Week 1 Tekst 1
Wat cultuurwetenschappen precies is, is lastig. Het ligt aan het land en de universiteit.
Duits -> Geisteswissenschaften
NL -> Geesteswetenschappen
Engels -> Humaniora
Cultuur komt van -> “Cultura agri” -> agricultuur
Cultuurwetenschappen bestudeert -> producten van de menselijke geest -> cultuuruitingen. Een
vanzelfsprekend uitvloeisel van het menselijk leven.
Cultuur => het geheel van gewoonten en gebruiken van een groep mensen op een bepaalde tijd en
plaats
Tekst 2
Wicked problems/Super wicked problems => probleem dat niet 1 eenvoudige oplossing kent.
Oplossingen voor zulke problemen hebben altijd weer nieuwe, negatieve gevolgen.
- Moeilijk/onmogelijk op te lossen
- Slecht te structureren
- Nieuwe problemen door deeloplossingen
- Oplossingen kunnen niet op voorhand getest worden
Strategieën ->
1. Strategieën die de lange termijn inbedde in de (financiële) informatie voorziening
(intelligence en finance)
2. Strategieën die het langetermijnperspectief versterken door te sleutelen aan de
institutionele verhoudingen tussen politiek, bestuur, ambtelijk apparaat en andere belangen.
Grondrecht -> speciale vorm beschermen langetermijns belangen.
Timothy Morton bedenkt “hyperobject” => entiteiten met – vanuit menselijk oogpunt
gezien – enorme temporele en ruimtelijke dimensies. Hyperobjecten zijn moeilijk als “dingen” te
beschouwen, maar ze oefenen wel invloed uit op menselijke ervaring. Zijn oorzaken en gevolgen zijn
nauwelijks te bevatten.
Tekst 3
In de 19e eeuw werd al kennis opgedaan over klimaatverandering. Toen al een voorspelling dat
uitstoot Co2 tot opwarming Aarde zou leiden.
1. Het broeikaseffect:
broeikasgassen -> kooldioxide, methaan, waterdamp. Ze beperken het warmteverlies van de
Aarde. Co2 speelt een grote rol. Waterdamp heeft versterkend effect, want warme lucht kan
meer waterdamp bevatten.
1896 -> Arrhenius zegt dat uitstoot Co2 tot opwarming zal leiden.
2. Rol Co2 in het klimaat:
Toename Co2 vooral door verbranden fossiele brandstoffen => Olie, gas en steenkool, en bij
ontbossing.
, Co2 wordt voor de helft opgenomen door oceanen (die daardoor verzuren) en door extra
plantengroei. Andere helft blijft in atmosfeer.
3. Het klimaat verandert in hoog tempo -> vanwege natuurlijke variatie gaat de
opwarming niet monotoon, maar met ups en downs.
Oorzaken klimaatverandering
Menselijke oorzaak van de huidige opwarming wordt bevestigd door specifieke ‘vingerafdrukken van
het versterkt broeikaseffect’.
- Vulkanen zorgen voor tijdelijke afkoeling want de zwaveldeeltjes weerkaatsen zonlicht. Door
menselijk handelen komen aerosolen vrij. Die helpen ook mee aan het afkoelen.
- De zonneactiviteit varieert over een 11-jarige cyclus, maar is juist een beetje gedaald. Andere
natuurlijke processen zijn te langzaam om de oorzaak te kunnen zijn.
Toekomst -> beetje onzeker want we weten niet hoe gevoelig het klimaat is voor veranderingen Co2-
concentratie.
Gevolgen klimaatverandering
- Verdamping neemt toe -> meer droogte -> bosbranden
- Extreme neerslag -> wateroverlast
- Koraalriffen verdwijnen
- Volksgezondheid beïnvloeden (voedselproductie)
Wat kunnen we doen?
- Energietransitie, van de fossiele brandstoffen af. -> energie-efficiënte (maar verwachting is
dat energiegebruik flink toe gaat nemen). Duurzame energiebronnen gaan gebruiken.
- Van de biomassa af
- Wellicht kernenergie
- Goed kijken naar landgebruik om ontbossing te voorkomen
Opdracht week 1
Cultuurwetenschappers stellen vragen die te maken hebben met bijvoorbeeld:
Daardoor kan het debat zich focussen op relevante vragen, waarbij de belangen van diverse groepen
betrokken zijn.
- Representatie
- Multiperspectiviteit
- Macht
- Herkomst van bepaalde overtuigingen
Klimaatverandering is een “wicked problem” want =>
- Beschikbare kennis onzeker
- Waarden geen vastaande gegevens
, Week 2
Podcast -> leven met water:
- Vroeger verplaatste de mens voor het water. Er was miserie, water is bedreiging. Er was een
strijd met het water.
- Dijken en terpen bouwen -> het begin van waterschappen.
- Hydrolyse missie -> water gebruiken voor eigen gewin, zonder oog op gevolgen ecologie.
- Cornelis Lely -> inpolderen. Plannen werden als utopisch gezien.
- Grote overstroming wordt gezien als moment dat Lely’s problemen toch serieus genomen
worden.
- Tegengeluiden -> (bijv) Oosterschelde afzetten met een dam -> dat was een ramp voor de
ecologie.
- Nu is klimaatverandering reden voor waterschap ->
- Zeespiegelstijging
- Extreem weer
- Voorbereiding nooit klaar
- Overheid wil oplossingen een beetje overlaten aan burgers -> wat kun je zelf doen?
- Water krijgt de ruimte
Tekst 2.1
Verheggen,
- Klimaatsysteem is complex, verschillende interpretaties. Klimaatverandering kan je raken in
je persoonlijke waarden en politieke ideologie.
1. Mensen zijn bang dat het een ontwrichtend effect op de maatschappij heeft
2. Om opwarming te beperken wordt welvaart tegen gehouden
3. Nietige mens kan geen invloed uitvoeren op natuur
1. Niet iedereen zelfde ideaal beeld menselijk welzijn
2. Niet iedereen hecht evenveel belang aan toekomstig welzijn
3. Te bedreigend om de realiteit onder ogen te zien voor sommigen.
Reden =>
- Grote kloof publieke mening en waterschap klimaatverandering
- Hartstochtig debat
Nog een reden =>
- In publieke debat vaak zaken aangehaald die wetenschappelijk bekent zijn. In
wetenschappelijke literatuur -> zeer specialistische onderwerpen (waar nog niet alle kennis
bekent is).
- Normen en waarden worden in discussie vaak aangehaald. Niet handig.
- Internet geeft mensen kans stem te laten horen, geen kwaliteitscontrole. ‘motivated
reasoning’ ook een probleem.
Reden dat mensen wetenschap wantrouwen ->
- Verkeerde informatie van bedrijven
- Politieke ideologie, sturende rol overheid niet geaccepteerd. Mensen geneigd informatie af
te wijzen die hun overtuigingen/wereldbeeld bedreigen. Wetenschappelijk scepticisme ->
zwakke argumenten kritiekloos geaccepteerd.
- Mensen denken graag in bekende pratronen, het grote plaatje kan je voorbij gaan
Wat cultuurwetenschappen precies is, is lastig. Het ligt aan het land en de universiteit.
Duits -> Geisteswissenschaften
NL -> Geesteswetenschappen
Engels -> Humaniora
Cultuur komt van -> “Cultura agri” -> agricultuur
Cultuurwetenschappen bestudeert -> producten van de menselijke geest -> cultuuruitingen. Een
vanzelfsprekend uitvloeisel van het menselijk leven.
Cultuur => het geheel van gewoonten en gebruiken van een groep mensen op een bepaalde tijd en
plaats
Tekst 2
Wicked problems/Super wicked problems => probleem dat niet 1 eenvoudige oplossing kent.
Oplossingen voor zulke problemen hebben altijd weer nieuwe, negatieve gevolgen.
- Moeilijk/onmogelijk op te lossen
- Slecht te structureren
- Nieuwe problemen door deeloplossingen
- Oplossingen kunnen niet op voorhand getest worden
Strategieën ->
1. Strategieën die de lange termijn inbedde in de (financiële) informatie voorziening
(intelligence en finance)
2. Strategieën die het langetermijnperspectief versterken door te sleutelen aan de
institutionele verhoudingen tussen politiek, bestuur, ambtelijk apparaat en andere belangen.
Grondrecht -> speciale vorm beschermen langetermijns belangen.
Timothy Morton bedenkt “hyperobject” => entiteiten met – vanuit menselijk oogpunt
gezien – enorme temporele en ruimtelijke dimensies. Hyperobjecten zijn moeilijk als “dingen” te
beschouwen, maar ze oefenen wel invloed uit op menselijke ervaring. Zijn oorzaken en gevolgen zijn
nauwelijks te bevatten.
Tekst 3
In de 19e eeuw werd al kennis opgedaan over klimaatverandering. Toen al een voorspelling dat
uitstoot Co2 tot opwarming Aarde zou leiden.
1. Het broeikaseffect:
broeikasgassen -> kooldioxide, methaan, waterdamp. Ze beperken het warmteverlies van de
Aarde. Co2 speelt een grote rol. Waterdamp heeft versterkend effect, want warme lucht kan
meer waterdamp bevatten.
1896 -> Arrhenius zegt dat uitstoot Co2 tot opwarming zal leiden.
2. Rol Co2 in het klimaat:
Toename Co2 vooral door verbranden fossiele brandstoffen => Olie, gas en steenkool, en bij
ontbossing.
, Co2 wordt voor de helft opgenomen door oceanen (die daardoor verzuren) en door extra
plantengroei. Andere helft blijft in atmosfeer.
3. Het klimaat verandert in hoog tempo -> vanwege natuurlijke variatie gaat de
opwarming niet monotoon, maar met ups en downs.
Oorzaken klimaatverandering
Menselijke oorzaak van de huidige opwarming wordt bevestigd door specifieke ‘vingerafdrukken van
het versterkt broeikaseffect’.
- Vulkanen zorgen voor tijdelijke afkoeling want de zwaveldeeltjes weerkaatsen zonlicht. Door
menselijk handelen komen aerosolen vrij. Die helpen ook mee aan het afkoelen.
- De zonneactiviteit varieert over een 11-jarige cyclus, maar is juist een beetje gedaald. Andere
natuurlijke processen zijn te langzaam om de oorzaak te kunnen zijn.
Toekomst -> beetje onzeker want we weten niet hoe gevoelig het klimaat is voor veranderingen Co2-
concentratie.
Gevolgen klimaatverandering
- Verdamping neemt toe -> meer droogte -> bosbranden
- Extreme neerslag -> wateroverlast
- Koraalriffen verdwijnen
- Volksgezondheid beïnvloeden (voedselproductie)
Wat kunnen we doen?
- Energietransitie, van de fossiele brandstoffen af. -> energie-efficiënte (maar verwachting is
dat energiegebruik flink toe gaat nemen). Duurzame energiebronnen gaan gebruiken.
- Van de biomassa af
- Wellicht kernenergie
- Goed kijken naar landgebruik om ontbossing te voorkomen
Opdracht week 1
Cultuurwetenschappers stellen vragen die te maken hebben met bijvoorbeeld:
Daardoor kan het debat zich focussen op relevante vragen, waarbij de belangen van diverse groepen
betrokken zijn.
- Representatie
- Multiperspectiviteit
- Macht
- Herkomst van bepaalde overtuigingen
Klimaatverandering is een “wicked problem” want =>
- Beschikbare kennis onzeker
- Waarden geen vastaande gegevens
, Week 2
Podcast -> leven met water:
- Vroeger verplaatste de mens voor het water. Er was miserie, water is bedreiging. Er was een
strijd met het water.
- Dijken en terpen bouwen -> het begin van waterschappen.
- Hydrolyse missie -> water gebruiken voor eigen gewin, zonder oog op gevolgen ecologie.
- Cornelis Lely -> inpolderen. Plannen werden als utopisch gezien.
- Grote overstroming wordt gezien als moment dat Lely’s problemen toch serieus genomen
worden.
- Tegengeluiden -> (bijv) Oosterschelde afzetten met een dam -> dat was een ramp voor de
ecologie.
- Nu is klimaatverandering reden voor waterschap ->
- Zeespiegelstijging
- Extreem weer
- Voorbereiding nooit klaar
- Overheid wil oplossingen een beetje overlaten aan burgers -> wat kun je zelf doen?
- Water krijgt de ruimte
Tekst 2.1
Verheggen,
- Klimaatsysteem is complex, verschillende interpretaties. Klimaatverandering kan je raken in
je persoonlijke waarden en politieke ideologie.
1. Mensen zijn bang dat het een ontwrichtend effect op de maatschappij heeft
2. Om opwarming te beperken wordt welvaart tegen gehouden
3. Nietige mens kan geen invloed uitvoeren op natuur
1. Niet iedereen zelfde ideaal beeld menselijk welzijn
2. Niet iedereen hecht evenveel belang aan toekomstig welzijn
3. Te bedreigend om de realiteit onder ogen te zien voor sommigen.
Reden =>
- Grote kloof publieke mening en waterschap klimaatverandering
- Hartstochtig debat
Nog een reden =>
- In publieke debat vaak zaken aangehaald die wetenschappelijk bekent zijn. In
wetenschappelijke literatuur -> zeer specialistische onderwerpen (waar nog niet alle kennis
bekent is).
- Normen en waarden worden in discussie vaak aangehaald. Niet handig.
- Internet geeft mensen kans stem te laten horen, geen kwaliteitscontrole. ‘motivated
reasoning’ ook een probleem.
Reden dat mensen wetenschap wantrouwen ->
- Verkeerde informatie van bedrijven
- Politieke ideologie, sturende rol overheid niet geaccepteerd. Mensen geneigd informatie af
te wijzen die hun overtuigingen/wereldbeeld bedreigen. Wetenschappelijk scepticisme ->
zwakke argumenten kritiekloos geaccepteerd.
- Mensen denken graag in bekende pratronen, het grote plaatje kan je voorbij gaan
