De Rol van Impliciete Attitudes van Nederlandse Studenten in Institutionele
Discriminatie: Bevindingen uit een Implicit Association Test
Sociale Psychologie (200300157)
16 januari 2023
1
,Samenvatting
Institutionele discriminatie is een actueel onderwerp dat veel aandacht krijgt in de
samenleving en een aanblijvend probleem is. Institutionele discriminatie wordt mede
veroorzaakt door interne attitudes die mensen hebben en het gedrag dat ze hierdoor uiten. In
dit onderzoek worden impliciete attitudes gemeten en wordt het effect ervan gebruikt als een
verklaring voor institutionele discriminatie. Door middel van de IAT-test worden de
impliciete attitudes van eerstejaars psychologiestudenten tussen gekleurde en witte gezichten
getest. Uit dit experiment is een significant IAT-effect gemeten van 50.032 (M =50.032 en
SD = 115.088), t(550) = 10.205, p < .001. Deze uitkomst betekent dat het voor de studenten
gemiddeld 50 milliseconden langer duurde om positieve associaties te maken op afbeeldingen
van gekleurde mensen dan op afbeeldingen van witte mensen.
Sleutelwoorden: Institutionele discriminatie | Impliciete attitudes | Implicit Association Test
2
, Inleiding
Naar aanleiding van de recentelijke Black Lives Matter (BLM) opmars, een internationale
anti-racisme beweging die ontstaan is als reactie op politiegeweld tegen Afro-Amerikanen in
de Verenigde Staten, is de aandacht voor discriminatie wereldwijd toegenomen (Francis &
Wright-Rigueur, 2021). Ook in Nederland heeft de BLM-beweging protest tegen
discriminatie aangewakkerd (Francis & Wright-Rigueur, 2021). Hoewel de meest duidelijke
vormen van discriminatie tegenwoordig verboden zijn in Nederland, kan discriminerend
gedrag zich ook uiten op subtielere manieren die moeilijk te documenteren zijn (Aronson et
al., 2021). Zo hebben sollicitanten met een migratieachtergrond in Nederland 30 procent
minder kans om benaderd te worden naar aanleiding van een sollicitatie dan sollicitanten met
een Nederlandse achtergrond (Veen, 2019). Dit is een voorbeeld van institutionele
discriminatie, wat wijst op institutionele beleidsmaatregelen en praktijken die bijdragen aan
de systematische achterstelling van leden van minderheidsgroepen (Fibbi et al., 2021).
Institutionele discriminatie vindt voornamelijk onbewust en onopzettelijk plaats aan de hand
van patronen die ingesleten zijn in verschillende instituties binnen onze samenleving.
Institutionele discriminatie beperkt zich niet tot het politiesysteem en de arbeidsmarkt, maar
betreft ook andere instituties zoals het onderwijs- en rechtssysteem, maar ook meer abstracte
constructen zoals tradities (Fibbi et al., 2021).
Ervaringen met institutionele discriminatie hebben negatieve gevolgen voor mensen
en de samenleving (Ministerie van Justitie en Veiligheid, 2022). Zo kan het resulteren in een
vernederd en onveilig gevoel bij de gediscrimineerde, vergroot het de stigmatisering van
verschillende bevolkingsgroepen, vormt het een inbreuk op de vrije uitoefening van
mensenrechten, en creëert het wantrouwen in instituties en de rechtsstaat (Ministerie van
Justitie en Veiligheid, 2022).
3
Discriminatie: Bevindingen uit een Implicit Association Test
Sociale Psychologie (200300157)
16 januari 2023
1
,Samenvatting
Institutionele discriminatie is een actueel onderwerp dat veel aandacht krijgt in de
samenleving en een aanblijvend probleem is. Institutionele discriminatie wordt mede
veroorzaakt door interne attitudes die mensen hebben en het gedrag dat ze hierdoor uiten. In
dit onderzoek worden impliciete attitudes gemeten en wordt het effect ervan gebruikt als een
verklaring voor institutionele discriminatie. Door middel van de IAT-test worden de
impliciete attitudes van eerstejaars psychologiestudenten tussen gekleurde en witte gezichten
getest. Uit dit experiment is een significant IAT-effect gemeten van 50.032 (M =50.032 en
SD = 115.088), t(550) = 10.205, p < .001. Deze uitkomst betekent dat het voor de studenten
gemiddeld 50 milliseconden langer duurde om positieve associaties te maken op afbeeldingen
van gekleurde mensen dan op afbeeldingen van witte mensen.
Sleutelwoorden: Institutionele discriminatie | Impliciete attitudes | Implicit Association Test
2
, Inleiding
Naar aanleiding van de recentelijke Black Lives Matter (BLM) opmars, een internationale
anti-racisme beweging die ontstaan is als reactie op politiegeweld tegen Afro-Amerikanen in
de Verenigde Staten, is de aandacht voor discriminatie wereldwijd toegenomen (Francis &
Wright-Rigueur, 2021). Ook in Nederland heeft de BLM-beweging protest tegen
discriminatie aangewakkerd (Francis & Wright-Rigueur, 2021). Hoewel de meest duidelijke
vormen van discriminatie tegenwoordig verboden zijn in Nederland, kan discriminerend
gedrag zich ook uiten op subtielere manieren die moeilijk te documenteren zijn (Aronson et
al., 2021). Zo hebben sollicitanten met een migratieachtergrond in Nederland 30 procent
minder kans om benaderd te worden naar aanleiding van een sollicitatie dan sollicitanten met
een Nederlandse achtergrond (Veen, 2019). Dit is een voorbeeld van institutionele
discriminatie, wat wijst op institutionele beleidsmaatregelen en praktijken die bijdragen aan
de systematische achterstelling van leden van minderheidsgroepen (Fibbi et al., 2021).
Institutionele discriminatie vindt voornamelijk onbewust en onopzettelijk plaats aan de hand
van patronen die ingesleten zijn in verschillende instituties binnen onze samenleving.
Institutionele discriminatie beperkt zich niet tot het politiesysteem en de arbeidsmarkt, maar
betreft ook andere instituties zoals het onderwijs- en rechtssysteem, maar ook meer abstracte
constructen zoals tradities (Fibbi et al., 2021).
Ervaringen met institutionele discriminatie hebben negatieve gevolgen voor mensen
en de samenleving (Ministerie van Justitie en Veiligheid, 2022). Zo kan het resulteren in een
vernederd en onveilig gevoel bij de gediscrimineerde, vergroot het de stigmatisering van
verschillende bevolkingsgroepen, vormt het een inbreuk op de vrije uitoefening van
mensenrechten, en creëert het wantrouwen in instituties en de rechtsstaat (Ministerie van
Justitie en Veiligheid, 2022).
3
