FiA week blok 1.5
College 09-05: Politiek van de participatiemaatschappij, is de
participatiemaatschappij een goed idee?
Troonrede 2013: ‘de klassieke verzorgingsstaat verandert langzaam maar zeker in een
participatiesamenleving. Iedereen die dat kan, wordt gevraagd verantwoordelijkheid te
nemen voor zijn of haar eigen leven en omgeving’.
Verzorgingsstaat:
- Uitdrukking van collectivisering van risico’s van tegenslag (‘wij’) – het idee dat
we samen oplossen door een buffer op te bouwen.
- Moraal-solidariteit
- Productieve arbeidersklasse
- Minder armoede, ‘gezinsinkomen’ – het gezinsinkomen is typisch Nederlands.
- Staat biedt kader voor herverdeling door belasting en verplichte verzekeringen
- Politieke draagvlak – compromis links en rechts, werkgevers en vakbonden.
- Resultaat/gevolg: middenklasse
De verzorgingsstaat ontstond in 1901 met de invoer van de Ongevallenwet. Vooral na
WOII werd dit uitgebouwd: 1947-1965 opbouw, 1965-1981 uitbouw, 1981-1995
hervorming, en 1995-2013 neoliberale markt.
Verklaringen afbouw verzorgingsstaat:
- Te duur, de premies zijn te laag voor de uitkeringen – bijvoorbeeld de AOW, door
de vergrijzing zijn de kosten onhoudbaar. Ook is alle zorg geprofessionaliseerd,
wat leidt tot hogere kosten.
- Het is te veel bureaucratie, te veel papieren invullen, niet efficiënt. Dit zou aan de
marktwerking overgelaten moeten worden.
- Publiekrechtingen vergelijking, het gevoel dat iedereen gelijk behandeld moet
worden.
In de participatiemaatschappij zijn er drie decentralisaties:
- participatiewet (integratie arbeidsgehandicapten reguliere arbeidsmarkt)
- van AWBZ naar WMO 2015 (o.a. GGZ eerst zelf doen)
- Jeugdwet
Kernthema’s participatiemaatschappij:
- Burgerverantwoordelijkheid, burgerkracht, doe-het-zelf-burgers
- Grotere rol civil society (familie, vrienden, wijk, vrijwilligers – affectief
burgerschap)
- Iedereen moet meedoen
- Zorg: van recht naar voorziening (niet: gelijke monniken, gelijke kappen)
- Maatwerk, dicht bij mensen, lokaal
- Professionals: niet helpen maar activeren
Met de participatieladder wordt er gekeken naar hoeveel een burger zelf nog kan. Dit
gebeurt door middel van de zelfredzaamheidsmatrix.
Is de participatiemaatschappij een goed idee?
1
College 09-05: Politiek van de participatiemaatschappij, is de
participatiemaatschappij een goed idee?
Troonrede 2013: ‘de klassieke verzorgingsstaat verandert langzaam maar zeker in een
participatiesamenleving. Iedereen die dat kan, wordt gevraagd verantwoordelijkheid te
nemen voor zijn of haar eigen leven en omgeving’.
Verzorgingsstaat:
- Uitdrukking van collectivisering van risico’s van tegenslag (‘wij’) – het idee dat
we samen oplossen door een buffer op te bouwen.
- Moraal-solidariteit
- Productieve arbeidersklasse
- Minder armoede, ‘gezinsinkomen’ – het gezinsinkomen is typisch Nederlands.
- Staat biedt kader voor herverdeling door belasting en verplichte verzekeringen
- Politieke draagvlak – compromis links en rechts, werkgevers en vakbonden.
- Resultaat/gevolg: middenklasse
De verzorgingsstaat ontstond in 1901 met de invoer van de Ongevallenwet. Vooral na
WOII werd dit uitgebouwd: 1947-1965 opbouw, 1965-1981 uitbouw, 1981-1995
hervorming, en 1995-2013 neoliberale markt.
Verklaringen afbouw verzorgingsstaat:
- Te duur, de premies zijn te laag voor de uitkeringen – bijvoorbeeld de AOW, door
de vergrijzing zijn de kosten onhoudbaar. Ook is alle zorg geprofessionaliseerd,
wat leidt tot hogere kosten.
- Het is te veel bureaucratie, te veel papieren invullen, niet efficiënt. Dit zou aan de
marktwerking overgelaten moeten worden.
- Publiekrechtingen vergelijking, het gevoel dat iedereen gelijk behandeld moet
worden.
In de participatiemaatschappij zijn er drie decentralisaties:
- participatiewet (integratie arbeidsgehandicapten reguliere arbeidsmarkt)
- van AWBZ naar WMO 2015 (o.a. GGZ eerst zelf doen)
- Jeugdwet
Kernthema’s participatiemaatschappij:
- Burgerverantwoordelijkheid, burgerkracht, doe-het-zelf-burgers
- Grotere rol civil society (familie, vrienden, wijk, vrijwilligers – affectief
burgerschap)
- Iedereen moet meedoen
- Zorg: van recht naar voorziening (niet: gelijke monniken, gelijke kappen)
- Maatwerk, dicht bij mensen, lokaal
- Professionals: niet helpen maar activeren
Met de participatieladder wordt er gekeken naar hoeveel een burger zelf nog kan. Dit
gebeurt door middel van de zelfredzaamheidsmatrix.
Is de participatiemaatschappij een goed idee?
1
