Verlichting en romantiek:
Opvoeding en onderwijs:
Nieuwe ideeën opvoeden uit het buitenland:
o Engels: John Locke wilde kinderen spelenderwijs laten leren; zonder slaan
en geweld
o Zwitsers: Jean-Jacques Rousseau wilde kinderen laten opgroeien in de
natuur; niet laten bederven door aangeleerd, cultureel gedrag
o Duits: filantropijnen experimenteerden met nieuwe vormen van onderwijs,
ze wilden een opvoeding in het teken van harmonie
Overeenkomst tussen nieuwe opvoed ideeën:
Her karakter van het kind wordt als kneedbaar
beschouwd
Opvoedkundige idealen veranderde het onderwijssysteem in Nederland:
o Er bestonden geen dingen zoals leerplicht of nationale examens
o Basisonderwijs was een probleem
o Middelbaar onderwijs was relatief goed geregeld; Franse en Latijnse
scholen
o 1 grote vraag; hoe bereik je de groep kinderen tussen de 6 en 12 jaar?
Verschil tussen arm en rijk in het onderwijs:
o Rijkeluiskinderen waren het beste af; privéles van ingehuurde
gouvernantes en privé-onderwijzers
o Arme kinderen moesten werken en gingen vaak helemaal niet naar school
o Kinderen die wel naar school gingen kwamen terecht op een
eenmansschool; alle leerlingen van verschillende leeftijden zaten door
elkaar, les van 1 meester
Dichter Poot:
‘’Hoe dikwijls dropen dan mijn tranen langs de wegen!
De meesten was niet kwaad (slecht), maar ’t leren stond mij tegen’’
o Poot bezocht lagere scholen (begin 18 e eeuw), toen waren er nauwelijks
leer- en leesboeken, kinderen werden geslagen met ‘’plak of roe’’
o Aan het einde van de 18e eeuw was er al veel verbeterd speciale leer-
en leesboeken voor kinderen, nieuwe opvoedingsidealen doorgevoerd
Maatschappij tot nut van ’t algemeen (1784)
o Genootschap dat zich inzette voor scholing voor het hele volk
o Hierdoor kregen ook armere mensen basisonderwijs
Indeling van het gezin:
o Pedagogische boeken vonden de vader de belangrijkste opvoeder binnen
het gezin
o Moeder heeft een te liefdevolle band met haar kinderen en kan dus nooit
streng optreden
o ‘’de opvoeding mislukt meestal min of meer zonder vaderlijk gezag’’
Dit is volgens het Vaderlandsch A-B boek voor de Nederlansche jeugd
(1781)
Proeve over de opvoeding aan der Nederlandsche moeders (1779)
dacht daar anders over; moeders kunnen hun eigen kinderen
onderwijzen zolang ze voldoende kennis hebben
Opvoeding en onderwijs:
Nieuwe ideeën opvoeden uit het buitenland:
o Engels: John Locke wilde kinderen spelenderwijs laten leren; zonder slaan
en geweld
o Zwitsers: Jean-Jacques Rousseau wilde kinderen laten opgroeien in de
natuur; niet laten bederven door aangeleerd, cultureel gedrag
o Duits: filantropijnen experimenteerden met nieuwe vormen van onderwijs,
ze wilden een opvoeding in het teken van harmonie
Overeenkomst tussen nieuwe opvoed ideeën:
Her karakter van het kind wordt als kneedbaar
beschouwd
Opvoedkundige idealen veranderde het onderwijssysteem in Nederland:
o Er bestonden geen dingen zoals leerplicht of nationale examens
o Basisonderwijs was een probleem
o Middelbaar onderwijs was relatief goed geregeld; Franse en Latijnse
scholen
o 1 grote vraag; hoe bereik je de groep kinderen tussen de 6 en 12 jaar?
Verschil tussen arm en rijk in het onderwijs:
o Rijkeluiskinderen waren het beste af; privéles van ingehuurde
gouvernantes en privé-onderwijzers
o Arme kinderen moesten werken en gingen vaak helemaal niet naar school
o Kinderen die wel naar school gingen kwamen terecht op een
eenmansschool; alle leerlingen van verschillende leeftijden zaten door
elkaar, les van 1 meester
Dichter Poot:
‘’Hoe dikwijls dropen dan mijn tranen langs de wegen!
De meesten was niet kwaad (slecht), maar ’t leren stond mij tegen’’
o Poot bezocht lagere scholen (begin 18 e eeuw), toen waren er nauwelijks
leer- en leesboeken, kinderen werden geslagen met ‘’plak of roe’’
o Aan het einde van de 18e eeuw was er al veel verbeterd speciale leer-
en leesboeken voor kinderen, nieuwe opvoedingsidealen doorgevoerd
Maatschappij tot nut van ’t algemeen (1784)
o Genootschap dat zich inzette voor scholing voor het hele volk
o Hierdoor kregen ook armere mensen basisonderwijs
Indeling van het gezin:
o Pedagogische boeken vonden de vader de belangrijkste opvoeder binnen
het gezin
o Moeder heeft een te liefdevolle band met haar kinderen en kan dus nooit
streng optreden
o ‘’de opvoeding mislukt meestal min of meer zonder vaderlijk gezag’’
Dit is volgens het Vaderlandsch A-B boek voor de Nederlansche jeugd
(1781)
Proeve over de opvoeding aan der Nederlandsche moeders (1779)
dacht daar anders over; moeders kunnen hun eigen kinderen
onderwijzen zolang ze voldoende kennis hebben
