R. Baande, P. Houtkamp, M. Knotter
Er is geconstateerd dat organisaties worden geconfronteerd met een nieuwe werkelijkheid die
het noodzakelijk maakt om in beweging te komen. Willen zij op termijn goed tegen de eisen van
de markt kunnen, dan is innovatie noodzakelijk, ook op het terrein van interne
arbeidsorganisatie. Het Nieuwe Werken wordt gezien als belangrijk vernieuwingsconcept. Het
Nieuwe Werken kan worden opgesplitst in vier werkprincipes:
1. Tijd- en plaatsonafhankelijk werken: ‘any time, anywhere’.
2. Sturen van medewerkers op resultaat: ‘manage you own work’.
3. Vrij toegang tot en gebruik van kennis, ervaringen en ideeën: ‘unlimited access and
connectivity’.
4. Flexibele arbeidsrelaties: ‘my size fits me’. ‘
De aanleidingen voor organisaties om ermee aan de slag te gaan en welke doelen zij beogen zijn
concrete en minder concrete aanleidingen. Zowel de aanleidingen als de doelen variëren,
uiteenlopend van de verwachting dat de initiatieven direct moeten bijdragen aan het
bedrijfsresultaat (eerst zien, dan geloven) tot de intrinsieke overtuiging (eerst zien, dan geloven)
dat de initiatieven, ongeacht een harde bewijsvoering a priori, zullen bijdragen aan een
duurzame organisatieontwikkeling.
In dit hoofdstuk gaat het over de concrete initiatieven. We gaan na op welke wijze de
werkprincipes van HNW terugkomen in de bedrijfspraktijk, welke impact deze hebben en wat
we concreet zien.
Principe 1 . Tijd- en plaatsonafhankelijk werken
´Any time, anywhere’.
De mogelijkheid om tijd- en plaatsonafhankelijk te werken is vaak de eerste associatie bij Het
Nieuwe Werken. Nederland staat op een eerste plaats met een kwart van de beroepsbevolking
die incidenteel of regelmatig het werk uitvoert op zelfgekozen momenten en locaties. Een eigen
invulling geven aan het kunnen werken wanneer een medewerker zelf wil heeft meer
aanpassing nodig dan alleen een mobiele telefoon en laptop. Het eist forse aanpassingen op
verschillende aspecten van de bedrijfsvoering, zoals de aansturing van de medewerkers, het
HRM-beleid dat aangepast moet worden en het faciliteren van een cultuur waar tijd- en
plaatsonafhankelijk werken gemeengoed wordt.
Hoe zien we dat terug bij de organisaties uit het onderzoek?
Afspraken verschillen per organisaties
Het is bij veel bedrijven al wel mogelijk om af en toe wat later te komen, of eerder naar huis te
gaan, zolang je werk het toelaat. Af en toe thuis werken kan wel, structureel thuiswerken is vaak
niet mogelijk. Het argument hiervoor: we moeten wel een zekere mate van controle kunnen
houden.
Bij organisaties als IBM, Accenture, Microsoft, Finext en Rabobank vinden dat de vrije hand goed
is voor de productiviteit en kwaliteit van het werk. Medewerkers mogen daar zelf bepalen waar
en wanneer zij werken.