Aantekeningen Colleges Klassieke Teksten in de Neerlandistiek
Moderne Nederlandse Letterkunde (Sandra van Voorst)
College 1 – 7/2/22
Inleiding
Doel: belezen en op alle fronten ervaren Neerlandici
- Mogelijk voor kennismaking met klassieke teksten uit de Neerlandistiek: teksten die
de huidige vakbeoefening en het wetenschappelijk onderzoek sterk hebben
beïnvloed en nog steeds een rol spelen in de vakdiscussies
Wat kun je na afronding van deze cursus?
- Je hebt kennisgemaakt met en kunt kritisch reflecteren op klassieke teksten uit de
Neerlandistiek
- Je kunt mondeling en schriftelijk klassieke teksten uit de Neerlandistiek presenteren
en hierover wetenschappelijke inzichtelijke en zinvolle discussies voeren
Presentatie voorgangers/navolgers tekst (+/- 10 minuten + discussie)
- Voorgangers: hoe zie je voorgangerstekst terug in de basistekst?
- Navolgers: hoe klinkt de basistekst door in deze navolgerstekst?
Literatuuropvattingen in het literaire veld
- Literatuuropvatting -> poëtica
- Institutionele blik -> het literaire veld
4 april 12.00 uur: Inleveren deelverslagen MNL en TK (blok 1 en 2)
6 juni 12.00 uur: Inleveren deelverslagen ONL en TB (blok 3 en 4)
27 juni 12.00 uur: Inleveren herkansing
Filmpjes Jurgen kijken voor lezen tekst literaire veld
College 2 – 14/2/2022
Basistekst
De impact van literatuuropvatting in het literaire veld. Aandachtsgebied literaire opvattingen
van de Stichting Literatuurwetenschap – C.J. van Rees en G.J. Dorleijn
Aanleiding
, - Congres 1992: Het onderzoek naar literatuuropvattingen aan Nederlandse
universiteiten is omvangrijk en divers
- Classici, mediëvisten, renaissancisten, 18e-eeuwers en onderzoekers op het gebied
van de 19e- en 20e-eeuwse letterkunde houden zich bezig met literatuuropvattingen,
waarbij ieder eigen accenten legt en specifieke benaderingen kiest
Kristallisatiepunt van vernieuwing
- De impact van literatuuropvattingen op de deelnemers in het literaire veld, vooral in
processen van beeldvorming
- Het lijkt winst als twee onderzoeksbenaderingen niet als tegengesteld maar als
complementair worden gezien en daarom geïntegreerd
Winst als twee onderzoeksbenaderingen worden geïntegreerd
1. De reconstructie-benadering: Deze is gericht op het reconstrueren en systematiseren
van de denkbeelden over literatuur die een groep schrijvers of een samenleving op
een bepaald moment huldigt
2. De institutionele benadering van het literaire veld:
a. Aanname: de specifieke aard die aan literatuur wordt toegekend is het
resultaat van de interactie tussen literaire instituties die het literaire veld
vormen
b. Taak: rekenschap geven van de verrichtingen van de diverse instituties en
personen die in onderlinge wisselwerking betrokken zijn bij de materiële en
symbolische productie en verspreiding van literaire werken
i. Het hoe/wat van het literaire veld
Literatuuropvatting (LO): het geheel aan ideeën over doel, functie, aard, middelen, effecten
en ontstaan van literatuur
- Metastandpunt is noodzakelijk om de literatuurbeschouwing te bestuderen
- Literatuuropvattingen zijn het object van onderzoek (dat beschreven moet worden of
waarover hypotheses worden ontwikkeld)
- Géén betrouwbaar instrument om andere objecten, bijvoorbeeld teksten, zelf weer
mee te analyseren
Einddoel van het aandachtsgebied
- Inzicht in de strategische rol die literatuuropvattingen vervullen
- Inzicht in hoe de waarde van literatuur gestuurd wordt door een combinatie van
literatuuropvattingen en posities van actoren in het literaire veld
Bijbehorende vragen
- Hoe kan men een literatuuropvattingen reconstrueren?
- Hoe wordt er met een bepaalde literatuuropvatting gewerkt en door wie?
- Welke oogmerken streven gebruikers van een literatuuropvatting na?
- Op grond waarvan valt aan deelnemers aan het literaire bedrijf – een zelfde
literatuuropvatting dan wel verschillende literatuuropvattingen toe te schrijven?
Moderne Nederlandse Letterkunde (Sandra van Voorst)
College 1 – 7/2/22
Inleiding
Doel: belezen en op alle fronten ervaren Neerlandici
- Mogelijk voor kennismaking met klassieke teksten uit de Neerlandistiek: teksten die
de huidige vakbeoefening en het wetenschappelijk onderzoek sterk hebben
beïnvloed en nog steeds een rol spelen in de vakdiscussies
Wat kun je na afronding van deze cursus?
- Je hebt kennisgemaakt met en kunt kritisch reflecteren op klassieke teksten uit de
Neerlandistiek
- Je kunt mondeling en schriftelijk klassieke teksten uit de Neerlandistiek presenteren
en hierover wetenschappelijke inzichtelijke en zinvolle discussies voeren
Presentatie voorgangers/navolgers tekst (+/- 10 minuten + discussie)
- Voorgangers: hoe zie je voorgangerstekst terug in de basistekst?
- Navolgers: hoe klinkt de basistekst door in deze navolgerstekst?
Literatuuropvattingen in het literaire veld
- Literatuuropvatting -> poëtica
- Institutionele blik -> het literaire veld
4 april 12.00 uur: Inleveren deelverslagen MNL en TK (blok 1 en 2)
6 juni 12.00 uur: Inleveren deelverslagen ONL en TB (blok 3 en 4)
27 juni 12.00 uur: Inleveren herkansing
Filmpjes Jurgen kijken voor lezen tekst literaire veld
College 2 – 14/2/2022
Basistekst
De impact van literatuuropvatting in het literaire veld. Aandachtsgebied literaire opvattingen
van de Stichting Literatuurwetenschap – C.J. van Rees en G.J. Dorleijn
Aanleiding
, - Congres 1992: Het onderzoek naar literatuuropvattingen aan Nederlandse
universiteiten is omvangrijk en divers
- Classici, mediëvisten, renaissancisten, 18e-eeuwers en onderzoekers op het gebied
van de 19e- en 20e-eeuwse letterkunde houden zich bezig met literatuuropvattingen,
waarbij ieder eigen accenten legt en specifieke benaderingen kiest
Kristallisatiepunt van vernieuwing
- De impact van literatuuropvattingen op de deelnemers in het literaire veld, vooral in
processen van beeldvorming
- Het lijkt winst als twee onderzoeksbenaderingen niet als tegengesteld maar als
complementair worden gezien en daarom geïntegreerd
Winst als twee onderzoeksbenaderingen worden geïntegreerd
1. De reconstructie-benadering: Deze is gericht op het reconstrueren en systematiseren
van de denkbeelden over literatuur die een groep schrijvers of een samenleving op
een bepaald moment huldigt
2. De institutionele benadering van het literaire veld:
a. Aanname: de specifieke aard die aan literatuur wordt toegekend is het
resultaat van de interactie tussen literaire instituties die het literaire veld
vormen
b. Taak: rekenschap geven van de verrichtingen van de diverse instituties en
personen die in onderlinge wisselwerking betrokken zijn bij de materiële en
symbolische productie en verspreiding van literaire werken
i. Het hoe/wat van het literaire veld
Literatuuropvatting (LO): het geheel aan ideeën over doel, functie, aard, middelen, effecten
en ontstaan van literatuur
- Metastandpunt is noodzakelijk om de literatuurbeschouwing te bestuderen
- Literatuuropvattingen zijn het object van onderzoek (dat beschreven moet worden of
waarover hypotheses worden ontwikkeld)
- Géén betrouwbaar instrument om andere objecten, bijvoorbeeld teksten, zelf weer
mee te analyseren
Einddoel van het aandachtsgebied
- Inzicht in de strategische rol die literatuuropvattingen vervullen
- Inzicht in hoe de waarde van literatuur gestuurd wordt door een combinatie van
literatuuropvattingen en posities van actoren in het literaire veld
Bijbehorende vragen
- Hoe kan men een literatuuropvattingen reconstrueren?
- Hoe wordt er met een bepaalde literatuuropvatting gewerkt en door wie?
- Welke oogmerken streven gebruikers van een literatuuropvatting na?
- Op grond waarvan valt aan deelnemers aan het literaire bedrijf – een zelfde
literatuuropvatting dan wel verschillende literatuuropvattingen toe te schrijven?
