Methodisch handelen 2 Meetinstrumentarium
Lesdoelen:
- Maakt kennis met verschillende meetinstrumenten
- Weet dat elk instrument een specifiek procedure heeft
- Kan de verschillende kenmerken van een meetinstrument beschrijven
- Begrijpt dat validiteit en betrouwbaarheid de belangrijkste criteria zijn bij het beoordelen van de correctheid
van metingen en kan deze toepassen
Correctheid van metingen:
Validiteit= Meet je wat je wilt weten?
- voorbeeld; De lengte en het gewicht van een persoon zijn aan elkaar gerelateerd. Langere
personen wegen vaak meer dan kortere personen. In een onderzoek zijn we geïnteresseerd
in het gewicht van 100 personen. Dit meten we met een meetlint omdat we van mening zijn
dat lange personen zwaarder zijn en kortere personen lichter. (Het is een indirecte manier,
geen precies gewicht, een weegschaal zou beter zijn)
Betrouwbaarheid= Hoe nauwkeurig zijn de metingen? (bij herhaling hetzelfde meetresultaat?)
- voorbeeld; De meting is betrouwbaar wanneer we de lengte bij dezelfde persoon vaker
meten en telkens dezelfde waarden vinden. (De lengte meten met een liniaal zou in dit geval
minder betrouwbaar kunnen zijn dan een meetlint)
Tentamenvraag van kans 1:
Elk meetinstrument dient volgens een bepaalde procedure gebruikt te worden. Het niet of
onvoldoende volgen hiervan heeft consequenties voor de:
- Uitvoerbaarheid van de meting
- Validiteit van de meting
- Betrouwbaarheid van de meting
,Meetinstrumenten binnen de mondzorg=
Ordinaal (iets word steeds erger maar de afstand (tussen 1-2 en 2-3) is niet even groot) (PPS-score)
0-100% (iedere afstand is even groot 10-11% = 1% en 82-83%= 1%)
Kenmerken en procedures Plaque Control Record
Wat is het doel? - effectiviteit van de zelfzorg meten
- patiënt risicobewust maken, instrueren en motiveren
Wat meet het instrument? Percentage met plaque bedekte dentale vlakken
Bedreiging validiteit - tijd tussen laatste poetsbeurt en meting
- oppervlakte ruwheid (structuur, tandsteen, cariës)
Bedreiging betrouwbaarheid - herhaalde metingen onder verschillende omstandigheden
(andere hulpmiddelen of boekhandelaren)
- de procedure niet goed gevolgd wordt
Meetinstrumenten binnen de mondzorg=
Eastman kan handig zijn, want als er interdentaal geen bloeding is, verwacht je dit ook niet bij de vrije vlakken.
Kenmerken en procedures Bleeding on Probing
Wat is het doel? - gezondheid van parodontium meten
- risico op progressie van parodontitis meten
- mate van zelfzorgmeten
- behandelplan op stellen
- recall termijn te bepalen
Wat meet het instrument? Percentage bloeding na het sonderen van de pocketbodem.
Bedreiging validiteit - wanneer de bloedingsneiging beïnvloed wordt
(roken, bloed minder snel en medicatie; bloedverdunners, bloed sneller)
Bedreiging betrouwbaarheid - herhaalde metingen die onder verschillende omstandigheden (tijd van de
dag, merk, pocketsonde, verschillende behandelaren) uitgevoerd worden
- de procedure niet goed opgevolgd wordt
Meetinstrumenten binnen de mondzorg
Kenmerken en procedures Dutch Periodontal Screening Index = word veranderd in PPS
Wat is het doel? - periodieke screening van de parodontale situatie
- parodontale behandelbehoefte vast stellen
Wat meet de index? Ontsteking, retentie factoren, pocketdiepte en aanhechtingsverlies
Bedreiging validiteit - wanneer de bloedingsneiging beïnvloed wordt (roken, medicatie)
Bedreiging betrouwbaarheid - herhaalde metingen onder verschillende omstandigheden (hulpmiddelen)
- procedure niet goed opgevolgd wordt
- foutief hanteren van de pocketsonde of foutieve interpretatie waarneming
,Methodisch handelen 2 PPS Periodieke Parodontale Screening
Lesdoelen:
- Kent het doel van screening (algemeen), in het bijzonder voor plaque gerelateerde parodontale aandoening.
- Kan de oude “DPSI” en nieuwe “PPS” screeningsmethoden omschrijven.
- Weet hoe de DPSI en de PPS screeningmethoden worden uitgevoerd.
- Kan de DPSI indexen en PPS scores omschrijven en interpreteren.
Screening: Onderzoek waarbij (een deel) de algemene populatie wordt onderzocht om eventuele
asymptomatische gevallen van een ziekte op te sporen en deze in een vroeg stadium beter te kunnen
behandelen. (bv. plaque screening, bij voorkeur 1x per jaar)
DPSI-index=
Dutch Periodontal Screening Index
- screening parodontale conditie en behandelbehoefte
- metingen in alle 6 sextanten
- hoogste DPSI-score van alleen sextanten bepaald de index
PPS=
Periodieke Parodontale Screening
- 4 kwadranten
- Alle elementen worden exploratief gesondeerd
Behandelbehoefte:
Score 1= preventie -> instructie mondhygiëne en mogelijk supragingivale reiniging
Score 2= preventie -> instructie mondhygiëne en supra- en eventueel subgingivale reiniging
Score 3= -> aanvullend parodontaal onderzoek en diagnostiek
, Methodisch handelen 2 Diagnose: zachte weefsels
Diagnose (algemeen)= beschrijving van aandoening (‘ziekteproces’) op grond van symptomen
Symptoom= kenmerk of klacht, bij een bepaalde ziekte
Prognose= uitspraak over het vermoedelijk verloop van een gebeurtenis
Reden voor het stellen van een diagnose:
- Prognose kunnen geven over verloop ziektebeeld
- Maken van een gericht behandelplan
- Inzicht verkrijgen in het verloop van de behandeling/toekomst
- Motivatie en medewerking van de patiënt
Diagnose stellen (algemeen)= conclusie die volgt uit evaluatie/analyse van:
- Anamnese gegevens
- Klinisch onderzoek
- Röntgenologisch onderzoek
(eventueel aanvullende onderzoek; parodontiumstatus, microbiologisch laboratoriumonderzoek)
Diagnose stellen zachte weefsels onderscheid in:
Screenings methode plaque: PPS score
Screening methode niet plaque: Intra-oraal onderzoek
Mucogingivale afwijkingen= aandoeningen van het mondslijmvlies ook de gingiva is betrokken
-> indeling meestal op basis van uiterlijke kenmerken; kleur en vorm (symptomen)
Lesdoelen:
- Maakt kennis met verschillende meetinstrumenten
- Weet dat elk instrument een specifiek procedure heeft
- Kan de verschillende kenmerken van een meetinstrument beschrijven
- Begrijpt dat validiteit en betrouwbaarheid de belangrijkste criteria zijn bij het beoordelen van de correctheid
van metingen en kan deze toepassen
Correctheid van metingen:
Validiteit= Meet je wat je wilt weten?
- voorbeeld; De lengte en het gewicht van een persoon zijn aan elkaar gerelateerd. Langere
personen wegen vaak meer dan kortere personen. In een onderzoek zijn we geïnteresseerd
in het gewicht van 100 personen. Dit meten we met een meetlint omdat we van mening zijn
dat lange personen zwaarder zijn en kortere personen lichter. (Het is een indirecte manier,
geen precies gewicht, een weegschaal zou beter zijn)
Betrouwbaarheid= Hoe nauwkeurig zijn de metingen? (bij herhaling hetzelfde meetresultaat?)
- voorbeeld; De meting is betrouwbaar wanneer we de lengte bij dezelfde persoon vaker
meten en telkens dezelfde waarden vinden. (De lengte meten met een liniaal zou in dit geval
minder betrouwbaar kunnen zijn dan een meetlint)
Tentamenvraag van kans 1:
Elk meetinstrument dient volgens een bepaalde procedure gebruikt te worden. Het niet of
onvoldoende volgen hiervan heeft consequenties voor de:
- Uitvoerbaarheid van de meting
- Validiteit van de meting
- Betrouwbaarheid van de meting
,Meetinstrumenten binnen de mondzorg=
Ordinaal (iets word steeds erger maar de afstand (tussen 1-2 en 2-3) is niet even groot) (PPS-score)
0-100% (iedere afstand is even groot 10-11% = 1% en 82-83%= 1%)
Kenmerken en procedures Plaque Control Record
Wat is het doel? - effectiviteit van de zelfzorg meten
- patiënt risicobewust maken, instrueren en motiveren
Wat meet het instrument? Percentage met plaque bedekte dentale vlakken
Bedreiging validiteit - tijd tussen laatste poetsbeurt en meting
- oppervlakte ruwheid (structuur, tandsteen, cariës)
Bedreiging betrouwbaarheid - herhaalde metingen onder verschillende omstandigheden
(andere hulpmiddelen of boekhandelaren)
- de procedure niet goed gevolgd wordt
Meetinstrumenten binnen de mondzorg=
Eastman kan handig zijn, want als er interdentaal geen bloeding is, verwacht je dit ook niet bij de vrije vlakken.
Kenmerken en procedures Bleeding on Probing
Wat is het doel? - gezondheid van parodontium meten
- risico op progressie van parodontitis meten
- mate van zelfzorgmeten
- behandelplan op stellen
- recall termijn te bepalen
Wat meet het instrument? Percentage bloeding na het sonderen van de pocketbodem.
Bedreiging validiteit - wanneer de bloedingsneiging beïnvloed wordt
(roken, bloed minder snel en medicatie; bloedverdunners, bloed sneller)
Bedreiging betrouwbaarheid - herhaalde metingen die onder verschillende omstandigheden (tijd van de
dag, merk, pocketsonde, verschillende behandelaren) uitgevoerd worden
- de procedure niet goed opgevolgd wordt
Meetinstrumenten binnen de mondzorg
Kenmerken en procedures Dutch Periodontal Screening Index = word veranderd in PPS
Wat is het doel? - periodieke screening van de parodontale situatie
- parodontale behandelbehoefte vast stellen
Wat meet de index? Ontsteking, retentie factoren, pocketdiepte en aanhechtingsverlies
Bedreiging validiteit - wanneer de bloedingsneiging beïnvloed wordt (roken, medicatie)
Bedreiging betrouwbaarheid - herhaalde metingen onder verschillende omstandigheden (hulpmiddelen)
- procedure niet goed opgevolgd wordt
- foutief hanteren van de pocketsonde of foutieve interpretatie waarneming
,Methodisch handelen 2 PPS Periodieke Parodontale Screening
Lesdoelen:
- Kent het doel van screening (algemeen), in het bijzonder voor plaque gerelateerde parodontale aandoening.
- Kan de oude “DPSI” en nieuwe “PPS” screeningsmethoden omschrijven.
- Weet hoe de DPSI en de PPS screeningmethoden worden uitgevoerd.
- Kan de DPSI indexen en PPS scores omschrijven en interpreteren.
Screening: Onderzoek waarbij (een deel) de algemene populatie wordt onderzocht om eventuele
asymptomatische gevallen van een ziekte op te sporen en deze in een vroeg stadium beter te kunnen
behandelen. (bv. plaque screening, bij voorkeur 1x per jaar)
DPSI-index=
Dutch Periodontal Screening Index
- screening parodontale conditie en behandelbehoefte
- metingen in alle 6 sextanten
- hoogste DPSI-score van alleen sextanten bepaald de index
PPS=
Periodieke Parodontale Screening
- 4 kwadranten
- Alle elementen worden exploratief gesondeerd
Behandelbehoefte:
Score 1= preventie -> instructie mondhygiëne en mogelijk supragingivale reiniging
Score 2= preventie -> instructie mondhygiëne en supra- en eventueel subgingivale reiniging
Score 3= -> aanvullend parodontaal onderzoek en diagnostiek
, Methodisch handelen 2 Diagnose: zachte weefsels
Diagnose (algemeen)= beschrijving van aandoening (‘ziekteproces’) op grond van symptomen
Symptoom= kenmerk of klacht, bij een bepaalde ziekte
Prognose= uitspraak over het vermoedelijk verloop van een gebeurtenis
Reden voor het stellen van een diagnose:
- Prognose kunnen geven over verloop ziektebeeld
- Maken van een gericht behandelplan
- Inzicht verkrijgen in het verloop van de behandeling/toekomst
- Motivatie en medewerking van de patiënt
Diagnose stellen (algemeen)= conclusie die volgt uit evaluatie/analyse van:
- Anamnese gegevens
- Klinisch onderzoek
- Röntgenologisch onderzoek
(eventueel aanvullende onderzoek; parodontiumstatus, microbiologisch laboratoriumonderzoek)
Diagnose stellen zachte weefsels onderscheid in:
Screenings methode plaque: PPS score
Screening methode niet plaque: Intra-oraal onderzoek
Mucogingivale afwijkingen= aandoeningen van het mondslijmvlies ook de gingiva is betrokken
-> indeling meestal op basis van uiterlijke kenmerken; kleur en vorm (symptomen)
