelligentie.
Voorbeeld: heeft tweetalig opvoeden voordelen? Wat zijn de vroegste herinneringen die we van
onze babytijd hebben? Wat zijn de consequenties van tv kijken? Bestaat er etnische verschillen in
intelligentie?
3. Sociaal-emotionele ontwikkeling sociale relaties en interactie met andere
Voorbeeld: reageren pasgeboren anders op hun moeder dan andere? Hoe kan je vriendschappen
met verschillende afkomsten bevorderen?
4. Persoonlijkheidsontwikkeling persoonlijke eigenschappen
Voorbeeld: wat is de beste manier om een kind op te voeden? Wanneer wordt een kind bewust van
zijn sekse? Wat zijn de oorzaken van zelfmoord bij adolescenten?
Prenatale ontwikkeling
Zygote sperma en eicel bij elkaar gevoegd.
Monozygotisch tweeling zelfde ei. Identiek.
Voorbeeld: denk aan Hussein Hassan van Amsterdam oost
Dizygotisch tweeling verschillende ei. Lijken niet tweeling
Voorbeeld: denk aan Marwa en Malak.
Stadiums prenatale ontwikkeling Celdeling: 32 cellen
1. Germinaal
o Bevruchting tot 2 weken
o Eerste + kortste stap bevruchting.
o Er vindt celdeling plaats
o Hecht zich aan baarmoederwand
1
, o 3 dagen na bevruchting bestaat de zygote uit 32 cellen. Wordt steeds meer +++. Celsplitsting
o Functie van cellen steeds specialististischer. Sommige vormen beschermende laag om de zygote
2. Embryonaal
o 2 tot 8 weken
o Zygote is vanaf deze fase embryo
o Embryo bestaat uit 3 lagen.
o Na 8 weken 2,5 cm
3. Foetaal
o 8 weken tot geboorte
o Begint organen te vormen; Krijgt handjes,
gezichtje etc.
o Groeit ook in gewicht en lengte
Teratogene effecten (betekent eigenlijk monster, enge, slechte effecten)
Gedrag/omgeving Leeftijd
(Bepaalde leeftijden minder kans op goede zwangerschap)
Roken, alcohol drugs Afkomst
(Niet-westerse vrouwen minder goeie kans op zwangerschap)
Slechte voeding Laag salaris
Giftige stoffen Alleenstaand aka geen man
Hoge verdieping Lage opleiding
(grote hoogtes in het algemeen)
Niet genoeg prenatale zorg Stress
Niet genoeg zorg voor zwangere vrouwen
Apgar-score Heeft je baby de bevalling goed doorstaan en is alles in orde? Daar kom je direct na de
geboorte achter door de Apgar-score.
1. Huidskleur
2. Hartslag
3. Reflexen
4. Spierspanning
5. Ademhaling
Score 0-10. Score bepaalt hoe gezond de baby is.
Ondergewicht
Gemiddeld geboortegewicht 3, 4 kg
Laag geboortegewicht 2,5 kg
Zeer laag geboortegewicht 1,25 kg
Ondergewicht is gevaarlijk. Overgewicht is niet gevaarlijk.
Groei vertraagde baby’s Baby die door een vertraagde foetale groei, 90 procent (of minder) weegt van
het gemiddelde gewicht van kinderen van dezelfde leeftijd.
2
, Premature baby’s vroeggeboorte = minder dan 38 weken geboren worden.
Levensvatbare leeftijd Het moment waarop een te vroeg geboren baby kan overleven. Ongeveer 24
weken.
Postpartum depressie tijdje een depressie na de geboorte van een kind.
Mogelijke oorzaken: Genetische aanleg voor depressie of grote schommelingen.
Zuigelingensterfte kind gaat dood in zijn 1e levensjaar.
Soorten onderzoek
o Experimenteel onderzoek je maakt gebruik van een experiment. Vaak kort (kwartier bv).
2 Belangrijke kenmerken
1. Voor- en nameting
Voorbeeld: voor = wat is het effect van vapen tijdens het leren? Na: heeft het wel/niet gewerkt
2. Experimentele en controlegroep (groep die wel en niet meedoet)
o Longitudinaal onderzoek onderzoek in lange maten. Het gaat over jareeeeen, 5 jaar, 10 jaar etc.
1. Continue verandering verandering zonder specifiek aanwijsbare stappen
Voorbeeld: groei, gewicht, leeftijd etc.
2. Discontinue verandering verandering met specifiek aanwijsbare stappen.
Elk stadium levert ander gedrag op dan het vorige stadium.
Voorbeeld 1: kind leert opeens veterstrikken. Daarna kan hij het helemaal. (=Discontinue)
Voorbeeld 2: ik lach om Lina’s domme grappen Lina laat die domme grap zien op school
Ze wordt gepest Lina beseft zich dat niet iedereen om elk grap gaat lachen maar zij
beter haar beter best moet doen. (=Discontinue)
Erfelijkheid en omgeving
Gen-omgevingsfactoren genetische aanleg kan de omgeving van een kind op 3 manieren
beïnvloeden.
Gen omgevingsinteractie effecten
1. Actief kinderen kiezen zelf een omgeving die past bij hun genotype.
Voorbeeld 1: Fakhr is 1,95. Hij is lang en koos daarom voor basketbal
Voorbeeld 2: Yassine is sterk (valt ook wel mee) en kiest daarom voor voetbal.
2. Evocatief andere (ouders/familie/vrienden/docenten etc.) kiezen een omgeving die zij vinden
dat past bij het kinds genotype
Voorbeeld: Juf Miriam zegt tegen Giovanni dat kickboksen misschien wat is voor hem, omdat hij
best agressief is. Ga jij maar kickboksen Giovanni.
3. Passief ouders/familie creëren omgeving voor hun kind op basis van hun eigen genen. Hoe de
ouders het vinden en zien. Soms positief soms negatief.
3
Prenatale- en fysieke ontwikkeling in de babytijd
Ontwikkelingspsychologie Wetenschappelijke studie naar groei, verandering en stabiliteit
(=persoonlijkheid) & van conceptie (=bevruchting) tot ouderdom.
4 thema’s binnen een ontwikkeling van een kind
1. Fysieke ontwikkeling invloed van hersenen, zenuwstelsel, spieren, zintuigen, behoefte aan eten,
drinken en slaap.
Voorbeeld: Wat bepaald de sekse van een kind? Wat zijn voordelen van borstvoeding? Wat zijn de
langetermijngevolgen van een vroeggeboorte? Wat zijn de consequenties van vroege of late seksuele
rijpheid
2. Cognitieve ontwikkeling kijkt naar intellectualiteit. Leren, geheugen, oplossen van problemen en
intelligentie.
Voorbeeld: heeft tweetalig opvoeden voordelen? Wat zijn de vroegste herinneringen die we van
onze babytijd hebben? Wat zijn de consequenties van tv kijken? Bestaat er etnische verschillen in
intelligentie?
3. Sociaal-emotionele ontwikkeling sociale relaties en interactie met andere
Voorbeeld: reageren pasgeboren anders op hun moeder dan andere? Hoe kan je vriendschappen
met verschillende afkomsten bevorderen?
4. Persoonlijkheidsontwikkeling persoonlijke eigenschappen
Voorbeeld: wat is de beste manier om een kind op te voeden? Wanneer wordt een kind bewust van
zijn sekse? Wat zijn de oorzaken van zelfmoord bij adolescenten?
Prenatale ontwikkeling
Zygote sperma en eicel bij elkaar gevoegd.
Monozygotisch tweeling zelfde ei. Identiek.
Voorbeeld: denk aan Hussein Hassan van Amsterdam oost
Dizygotisch tweeling verschillende ei. Lijken niet tweeling
Voorbeeld: denk aan Marwa en Malak.
Stadiums prenatale ontwikkeling Celdeling: 32 cellen
1. Germinaal
o Bevruchting tot 2 weken
o Eerste + kortste stap bevruchting.
o Er vindt celdeling plaats
o Hecht zich aan baarmoederwand
1
, o 3 dagen na bevruchting bestaat de zygote uit 32 cellen. Wordt steeds meer +++. Celsplitsting
o Functie van cellen steeds specialististischer. Sommige vormen beschermende laag om de zygote
2. Embryonaal
o 2 tot 8 weken
o Zygote is vanaf deze fase embryo
o Embryo bestaat uit 3 lagen.
o Na 8 weken 2,5 cm
3. Foetaal
o 8 weken tot geboorte
o Begint organen te vormen; Krijgt handjes,
gezichtje etc.
o Groeit ook in gewicht en lengte
Teratogene effecten (betekent eigenlijk monster, enge, slechte effecten)
Gedrag/omgeving Leeftijd
(Bepaalde leeftijden minder kans op goede zwangerschap)
Roken, alcohol drugs Afkomst
(Niet-westerse vrouwen minder goeie kans op zwangerschap)
Slechte voeding Laag salaris
Giftige stoffen Alleenstaand aka geen man
Hoge verdieping Lage opleiding
(grote hoogtes in het algemeen)
Niet genoeg prenatale zorg Stress
Niet genoeg zorg voor zwangere vrouwen
Apgar-score Heeft je baby de bevalling goed doorstaan en is alles in orde? Daar kom je direct na de
geboorte achter door de Apgar-score.
1. Huidskleur
2. Hartslag
3. Reflexen
4. Spierspanning
5. Ademhaling
Score 0-10. Score bepaalt hoe gezond de baby is.
Ondergewicht
Gemiddeld geboortegewicht 3, 4 kg
Laag geboortegewicht 2,5 kg
Zeer laag geboortegewicht 1,25 kg
Ondergewicht is gevaarlijk. Overgewicht is niet gevaarlijk.
Groei vertraagde baby’s Baby die door een vertraagde foetale groei, 90 procent (of minder) weegt van
het gemiddelde gewicht van kinderen van dezelfde leeftijd.
2
, Premature baby’s vroeggeboorte = minder dan 38 weken geboren worden.
Levensvatbare leeftijd Het moment waarop een te vroeg geboren baby kan overleven. Ongeveer 24
weken.
Postpartum depressie tijdje een depressie na de geboorte van een kind.
Mogelijke oorzaken: Genetische aanleg voor depressie of grote schommelingen.
Zuigelingensterfte kind gaat dood in zijn 1e levensjaar.
Soorten onderzoek
o Experimenteel onderzoek je maakt gebruik van een experiment. Vaak kort (kwartier bv).
2 Belangrijke kenmerken
1. Voor- en nameting
Voorbeeld: voor = wat is het effect van vapen tijdens het leren? Na: heeft het wel/niet gewerkt
2. Experimentele en controlegroep (groep die wel en niet meedoet)
o Longitudinaal onderzoek onderzoek in lange maten. Het gaat over jareeeeen, 5 jaar, 10 jaar etc.
1. Continue verandering verandering zonder specifiek aanwijsbare stappen
Voorbeeld: groei, gewicht, leeftijd etc.
2. Discontinue verandering verandering met specifiek aanwijsbare stappen.
Elk stadium levert ander gedrag op dan het vorige stadium.
Voorbeeld 1: kind leert opeens veterstrikken. Daarna kan hij het helemaal. (=Discontinue)
Voorbeeld 2: ik lach om Lina’s domme grappen Lina laat die domme grap zien op school
Ze wordt gepest Lina beseft zich dat niet iedereen om elk grap gaat lachen maar zij
beter haar beter best moet doen. (=Discontinue)
Erfelijkheid en omgeving
Gen-omgevingsfactoren genetische aanleg kan de omgeving van een kind op 3 manieren
beïnvloeden.
Gen omgevingsinteractie effecten
1. Actief kinderen kiezen zelf een omgeving die past bij hun genotype.
Voorbeeld 1: Fakhr is 1,95. Hij is lang en koos daarom voor basketbal
Voorbeeld 2: Yassine is sterk (valt ook wel mee) en kiest daarom voor voetbal.
2. Evocatief andere (ouders/familie/vrienden/docenten etc.) kiezen een omgeving die zij vinden
dat past bij het kinds genotype
Voorbeeld: Juf Miriam zegt tegen Giovanni dat kickboksen misschien wat is voor hem, omdat hij
best agressief is. Ga jij maar kickboksen Giovanni.
3. Passief ouders/familie creëren omgeving voor hun kind op basis van hun eigen genen. Hoe de
ouders het vinden en zien. Soms positief soms negatief.
3
