Hoofdstuk 1
Vastgoedexploitatie; grote diversiteit aan taken op verschillende beleidsniveaus.
Vastgoedmanager; de vastgoedmanagementorganisatie (VMO) is de organisatie die in opdracht van
één of meerdere (institutionele) beleggingsorganisaties (BO) het management van de
vastgoedportefeuille uitoefent.
Drie beleidsniveaus voor de exploitatie van vastgoed
Strategisch niveau, portefeuillemanagement; beleidsplan vastgoedportefeuille(= doelstellingen van
de onderneming)
Tactisch niveau, assetmanagent; uitvoerbare(objectbeleid) plannen en performance analyse
Operationeel niveau, propertymanagement; plannen uitvoeren, exploitatie objecten
Acquisitie= verwerven of aanwinnen.
Objectbeleid, kan inhouden:
- Door exploiteren
- Renoveren
- Her ontwikkelen
- Dispositie (verkopen)
- Nieuwe objecten acquireren
Verschillende (multi)disciplines binnen VMO’s (operationeel)
- administratief management
- financieel management
- technisch/ facilitair management
- commercieel management
Management activiteiten hoeven niet altijd uit dezelfde organisatie uitgevoerd te worden.
Belegginsorganisaties:
- Directe vastgoedbelegging; BO rechtstreeks eigenaar van het vastgoed en heeft zeggenschap over
het management van vastgoed
- Indirecte vastgoedbelegging; belegging in vastgoedaandelen, geen meerderheidsbelang en ook
geen zeggenschap
Typen vastgoedbeleggers directe investering:
- particuliere beleggers; zekerstellen van toekomstige inkomens, koopkrachthandhaving van
vermogen, maximaliseren van de opbrengsten van de belegging.
- institutionele BO’s; verzekeringsmaatschappijen en pensioenfondsen. Beleggen premiegeld in ruil
voor toekomstige opbrengsten. Aandelen, obligaties en vastgoed (vastrenderendewaarden)
- vastgoedfondsen; direct beleggen in vastgoed, dan geld krijgen door het uit te geven aan aandelen
of het aantrekken van vreemd vermogen.
- vastgoed-cv’s of -maatschappijen; (cv= commanditaire vennootschappen) klein aantal objecten in
portefeuille, richten zich vooral op deelname van particulieren
Vastgoedfondsen:
- Beursgenoteerde vastgoedfondsen; met enkel aandeel of met bedrag van miljoenen euro’s,
aanzienlijk(groot)
- Niet-beursgenoteerde vastgoedfondsen; privaatfondsen, toetreding is aan regels gebonden vooral
voor BO’s
,Doordat BO’s operationeel management uitbesteden kunnen ze zich meer focussen op de
kernactiviteiten; het verzekeren en strategisch beleggen van premiegelden. Makelaars namen
operationele managementtaken over (aan- en verkooptransacties). Hierna ontstond een speciale
vastgoedmanagement.
BO’s moeten niet te veel uitbesteden want dat kan leiden tot kwaliteitsverlies.
In de afgelopen jaren is het belang van activiteiten van VMO’s toegenomen. Voorheen werd
exploitatie van vastgoed door kleine lokale spelers uitgevoerd, nu zijn landelijk opererende VMO’s
actief = Schaalvergroting. Nodig om aan de steeds hogere eisen te voldoen die door BO’s aan de
dienstverlening worden gesteld. Dit zorgt voor geprofessionaliseerde VMO’s, ze proberen niet alleen
een dienst te verlenen aan de BO’s maar ook daadwerkelijk bij te dragen aan de waardeontwikkeling
van vastgoed.
Groeimodel van Ansoff
Vier strategieën die product en markt veranderen, om de marktpositie van een organisatie te
verbeteren.
1. Marktpenetratie; meer van de huidige managementactiviteiten aanbieden aan bestaande
opdrachtgevers
2. Ontwikkeling van diensten; nieuwe managementactiviteiten aanbieden aan bestaande
opdrachtgevers
3. Marktontwikkeling; huidige managementactiviteiten aanbieden aan een nieuw type
opdrachtgevers (technisch-, contract-, project-, facility management)
4. Diversificatie; nieuwe managementactiviteiten aanbieden aan een nieuw type opdrachtgevers
Hoofdstuk 2
Inflatie, rentes en monetair beleid
Wat is er momenteel aan de hand?
- Tekort aan woningen
- Geen woningen voor starters
- Stijgende huizenprijzen
- Stijgende hypotheekrente
- Zelfbewoningsplicht
- Inflatie
Risico van inflatie
- Wanbetalingen gebruik maken van een product of dienst zonder ervoor te betalen
- Duurdere financieringen
- Afname van investeringen
- Remming van economische groeit
- Schuldeisers zien de reële waarde van hun lening portefeuille slinken, de euro’s zijn nu
minder waard dan dat ze vroeger waren
Overige risico’s
- Gevolgen van klimaatveranderingen voor financiële sector (Leningen verhogen door
overstromingsgevaar)
, - Het aantal NBFI’ers (niet officiële banken)neemt toe
- Financiële instellingen met lage rente zoeken naar rendement, investeringen van niet-
professionele partijen in cryptobeleggingen
Prijzen van consumentgoederen en diensten zijn de afgelopen maanden fors gestegen als gevolg van
energie en voedselprijzen, leveringsproblemen en het her openen van de economie.
De stijging van de energieprijzen is her resultaat van een toegenomen vraag naar olie en gas in
combinatie met achterblijvend aanbod daarvan. Ook de oorlog in Oekraïne heeft ervoor gezorgd
voor stijgende energieprijzen.
De capaciteit van huishoudens en bedrijven om leningen terug te betalen kan verzwakken door
stijgende prijzen van goederen en diensten. De importprijzen worden hoger en worden
doorgerekend in de prijzen en als de lonen gelijk blijven en kosten nemen toe van producten wordt
het lastiger om leningen terug te betalen (houdt minder geld over)
Nederlandse economie heeft te maken met ruilvoetverlies, waarde van importen stijgt harder dan
die van exporten.
Om de oplopende inflatie te remmen, heeft de ECB besloten de monetaire steunpakketten af te
bouwen (aankoopvolumes).
ECB is grote koper op de markt voor bedrijfs- en overheidsschuld. Dit zorgt voor daling van
kapitaalmarktrentes op die schulden. Door het afbouwen van de aankoopvolumes kan het leiden tot
hogere rentes op nieuwe schuld en het herfinancieren van bestaande schuld.
Hogere kapitaalmarktrentes voor bedrijven en overheden kunnen de economische groei remmen en
wanbetaling op leningen aan banken laten stijgen.
- financiering van bedrijfs- en overheidsinvesteringen kunnen duurder worden minder
investeringen afremming van economische groei
- financiële posities van bedrijven, die door corona verzwakt zijn, verder verslechteren door hogere
rentelasten
Voordelen aan hogere kapitaalmarktrentes:
- verzekeraars en pensioenfondsen hoeven minder vermogen aan te houden, omdat bij hogere
rentes de huidige waarde van hun toekomstige verplichtingen daalt
Nederlandse woningmarkt
Woningprijzen stegen afgelopen jaren snel door combinatie van economische, financiële en
beleidsmatige oorzaken.
De vraag naar huizen neemt toe maar het aanbod neemt af. Waarom:
1. Door corona opgebouwde spaartegoeden en was de hypotheekrente in 2021 erg laag
2. Makkelijker wordt om een woningaankoop te financieren in de vorm van hypotheekrenteaftrek en
verlaging van de overdrachtsbelasting
3. Stijging van de maximale leenruimte
Een onvoorziene daling van de woningprijzen behoort tot de mogelijkheden. Ze gaan ervan in 2022
vanuit dat er verdere stijgende huisprijzen maar wel minder dan in 2021. Het is wel lastig te
voorspellen het kan ook zo zijn dat er een daling komt.
De tweede oliecrisis de grootste daling van 30% 1978 en 1982
Vastgoedexploitatie; grote diversiteit aan taken op verschillende beleidsniveaus.
Vastgoedmanager; de vastgoedmanagementorganisatie (VMO) is de organisatie die in opdracht van
één of meerdere (institutionele) beleggingsorganisaties (BO) het management van de
vastgoedportefeuille uitoefent.
Drie beleidsniveaus voor de exploitatie van vastgoed
Strategisch niveau, portefeuillemanagement; beleidsplan vastgoedportefeuille(= doelstellingen van
de onderneming)
Tactisch niveau, assetmanagent; uitvoerbare(objectbeleid) plannen en performance analyse
Operationeel niveau, propertymanagement; plannen uitvoeren, exploitatie objecten
Acquisitie= verwerven of aanwinnen.
Objectbeleid, kan inhouden:
- Door exploiteren
- Renoveren
- Her ontwikkelen
- Dispositie (verkopen)
- Nieuwe objecten acquireren
Verschillende (multi)disciplines binnen VMO’s (operationeel)
- administratief management
- financieel management
- technisch/ facilitair management
- commercieel management
Management activiteiten hoeven niet altijd uit dezelfde organisatie uitgevoerd te worden.
Belegginsorganisaties:
- Directe vastgoedbelegging; BO rechtstreeks eigenaar van het vastgoed en heeft zeggenschap over
het management van vastgoed
- Indirecte vastgoedbelegging; belegging in vastgoedaandelen, geen meerderheidsbelang en ook
geen zeggenschap
Typen vastgoedbeleggers directe investering:
- particuliere beleggers; zekerstellen van toekomstige inkomens, koopkrachthandhaving van
vermogen, maximaliseren van de opbrengsten van de belegging.
- institutionele BO’s; verzekeringsmaatschappijen en pensioenfondsen. Beleggen premiegeld in ruil
voor toekomstige opbrengsten. Aandelen, obligaties en vastgoed (vastrenderendewaarden)
- vastgoedfondsen; direct beleggen in vastgoed, dan geld krijgen door het uit te geven aan aandelen
of het aantrekken van vreemd vermogen.
- vastgoed-cv’s of -maatschappijen; (cv= commanditaire vennootschappen) klein aantal objecten in
portefeuille, richten zich vooral op deelname van particulieren
Vastgoedfondsen:
- Beursgenoteerde vastgoedfondsen; met enkel aandeel of met bedrag van miljoenen euro’s,
aanzienlijk(groot)
- Niet-beursgenoteerde vastgoedfondsen; privaatfondsen, toetreding is aan regels gebonden vooral
voor BO’s
,Doordat BO’s operationeel management uitbesteden kunnen ze zich meer focussen op de
kernactiviteiten; het verzekeren en strategisch beleggen van premiegelden. Makelaars namen
operationele managementtaken over (aan- en verkooptransacties). Hierna ontstond een speciale
vastgoedmanagement.
BO’s moeten niet te veel uitbesteden want dat kan leiden tot kwaliteitsverlies.
In de afgelopen jaren is het belang van activiteiten van VMO’s toegenomen. Voorheen werd
exploitatie van vastgoed door kleine lokale spelers uitgevoerd, nu zijn landelijk opererende VMO’s
actief = Schaalvergroting. Nodig om aan de steeds hogere eisen te voldoen die door BO’s aan de
dienstverlening worden gesteld. Dit zorgt voor geprofessionaliseerde VMO’s, ze proberen niet alleen
een dienst te verlenen aan de BO’s maar ook daadwerkelijk bij te dragen aan de waardeontwikkeling
van vastgoed.
Groeimodel van Ansoff
Vier strategieën die product en markt veranderen, om de marktpositie van een organisatie te
verbeteren.
1. Marktpenetratie; meer van de huidige managementactiviteiten aanbieden aan bestaande
opdrachtgevers
2. Ontwikkeling van diensten; nieuwe managementactiviteiten aanbieden aan bestaande
opdrachtgevers
3. Marktontwikkeling; huidige managementactiviteiten aanbieden aan een nieuw type
opdrachtgevers (technisch-, contract-, project-, facility management)
4. Diversificatie; nieuwe managementactiviteiten aanbieden aan een nieuw type opdrachtgevers
Hoofdstuk 2
Inflatie, rentes en monetair beleid
Wat is er momenteel aan de hand?
- Tekort aan woningen
- Geen woningen voor starters
- Stijgende huizenprijzen
- Stijgende hypotheekrente
- Zelfbewoningsplicht
- Inflatie
Risico van inflatie
- Wanbetalingen gebruik maken van een product of dienst zonder ervoor te betalen
- Duurdere financieringen
- Afname van investeringen
- Remming van economische groeit
- Schuldeisers zien de reële waarde van hun lening portefeuille slinken, de euro’s zijn nu
minder waard dan dat ze vroeger waren
Overige risico’s
- Gevolgen van klimaatveranderingen voor financiële sector (Leningen verhogen door
overstromingsgevaar)
, - Het aantal NBFI’ers (niet officiële banken)neemt toe
- Financiële instellingen met lage rente zoeken naar rendement, investeringen van niet-
professionele partijen in cryptobeleggingen
Prijzen van consumentgoederen en diensten zijn de afgelopen maanden fors gestegen als gevolg van
energie en voedselprijzen, leveringsproblemen en het her openen van de economie.
De stijging van de energieprijzen is her resultaat van een toegenomen vraag naar olie en gas in
combinatie met achterblijvend aanbod daarvan. Ook de oorlog in Oekraïne heeft ervoor gezorgd
voor stijgende energieprijzen.
De capaciteit van huishoudens en bedrijven om leningen terug te betalen kan verzwakken door
stijgende prijzen van goederen en diensten. De importprijzen worden hoger en worden
doorgerekend in de prijzen en als de lonen gelijk blijven en kosten nemen toe van producten wordt
het lastiger om leningen terug te betalen (houdt minder geld over)
Nederlandse economie heeft te maken met ruilvoetverlies, waarde van importen stijgt harder dan
die van exporten.
Om de oplopende inflatie te remmen, heeft de ECB besloten de monetaire steunpakketten af te
bouwen (aankoopvolumes).
ECB is grote koper op de markt voor bedrijfs- en overheidsschuld. Dit zorgt voor daling van
kapitaalmarktrentes op die schulden. Door het afbouwen van de aankoopvolumes kan het leiden tot
hogere rentes op nieuwe schuld en het herfinancieren van bestaande schuld.
Hogere kapitaalmarktrentes voor bedrijven en overheden kunnen de economische groei remmen en
wanbetaling op leningen aan banken laten stijgen.
- financiering van bedrijfs- en overheidsinvesteringen kunnen duurder worden minder
investeringen afremming van economische groei
- financiële posities van bedrijven, die door corona verzwakt zijn, verder verslechteren door hogere
rentelasten
Voordelen aan hogere kapitaalmarktrentes:
- verzekeraars en pensioenfondsen hoeven minder vermogen aan te houden, omdat bij hogere
rentes de huidige waarde van hun toekomstige verplichtingen daalt
Nederlandse woningmarkt
Woningprijzen stegen afgelopen jaren snel door combinatie van economische, financiële en
beleidsmatige oorzaken.
De vraag naar huizen neemt toe maar het aanbod neemt af. Waarom:
1. Door corona opgebouwde spaartegoeden en was de hypotheekrente in 2021 erg laag
2. Makkelijker wordt om een woningaankoop te financieren in de vorm van hypotheekrenteaftrek en
verlaging van de overdrachtsbelasting
3. Stijging van de maximale leenruimte
Een onvoorziene daling van de woningprijzen behoort tot de mogelijkheden. Ze gaan ervan in 2022
vanuit dat er verdere stijgende huisprijzen maar wel minder dan in 2021. Het is wel lastig te
voorspellen het kan ook zo zijn dat er een daling komt.
De tweede oliecrisis de grootste daling van 30% 1978 en 1982
