Uitgebreide samenvatting van
Het palet van de psychologie
Stromingen en hun toepassingen in hulpverlening en opvoeding
• Auteur: Jakop Rigter
• Druk: 4e druk
• Jaar van Uitgave 2008
• ISBN: 9789046900109
Inhoudsopgave:
• Hoofdstuk 1. Psychologie: een palet vol theorieën
• Hoofdstuk 2. Psychoanalyse
• Hoofdstuk 3. Behaviorisme
• Hoofdstuk 4. Humanistiche psychologie
• Hoofdstuk 5. Cognitieve psychologie
• Hoofdstuk 6. Systeemtheorie
• Hoofdstuk 7. De omgevingspsychologie
• Hoofdstuk 8. Biologische psychologie
• Hoofdstuk 9. Epiloog
, Palet van de psychologie
1. Psychologie: een palet vol theorieën
1.2 Wat is psychologie?
Psychologie is niet goed te definiëren. In tegenstelling tot andere wetenschappen verschilt
men binnen de psychologie van mening over wat men behoort te bestuderen. Daar komt
bij dat er een overlap bestaat met andere menswetenschappen (zoals sociologie). Om de
psychologie zo goed mogelijk te typeren, moet een beschrijving gegeven worden van het
onderwerp waar zij zich mee bezig houdt, de theorieën die ze gebruikt en het
maatschappelijk draagvlak dat ze heeft.
1.3 Theorieën
Wetenschappelijke theorieën vervullen drie functies:
1. Het ordenen van de werkelijkheid
2. Het verklaren en voorspellen van gedrag
3. Heuristische functie → het stimuleren van nieuwe ideeën.
1.4 Kenmerken van psychologische stromingen
De inhoud van een stroming wordt mede bepaald door de tijd en cultuur waarin de
stroming ontstond. Eerst was er geen samenwerking tussen de stromingen, dat is nu
veranderd. Tegenwoordig belangrijk: het benadrukken van effectiviteit, elke stroming kent
een mensbeeld. Een mensbeeld kent twee aspecten: een beschrijving van de kenmerkende
eigenschappen en een verwijzing hoe de mensen behoren te zijn (doelbeeld).
1.5 Indelingen van theoretische stromingen
Indelingen via mensbeelden:
- Mechanistische mensbeeld→ mensen zijn mechanieken die door externe krachten
worden voortbewogen. Het is belangrijk deze krachten te beschrijven zodat inzicht
ontstaat in de oorzaken van menselijk gedrag. Delen van mensen kunnen
zelfstandig bestudeerd worden (los van sociale of materiële omgeving). Zoals
behaviorisme. Vier implicaties:
o Geen onderscheid tussen dieren en mensen, allebei machines
o Verklaringsmodel → lineair causaal. Er word een oorzaak gezocht voor
gevolg (gedrag) en dit verband is rechtlijnig (lineair). A veroorzaakt B.
Het palet van de psychologie
Stromingen en hun toepassingen in hulpverlening en opvoeding
• Auteur: Jakop Rigter
• Druk: 4e druk
• Jaar van Uitgave 2008
• ISBN: 9789046900109
Inhoudsopgave:
• Hoofdstuk 1. Psychologie: een palet vol theorieën
• Hoofdstuk 2. Psychoanalyse
• Hoofdstuk 3. Behaviorisme
• Hoofdstuk 4. Humanistiche psychologie
• Hoofdstuk 5. Cognitieve psychologie
• Hoofdstuk 6. Systeemtheorie
• Hoofdstuk 7. De omgevingspsychologie
• Hoofdstuk 8. Biologische psychologie
• Hoofdstuk 9. Epiloog
, Palet van de psychologie
1. Psychologie: een palet vol theorieën
1.2 Wat is psychologie?
Psychologie is niet goed te definiëren. In tegenstelling tot andere wetenschappen verschilt
men binnen de psychologie van mening over wat men behoort te bestuderen. Daar komt
bij dat er een overlap bestaat met andere menswetenschappen (zoals sociologie). Om de
psychologie zo goed mogelijk te typeren, moet een beschrijving gegeven worden van het
onderwerp waar zij zich mee bezig houdt, de theorieën die ze gebruikt en het
maatschappelijk draagvlak dat ze heeft.
1.3 Theorieën
Wetenschappelijke theorieën vervullen drie functies:
1. Het ordenen van de werkelijkheid
2. Het verklaren en voorspellen van gedrag
3. Heuristische functie → het stimuleren van nieuwe ideeën.
1.4 Kenmerken van psychologische stromingen
De inhoud van een stroming wordt mede bepaald door de tijd en cultuur waarin de
stroming ontstond. Eerst was er geen samenwerking tussen de stromingen, dat is nu
veranderd. Tegenwoordig belangrijk: het benadrukken van effectiviteit, elke stroming kent
een mensbeeld. Een mensbeeld kent twee aspecten: een beschrijving van de kenmerkende
eigenschappen en een verwijzing hoe de mensen behoren te zijn (doelbeeld).
1.5 Indelingen van theoretische stromingen
Indelingen via mensbeelden:
- Mechanistische mensbeeld→ mensen zijn mechanieken die door externe krachten
worden voortbewogen. Het is belangrijk deze krachten te beschrijven zodat inzicht
ontstaat in de oorzaken van menselijk gedrag. Delen van mensen kunnen
zelfstandig bestudeerd worden (los van sociale of materiële omgeving). Zoals
behaviorisme. Vier implicaties:
o Geen onderscheid tussen dieren en mensen, allebei machines
o Verklaringsmodel → lineair causaal. Er word een oorzaak gezocht voor
gevolg (gedrag) en dit verband is rechtlijnig (lineair). A veroorzaakt B.
