Hydrologische kringloop en watersystemen week 5
1 Hydrologische Kringloop
Oceanen, ijskappen, grondwater en de atmosfeer beschouwen als
reservoirs. Hiertussen vindt een voortdurende uitwisseling plaats. Dit gaat
via verdamping, neerslag en andere vormen van watertransport. Dit
samen staat bekend als hydrologische kringloop.
Neerslag
Is in de meeste gevallen de belangrijkste aanvoerroute van water. Kan
komen in de volgende vormen:
- Regen
- Sneeuw
- Hagel
- Mist
- Dauw
Neerslag in Nederland -> 847 mm per jaar
Temporele variatie
Ruimtelijke variatie
In Nederland valt er niet overal dezelfde hoeveelheid regen. Een van de
oorzaken hiervan is dat in stedelijke gebieden het vaak warmer is en er
meer stofdeeltjes in de lucht voorkomen. Warme lucht kan meer vocht
bevatten, waardoor zwaardere buien kunnen ontstaan.
, In de hoger gelegen gebieden valt ten tweede, meer neerslag doordat de
lucht die tegen de heuvels aanwaait op moet stijgen. De lucht koelt af, er
ontstaan waterdruppels uit de waterdamp en er worden wolken gevormd.
Loefzijde: de kant van de heuvel of het gebergte waar de wind vandaan
komt.
Lijzijde: de kant van de heuvel of het gebergte waar de wind niet vandaan
komt.
Het gebrek aan regen aan de Lijzijde wordt ook wel regenschaduw
genoemd.
Verdamping
Verdamping is de overgang van water in waterdamp. Hier is veel energie
voor nodig wat door de zon geleverd wordt.
Evatransportatie / actuele verdamping -> ET = T + E i + E s (x)
Transpiratie (T): Verdamping van vegetatie wat via de huidmondjes en
cuticula (een waterdicht laagje) van een plant verdampt.
Evaportatie (E): De verdamping van water aan of boven het
aardoppervlak. Vloeibaar water gaat over in gasvormige fase. Dit wordt
weer onderverdeeld in interceptieverdamping en bodemverdamping.
Interceptieverdamping (E i): Een deel van de op het gewas gevallen
neerslag infiltreert de bodem niet, maar verdampt direct vanaf de
bladeren, takken of stam.
Bodemevaportatie (E s): Verdamping vanuit de bodem. De tijdschaal van
dit proces ligt tussen transpiratie en interceptieverdamping in.
*Actuele verdamping is onder heersende omstandigheden.
*Potentiële verdamping is de theoretische verdamping.
Doormiddel van formules wordt verdamping gemeten. ET pot = f • ET vef
Potentiële verdamping
Gewasfactor
Referentieverdamping
1 Hydrologische Kringloop
Oceanen, ijskappen, grondwater en de atmosfeer beschouwen als
reservoirs. Hiertussen vindt een voortdurende uitwisseling plaats. Dit gaat
via verdamping, neerslag en andere vormen van watertransport. Dit
samen staat bekend als hydrologische kringloop.
Neerslag
Is in de meeste gevallen de belangrijkste aanvoerroute van water. Kan
komen in de volgende vormen:
- Regen
- Sneeuw
- Hagel
- Mist
- Dauw
Neerslag in Nederland -> 847 mm per jaar
Temporele variatie
Ruimtelijke variatie
In Nederland valt er niet overal dezelfde hoeveelheid regen. Een van de
oorzaken hiervan is dat in stedelijke gebieden het vaak warmer is en er
meer stofdeeltjes in de lucht voorkomen. Warme lucht kan meer vocht
bevatten, waardoor zwaardere buien kunnen ontstaan.
, In de hoger gelegen gebieden valt ten tweede, meer neerslag doordat de
lucht die tegen de heuvels aanwaait op moet stijgen. De lucht koelt af, er
ontstaan waterdruppels uit de waterdamp en er worden wolken gevormd.
Loefzijde: de kant van de heuvel of het gebergte waar de wind vandaan
komt.
Lijzijde: de kant van de heuvel of het gebergte waar de wind niet vandaan
komt.
Het gebrek aan regen aan de Lijzijde wordt ook wel regenschaduw
genoemd.
Verdamping
Verdamping is de overgang van water in waterdamp. Hier is veel energie
voor nodig wat door de zon geleverd wordt.
Evatransportatie / actuele verdamping -> ET = T + E i + E s (x)
Transpiratie (T): Verdamping van vegetatie wat via de huidmondjes en
cuticula (een waterdicht laagje) van een plant verdampt.
Evaportatie (E): De verdamping van water aan of boven het
aardoppervlak. Vloeibaar water gaat over in gasvormige fase. Dit wordt
weer onderverdeeld in interceptieverdamping en bodemverdamping.
Interceptieverdamping (E i): Een deel van de op het gewas gevallen
neerslag infiltreert de bodem niet, maar verdampt direct vanaf de
bladeren, takken of stam.
Bodemevaportatie (E s): Verdamping vanuit de bodem. De tijdschaal van
dit proces ligt tussen transpiratie en interceptieverdamping in.
*Actuele verdamping is onder heersende omstandigheden.
*Potentiële verdamping is de theoretische verdamping.
Doormiddel van formules wordt verdamping gemeten. ET pot = f • ET vef
Potentiële verdamping
Gewasfactor
Referentieverdamping
