Psychoanalyse Frans Schalkwijk
Dit is psychoanalyse
Veel mensen hebben een tweeslachtig gevoel over psychoanalyse: afkeer en fascinatie. Een analyticus
zoekt niet meteen naar oplossingen, maar stelt eerst veel vragen. Voor een analyticus is de vraag wat
iemand innerlijk drijft van belang. Hij zoekt naar de individuele betekenis die iemand aan zijn gedrag
of emoties geeft.
Analyticus gaat er vanuit dat ieder mens zijn hele even lang verder borduurt op eerdere ervaringen
met steeds minder flexibiliteit, want als we ouder worden liggen onze normen/waarden/denkpatronen
vast. We zijn steeds meer op zoek naar indrukken die de oude ervaringen bevestigen.
Psychoanalytisch: de aandacht gaat naar de emotionele belevingen van de hoofdpersonen en de
betekenissen die zij ergens aan toekennen. De interpretatie door de analyticus is ook een daad van
individuele betekenisgeving. In een behandeling wordt gezocht naar de vertekende, neurotische
beleving die het lijden veroorzaakt. Psychoanalyse gaat over associaties achterhalen.
Evolutiepsychologie: gedrags-/gevoelsconflict wordt als een dichotoom conflict beschouwd.
Sociale psychologie: genuanceerder over conflicten
Cognitieve gedragstherapie: het begrip conflict komt nauwelijks in emotionele zin voor. Conflict = er
moet een keuze gemaakt worden tussen twee gedragingen die ieder tot een andere consequentie
leiden en daar waar een en hetzelfde gedrag gelijktijdig of achtereenvolgens tot zowel een gewenste
als een ongewenste consequentie leidt.
Maar de psychoanalyse zegt: er bestaat een gelaagde, deels onbewuste emotionele wereld met veel
onderling samenhangende conflicten. Angst speelt als begeleidende emotie vrijwel altijd mee. Met
angst wordt vaak onzekerheid, onveiligheid en het hebben van een onrustig gevoel bedoeld. We
willen geen conflicten ervaren en daarom hebben we oplossingen die het conflict doen verdwijnen.
Ieder mens heeft onbewuste conflicten en neurotische trekken. In ons streven naar een zo goed
mogelijk emotioneel evenwicht, hebben we compromisoplossingen nodig: met zo min mogelijk angst
in relatieve vrijheid relaties hebben. Deze compromisoplossingen functioneren onbewust. Ze hebben
invloed op meerdere gebieden.
Onbewuste conflicten zijn via emotionele associaties met elkaar verbonden. Gevoelens en gedachten
zijn hoofdmoot van associatieve verbindingen. Via emotionele associaties zijn alle levensgebieden in
het onbewuste met elkaar verbonden.
Het stabiele complex van compromisoplossingen wordt aangeduid met termen als karakter,
persoonlijkheid, identiteit of persoonlijkheidsstructuur.
Als er veel vroege momenten van onveiligheid zijn, brengt het kind onbewust afweermechanismen in
stelling om de emotionele pijn te vermijden. Sterke, traumatische ervaringen kunnen leiden tot forse
afweermechanismen met een belemmerende invloed op de verdere ontwikkeling. Nieuwe ervaringen
krijgen betekenis van de al opgebouwde binnenwereld.
We nemen aan dat in de persoonlijkheid van ieder volwassen mens resten van conflicten uit de
kinderontwikkeling zijn, die verbonden zijn met angst en afweermechanismen. Alle latere ervaringen
worden daardoor onbewust gekleurd. kijken op welke manier deze resten vorm krijgen in iemands
leven. Het gaat hierbij om de vrijheid die iemand heeft om echt te doen wat je zelf wil en kan.
In ieder mens leven onbewuste conflicten. Compromisoplossingen bieden enerzijds een emotioneel
evenwicht en de rust van aanpassing, anderzijds moet er onbewust steeds worden gezorgd dat het
evenwicht gehandhaafd blijft om angst te vermijden.
Dit is psychoanalyse
Veel mensen hebben een tweeslachtig gevoel over psychoanalyse: afkeer en fascinatie. Een analyticus
zoekt niet meteen naar oplossingen, maar stelt eerst veel vragen. Voor een analyticus is de vraag wat
iemand innerlijk drijft van belang. Hij zoekt naar de individuele betekenis die iemand aan zijn gedrag
of emoties geeft.
Analyticus gaat er vanuit dat ieder mens zijn hele even lang verder borduurt op eerdere ervaringen
met steeds minder flexibiliteit, want als we ouder worden liggen onze normen/waarden/denkpatronen
vast. We zijn steeds meer op zoek naar indrukken die de oude ervaringen bevestigen.
Psychoanalytisch: de aandacht gaat naar de emotionele belevingen van de hoofdpersonen en de
betekenissen die zij ergens aan toekennen. De interpretatie door de analyticus is ook een daad van
individuele betekenisgeving. In een behandeling wordt gezocht naar de vertekende, neurotische
beleving die het lijden veroorzaakt. Psychoanalyse gaat over associaties achterhalen.
Evolutiepsychologie: gedrags-/gevoelsconflict wordt als een dichotoom conflict beschouwd.
Sociale psychologie: genuanceerder over conflicten
Cognitieve gedragstherapie: het begrip conflict komt nauwelijks in emotionele zin voor. Conflict = er
moet een keuze gemaakt worden tussen twee gedragingen die ieder tot een andere consequentie
leiden en daar waar een en hetzelfde gedrag gelijktijdig of achtereenvolgens tot zowel een gewenste
als een ongewenste consequentie leidt.
Maar de psychoanalyse zegt: er bestaat een gelaagde, deels onbewuste emotionele wereld met veel
onderling samenhangende conflicten. Angst speelt als begeleidende emotie vrijwel altijd mee. Met
angst wordt vaak onzekerheid, onveiligheid en het hebben van een onrustig gevoel bedoeld. We
willen geen conflicten ervaren en daarom hebben we oplossingen die het conflict doen verdwijnen.
Ieder mens heeft onbewuste conflicten en neurotische trekken. In ons streven naar een zo goed
mogelijk emotioneel evenwicht, hebben we compromisoplossingen nodig: met zo min mogelijk angst
in relatieve vrijheid relaties hebben. Deze compromisoplossingen functioneren onbewust. Ze hebben
invloed op meerdere gebieden.
Onbewuste conflicten zijn via emotionele associaties met elkaar verbonden. Gevoelens en gedachten
zijn hoofdmoot van associatieve verbindingen. Via emotionele associaties zijn alle levensgebieden in
het onbewuste met elkaar verbonden.
Het stabiele complex van compromisoplossingen wordt aangeduid met termen als karakter,
persoonlijkheid, identiteit of persoonlijkheidsstructuur.
Als er veel vroege momenten van onveiligheid zijn, brengt het kind onbewust afweermechanismen in
stelling om de emotionele pijn te vermijden. Sterke, traumatische ervaringen kunnen leiden tot forse
afweermechanismen met een belemmerende invloed op de verdere ontwikkeling. Nieuwe ervaringen
krijgen betekenis van de al opgebouwde binnenwereld.
We nemen aan dat in de persoonlijkheid van ieder volwassen mens resten van conflicten uit de
kinderontwikkeling zijn, die verbonden zijn met angst en afweermechanismen. Alle latere ervaringen
worden daardoor onbewust gekleurd. kijken op welke manier deze resten vorm krijgen in iemands
leven. Het gaat hierbij om de vrijheid die iemand heeft om echt te doen wat je zelf wil en kan.
In ieder mens leven onbewuste conflicten. Compromisoplossingen bieden enerzijds een emotioneel
evenwicht en de rust van aanpassing, anderzijds moet er onbewust steeds worden gezorgd dat het
evenwicht gehandhaafd blijft om angst te vermijden.
