Geneeskunde kwartiel 2
Inhoud
2.3 Je zou er hartkloppingen van krijgen (hoorcollege)..............................................................9
2.4 To pee or not to pee (hoorcollege)..................................................................................... 12
2.5 Het endocriene stelsel........................................................................................................ 15
2.6 Hoe zoet is suiker (werkcollege)......................................................................................... 16
2.7 Het spijsverteringsstelsel................................................................................................... 18
2.8 oei, ik groei......................................................................................................................... 21
2.1 (Hoorcollege) bouw en functie van
het circulatiestelsel
Leerdoelen:
benoemen wat de verschillende onderdelen van het
circulatiesysteem zijn (de grote en kleine bloedsomloop,
de bouw van het hart (atria/ventrikels), de hartkleppen
en de coronairarteriën);
uitleggen hoe het hart bloed rondpompt en begrijp je
welke mechanismen daarvoor nodig zijn (pompfunctie
en hartcyclus (systole/diastole);
benoemen hoe een bloeddruk tot stand komt en op
welke manier deze door het lichaam wordt gereguleerd.
Epicard = de binnenkant van het hartzakje
Pericard = de buitenste laag van het hartzakje
Het hart krijgt geen “voeding” van de aderen die in het hart zitten, dit doen de
kransslagaders. Ook zorgen de kransslagaders voor de afvoer van afvalstoffen van hartspier
af. Aan de vorm van het hart zie je al waar ventrikels (kamers) en de atria (boezems). Het
hart ligt niet links, maar steekt naar links uit. De linkerkamer moet 5x zo hoge druk
opbrengen dan rechts, want de druk in de longvaten is lager.
Bloeddruk meten = grote circulatie
De zogenaamde bovendruk (systolische bloeddruk) geeft de druk aan wanneer het hart zich
samenknijpt. De onderdruk (diastolische bloeddruk) is de druk wanneer het hart zich
ontspant.
Grote bloedsomloop:
Rechter boezem → Rechter kamer → Longslagader → Longen → Longader → Linker boezem →
Linker kamer → Lichaam
Kenmerken als het hart te weinig bloed wegpompt (hartfalen):
- Vermoeidheid
- Chronische hypertensie (lang een te hoge
bloeddruk)
- Benauwdheid
Arteriën = slagaderen
Capillairen = haarvaten
Venen = aderen
Hartpunt = ictus
,Septische shock: wordt de bloeddruk (te) laag en ontstaat een beeld waarbij de
bloedcirculatie onvoldoende is om de organen van voldoende zuurstof te voorzien.
Anafylactische shock: een plots optredende overgevoeligheidsreactie op bijvoorbeeld een
geneesmiddel, voedingsmiddel of een insectenbeet.
Pericard + Epicard = hartzakje
Myocard = hartspier
Endocard = binnenbekleding hart + hartkleppen
Coronairvaten = krans (slag) aders
Harttamponnade: gat in het hart, er komt bloed in het hartzakje. Bijv. door infarct of
ontsteking.
Hartklep stenose: hartkleppen gaan niet goed open. Kan leiden tot hartfalen.
Hartklep insufficiëntie: hartkleppen sluiten niet goed (lekkende kleppen). Kan leiden tot
hartfalen.
Endocarditis: ontsteking binnenwand van het hart.
o Sinusknoop: (SA-knoop) uniek want maakt zelf prikkels! (75x per min.)
o AV knoop: neemt sinusknoop over bij falen, frequentie ligt lager
o Bundel van His: een natuurlijke elektrische verbinding tussen de boezems en de
kamers van het hart. Bij een ablatie verbreekt de arts deze verbinding om ervoor te
zorgen dat de ritmestoornis in de boezems de hartkamers niet bereikt.
o Rechter en linker bundeltakken: doet AV knoop t ook niet neemt dit over, maar 30x per
min. Frequentie lager
o Purkinjevezels: speciaal type zenuwcel, welke in de schors van de kleine hersenen ligt.
Hartslag (Geluidsfragment)
1e harttoon: sluiten AV-kleppen, begin ventriculaire systole
2e harttoon: sluiten pulmonalis/aortakleppen
Contractiliteit: hoe meer het hart samentrekt hoe sterker de circulatie wordt
Bloeddruk is nodig om bloed te laten stromen, zonder drukverschil geen stroming.
Baroreceptoren drukreceptoren, halsslagader en aorta, meten.
Chemoreceptoren meten 02 co2 en pH
Bloeddruk regulatiecentrum in het verlengde merg (onderste stuk hersenen)
worden bloeddruk en hart en vaat functie gereguleerd
Nieren hormonale centrum voor de bloeddruk regulatie (langzamer dan bloeddruk
regulatiecentrum). Nieren meten bloeddruk als ze merken dat het te laag is gaan ze
renine afscheiden, dat leidt er toe dat de nieren vocht gaan vasthouden (natrium en
water) hierdoor gaat de bloeddruk omhoog.
Neurale respons antwoord op bijv. sinusknoop (frequentie en slagvolume). Heeft
ook connectie met de bloedvaten, vernauwen en wijder worden
Endocriene respons
door hormonen
ontstaat er verandering
Druk in de grote arteriële
circulatie:
- Systolische druk: bovendruk
, 120 mmHg
- Diastolische druk: onderdruk 80 mmHg
Inhoud
2.3 Je zou er hartkloppingen van krijgen (hoorcollege)..............................................................9
2.4 To pee or not to pee (hoorcollege)..................................................................................... 12
2.5 Het endocriene stelsel........................................................................................................ 15
2.6 Hoe zoet is suiker (werkcollege)......................................................................................... 16
2.7 Het spijsverteringsstelsel................................................................................................... 18
2.8 oei, ik groei......................................................................................................................... 21
2.1 (Hoorcollege) bouw en functie van
het circulatiestelsel
Leerdoelen:
benoemen wat de verschillende onderdelen van het
circulatiesysteem zijn (de grote en kleine bloedsomloop,
de bouw van het hart (atria/ventrikels), de hartkleppen
en de coronairarteriën);
uitleggen hoe het hart bloed rondpompt en begrijp je
welke mechanismen daarvoor nodig zijn (pompfunctie
en hartcyclus (systole/diastole);
benoemen hoe een bloeddruk tot stand komt en op
welke manier deze door het lichaam wordt gereguleerd.
Epicard = de binnenkant van het hartzakje
Pericard = de buitenste laag van het hartzakje
Het hart krijgt geen “voeding” van de aderen die in het hart zitten, dit doen de
kransslagaders. Ook zorgen de kransslagaders voor de afvoer van afvalstoffen van hartspier
af. Aan de vorm van het hart zie je al waar ventrikels (kamers) en de atria (boezems). Het
hart ligt niet links, maar steekt naar links uit. De linkerkamer moet 5x zo hoge druk
opbrengen dan rechts, want de druk in de longvaten is lager.
Bloeddruk meten = grote circulatie
De zogenaamde bovendruk (systolische bloeddruk) geeft de druk aan wanneer het hart zich
samenknijpt. De onderdruk (diastolische bloeddruk) is de druk wanneer het hart zich
ontspant.
Grote bloedsomloop:
Rechter boezem → Rechter kamer → Longslagader → Longen → Longader → Linker boezem →
Linker kamer → Lichaam
Kenmerken als het hart te weinig bloed wegpompt (hartfalen):
- Vermoeidheid
- Chronische hypertensie (lang een te hoge
bloeddruk)
- Benauwdheid
Arteriën = slagaderen
Capillairen = haarvaten
Venen = aderen
Hartpunt = ictus
,Septische shock: wordt de bloeddruk (te) laag en ontstaat een beeld waarbij de
bloedcirculatie onvoldoende is om de organen van voldoende zuurstof te voorzien.
Anafylactische shock: een plots optredende overgevoeligheidsreactie op bijvoorbeeld een
geneesmiddel, voedingsmiddel of een insectenbeet.
Pericard + Epicard = hartzakje
Myocard = hartspier
Endocard = binnenbekleding hart + hartkleppen
Coronairvaten = krans (slag) aders
Harttamponnade: gat in het hart, er komt bloed in het hartzakje. Bijv. door infarct of
ontsteking.
Hartklep stenose: hartkleppen gaan niet goed open. Kan leiden tot hartfalen.
Hartklep insufficiëntie: hartkleppen sluiten niet goed (lekkende kleppen). Kan leiden tot
hartfalen.
Endocarditis: ontsteking binnenwand van het hart.
o Sinusknoop: (SA-knoop) uniek want maakt zelf prikkels! (75x per min.)
o AV knoop: neemt sinusknoop over bij falen, frequentie ligt lager
o Bundel van His: een natuurlijke elektrische verbinding tussen de boezems en de
kamers van het hart. Bij een ablatie verbreekt de arts deze verbinding om ervoor te
zorgen dat de ritmestoornis in de boezems de hartkamers niet bereikt.
o Rechter en linker bundeltakken: doet AV knoop t ook niet neemt dit over, maar 30x per
min. Frequentie lager
o Purkinjevezels: speciaal type zenuwcel, welke in de schors van de kleine hersenen ligt.
Hartslag (Geluidsfragment)
1e harttoon: sluiten AV-kleppen, begin ventriculaire systole
2e harttoon: sluiten pulmonalis/aortakleppen
Contractiliteit: hoe meer het hart samentrekt hoe sterker de circulatie wordt
Bloeddruk is nodig om bloed te laten stromen, zonder drukverschil geen stroming.
Baroreceptoren drukreceptoren, halsslagader en aorta, meten.
Chemoreceptoren meten 02 co2 en pH
Bloeddruk regulatiecentrum in het verlengde merg (onderste stuk hersenen)
worden bloeddruk en hart en vaat functie gereguleerd
Nieren hormonale centrum voor de bloeddruk regulatie (langzamer dan bloeddruk
regulatiecentrum). Nieren meten bloeddruk als ze merken dat het te laag is gaan ze
renine afscheiden, dat leidt er toe dat de nieren vocht gaan vasthouden (natrium en
water) hierdoor gaat de bloeddruk omhoog.
Neurale respons antwoord op bijv. sinusknoop (frequentie en slagvolume). Heeft
ook connectie met de bloedvaten, vernauwen en wijder worden
Endocriene respons
door hormonen
ontstaat er verandering
Druk in de grote arteriële
circulatie:
- Systolische druk: bovendruk
, 120 mmHg
- Diastolische druk: onderdruk 80 mmHg
