Samenvatting Beginselen van het Nederlands Staatsrecht H16

Staatsrecht – Beginselen van het Nederlandse Staatsrecht H16
De provincie:
De oorsprong van de provincies:
 Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden bestond uit alle provincies behalve
Drenthe, Noord-Brabant, Flevoland en Limburg
 Vestiging Koninkrijk en eenheidsstaat (1814-1815)  Drenthe, Noord-Brabant en
Limburg krijgen status van provincie
 Restauratie Napoleon: zelfstandige, soevereine staten  regionale
rechtsgemeenschappen onder toezicht van centrale overheid
 1986  ontstaan van Flevoland
Provinciale organen:
 Provinciale staten  het hoofd van de provincie
 Provinciaal bestuur bestaat uit:
o Provinciale staten  provinciaal orgaan (zelfstandig)
o Gedeputeerde staten  provinciaal orgaan (zelfstandig)
o Commissaris van de Koning  in principe provinciaal, soms rijksorgaan
 Dualistische structuur
o 19e eeuw: structuur provincie- en gemeentebestuur overwegend monistisch
 Dus: één orgaan aan te wijzen als hoofdorgaan, nl. provinciale staten
en gemeenteraad
 Leden dagelijks bestuur (gedeputeerden en wethouders) benoemd
door en uit hoofdorgaan
o Later: dualisme
 Dus: scheiding wat betreft bevoegdheden van organen en hun
samenstelling
 Bijv.: gedeputeerden niet tegelijkertijd lid provinciale staten,
wethouders niet tegerlijkertijd lid gemeenteraad
 Commissaris van de Koning en burgemeester bij KB benoemd
 Dagelijks bestuur neergelegd bij gedeputeerde staten en college
B&W, controle neergelegd bij provinciale staten en gemeenteraad
Provinciale staten:
 Vertegenwoordigend orgaan van de provincie
 39 tot 55 leden
 Rechtstreeks voor 4 jaar gekozen
 Commissaris van de Koning als voorzitter
o Geen stemrecht
o Geen lid van de provinciale staten
 Art. 13 PW  incompatibiliteiten
 Kunnen statencommissies instellen die besluitvorming voorbereiden en met
gedeputeerde staten / commissaris overleggen
o Ook mensen lid die geen zitting hebben in provinciale staten
o Ontlast provinciale staten
o Soms: bevoegdheden aan commissies overgedragen
 In elke provincie een secretaris en een griffier

, oSecretaris  feitelijke leiding over de ambtenaren onder gezag
gedeputeerde staten
o Griffier  leiding ambtenaren dat specifiek voor provinciale staten werkt
 Onderscheid bevoegdheden in autonomie en medebewind:
o Provinciale staten mogen verordeningen vaststellen (autonomie en
medebewind)
o Alle overige bevoegdheden in autonomie bij provinciale staten
 Maar: dagelijks bestuur bij gedeputeerde staten
o Bevoegdheden op terrein van medebewind bij gedeputeerde staten

Gedeputeerde staten:
 Dagelijks bestuur
 Bestaat uit commissaris van de Koning als voorzitter en gedeputeerden
 Commissaris bij KB benoemd
 3-7 gedeputeerden
 Benoemd door provinciale staten vanuit of buiten provinciale staten, indien vanuit
provinciale staten moet hij functie binnen provinciale staten opgeven
 Verplicht in provincie te wonen waarvan hij gedeputeerde is
 Recht in provinciale staten aanwezig te zijn, maar zonder stemrecht
 Collegiaal bestuur  bevoegdheid tot bestuur ligt bij college als orgaan, niet bij
individuele gedeputeerden
o Alle besluiten namens het college genomen
o Maar: machtiging tot bepaalde bevoegdheden mogelijk, waarbij leden uit
naam van het college optreden
 Taken:
o Voorbereiden en uitvoeren besluiten provinciale staten
o Bevoegdheid om tot privaatrechtelijke rechtshandelingen van de provincie te
besluiten
 Oprichten van / deelnemen in privaatrechtelijke rechtspersonen
o Provinciale staten moeten eerst wensen kenbaar maken
o Beslissingen van medebewind
o Delegatie aan gedeputeerde staten
o Toezicht op gemeente en waterschappen
 Besluiten gemeenteraad of college B&W indienen bij minister voor
vernietiging  besluit voorlopig niet uitgevoerd
 Adviserende taak bij burgemeesters voordracht ter vernietiging
 Verantwoordingsplicht aan provinciale staten
o Alle leden individueel aanspreekbaar, incl. Commissaris van de Koning
o Inlichtingenrecht  plicht om aan provinciale staten alle gevraagde
inlichtingen te geven waarvan het geven niet in strijd is met openbaar belang
o Inlichtingenplicht  plicht alle inlichtingen te geven die provinciale staten
voor hun taak nodig hebben, uit eigen beweging!
 Ontslagrecht  provinciale staten kunnen gedeputeerden ontslag verlenen indien
zij hem niet meer vertrouwen maar niet zelf ontslag nemen (geen bezwaar / beroep)
o Uitzondering: commissaris van de koning

Commissaris van de Koning:
 Provinciaal orgaan
 Voorzitter maar geen lid van provinciale staten