Samenvatting Strafprocesrecht (RGBUSTR012)

Samenvatting Deeltoets B
De verdachte
Art. 27 lid 1 Sv:
1. Ten aanzien van ‘degene te wiens’ (individualiseerbaar)
2. Een redelijk vermoeden van schuld aan een strafbaar feit (concretiseerbaar)
3. Uit de feiten en omstandigheden voortvloeit (objectiveerbaar)

Dwangmiddelen
Aanhouding
Aanhouding kan op twee manieren:
1. Bij ontdekking van een strafbaar feit op heterdaad (art. 53 jo. 128 Sv); of
2. Bij ontdekking van een strafbaar feit buiten heterdaad (art. 54 Sv)

 Wat? Aanhouden
 Wie? Een ieder / Een opsporingsambtenaar op bevel van de OvJ
 Tegen wie? De verdachte (art. 27 Sv)
 Wanneer? Een strafbaar feit / Een misdrijf waar voorlopige hechtenis op staat
 Waartoe? Voorgeleiden aan de (hulp)OvJ
 Proportionaliteit; Is er een redelijke verhouding tussen het optreden en het doel?
 Subsidiariteit; Is dit optreden de minst bezwarende wijze?

Voorlopige hechtenis
De kern van voorlopige hechtenis komt terug in art. 67 en 67a Sv. Voordat de bevoegdheid
tot het geven van een oordeel over de voorlopige hechtenis voor de rechter ontstaat, moet
aan een aantal zelfstandige voorwaarden zijn voldaan:

1. Een geval voor voorlopige hechtenis
Er is sprake van een geval in de zin van art. 67 Sv
2. Ernstige bezwaren
Er moeten ernstige bezwaren zijn tegen de verdachte die in ieder geval meer is dan een
redelijk vermoeden van schuld (art. 67 lid 3 Sv)
3. Een grond van vrijheidsbeneming
Art. 67a lid 1 Sv kent twee gronden:
1. Vluchtgevaar
2. Een gewichtige reden van maatschappelijke veiligheid
Een gewichtige reden van maatschappelijke veiligheid valt uiteen in vier hoofdsoorten (art.
67a lid 2 Sv):
A. Verdenking van een wet waarop naar de wettelijke omschrijving een gevangenisstraf
van twaalf jaar of meer is gesteld én de rechtsorde ernstig geschokt is (zie HR
Drugskoerier
B. Recidivegevaar
C. Onderzoeksbelang
D. Snelrechtgrond: Indien sprake is van een misdrijf begaan op een voor het publiek
toegankelijke plaats, dan wel gericht is tegen personen met een publieke taak én de
berechting binnen een termijn van 17 dagen en achttien uur zal plaatsvinden
4. Anticipatiegebod
Een bevel tot voorlopige hechtenis blijft achterwege wanneer de kans groot is dat de
verdachte bij een veroordeling geen vrijheidsberovende straf opgelegd zal krijgen (art. 67a
lid 3 Sv)

LET OP: De voorlopige hechtenis neemt toe, en dat staat op gespannen voet met de
onschuldresumptie

, Bewaring
 Wat? Bewaring (art. 63 jo 133 Sv)
 Wie? Een bevel van de rechter-commissaris op vordering van de OvJ
 Tegen wie? De verdachte (art. 27 Sv), tegen wie ernstige bezwaren bestaan (art. 67
lid 3 Sv)
 Wanneer? Een misdrijf waar voorlopige hechtenis op staat (art. 67 Sv)
- Grond van vrijheidsbeneming (art. 67a Sv)  LET OP: Is lid 5 aan de orde?
- Anticipatiegebod (art. 67a lid 3 Sv)
 Waartoe? In belang van het onderzoek
 Proportionaliteit; Is er een redelijke verhouding tussen het optreden en het doel?
 Subsidiariteit; Is dit optreden de minst bezwarende wijze?

Onderzoek aan lichaam of kleding
 Wat? Fouilleren (art. 56 Sv)
 Wie? De (hulp)OvJ voor wie de verdachte wordt voorgeleid / Overige
opsporingsambtenaren (lid 4)
 Tegen wie? De verdachte (art. 27 Sv), tegen wie ernstige bezwaren bestaan (art. 67
lid 3 Sv) / Den aangehoudene (art. 53/54 Sv)
 Wanneer? Bij het bestaan van ernstige bezwaren (art. 67 lid 3 Sv)
 Waartoe? In belang van het onderzoek (waarheidsvinding)
 Proportionaliteit; Is er een redelijke verhouding tussen het optreden en het doel?
 Subsidiariteit; Is dit optreden de minst bezwarende wijze?

Inbeslagneming
 Wat? Inbeslagneming (art. 96 Sv)
 Wie? De opsporingsambtenaar (art. 141 sub b Sv jo art. 2 sub a Politiewet 2012)
 Tegen wie? De verdachte (art. 27 Sv)
 Wanneer? Een ontdekking op heterdaad (art. 128 Sv) of een misdrijf in de zin van
art. 67 lid 1 Sv)
 Waartoe? Waarheidsvinding / Wederrechtelijk verkregen voordeel aan te tonen (art.
94 lid 1 Sv)
 Proportionaliteit; Is er een redelijke verhouding tussen het optreden en het doel?
 Subsidiariteit; Is dit optreden de minst bezwarende wijze?

Criminal charge
Wanneer kan iemand zich beroepen op rechtsbescherming?
- EHRM: Indien er sprake is van een criminal charge (HR Öztürk t. Duitsland)
- Wetboek van Strafvordering: Indien er sprake is van een verdachte (art. 27 lid 1 Sv)

HR Öztürk t. Duitsland (§50):
1. Valt de strafbepaling volgens het nationale rechtssysteem onder het strafrecht?
2. Was is de aard van het vergrijp?
3. Wat is de aard en zwaarte van de sanctie?

Volgens het arrest Van der Kolk t. Nederland kan van het recht op rechtsbescherming
worden afgezien, indien er sprake is van ‘compelling reasons’

Toegang tot de raadsman
De verdachte heeft op grond van art. 28 Sv recht op een advocaat. Dit recht is echter niet
absoluut, een verdachte mag afstand doen van het recht op een advocaat (art. 28a lid 1 Sv).
Op grond van art. 28b lid 2 Sv hoeft er alleen rechtsbijstand te worden geregeld als de
verdachte er om vraagt. Hij kan van dit recht ook weer afstand doen als de raadsman niet na
twee uur na de kennisgeving van het verzoek om rechtsbijstand beschikbaar is (art. 28b lid 4
Sv)