Samenvatting
Pak je pen
Handschriftontwikkeling in de praktijk
Hoofdstuk 1 t/m 9
Else Kooijman
Madeleine Mierlo
Chiel Natzijl
Inhoud
Hoofdstuk 1 De pengreep.......................................................................................................................2
Hoofdstuk 2 De zitschrijfhouding...........................................................................................................3
Hoofdstuk 3 Voorbereidend schrijven....................................................................................................4
Hoofdstuk 4 Aanvankelijk schrijven........................................................................................................5
Hoofdstuk 5 Voortgezet schrijven..........................................................................................................6
Hoofdstuk 6 Handschriftontwikkeling en schriftopvoeding....................................................................7
Hoofdstuk 7 De motorische ontwikkeling...............................................................................................9
Hoofdstuk 8 Linkshandigheid...............................................................................................................10
Hoofdstuk 9 Didactiek..........................................................................................................................11
, Hoofdstuk 1 De pengreep
1.1. Aanleren van de pengreep
1. Leg het topje van de duim tegen het topje van de wijsvinger. Je hebt een open webspace
(ruimte tussen de duim en wijsvinger).
2. Krom de andere vingers mee.
3. Maak een driehoekje met de toppen van de duim, wijsvinger en middelvinger.
4. De middelvinger schuift onder de pen/potlood.
5. De duim en wijsvinger blijven bij buigen en strekken op de pen/potlood liggen. De open
webspace maakt flexie (buiging) en extensie (strekking) mogelijk.
6. De punt van de pen/potlood steekt ongeveer 2 cm uit.
- Zijkant van de pink, hand en pols op het tafelblad.
- Ringvinger beweegt met middelvinger mee.
1.2. Correcte pengrepen
Dynamische driepuntsgreep: pen ligt op de middelvinger, duim en wijsvinger steunen de
zijkanten van de pen.
Dynamische vierpuntsgreep: middelvinger, duim en wijsvinger steunen de zijkanten van de
pen, ringvinger neemt de ondersteunende functie van de middelvinger over.
Laterale greep: duim staat tegen de wijsvinger. Als de duim in oppositie staat, dan staat de
duim tegenover de wijsvinger. De duim staat bij deze greep niet in oppositie.
Statische greep: Als de vingers (en de pols) niet bewegen tijdens het schrijven.
1.3. Posities van de hand
Hand ligt onder de schrijfregel.
Extensie: de hand wijst naar buiten.
Flexie: de hand wijst naar binnen.
Inverted/geïnverteerde positie: hand ligt boven de schrijfregel.
Veegpositie: hand ligt op de schrijflijn.
1.4. Pendruk en greepdruk
Greepdruk: kracht waarmee iemand in zijn pen knijpt.
Pendruk: kracht waarmee iemand met de pen op het papier drukt.
1.5. Als het moeilijk is…
Pendruk en greepdruk corrigeren
Verkeerde pengrepen corrigeren\
Verkeerde pengrepen:
- Varkenspootje
- Overkruiste greep / duimovergreep
- Dichte webspace
- Vuistgreep
- Te dicht op de penpunt
- Te gespannen driepuntsgreep
A la ronde: driepuntsgreep waarbij de achterkant van de pen tussen wijsvinger en middelvinger
uitsteekt en wordt vastgehouden (tweede webspace).
Pak je pen
Handschriftontwikkeling in de praktijk
Hoofdstuk 1 t/m 9
Else Kooijman
Madeleine Mierlo
Chiel Natzijl
Inhoud
Hoofdstuk 1 De pengreep.......................................................................................................................2
Hoofdstuk 2 De zitschrijfhouding...........................................................................................................3
Hoofdstuk 3 Voorbereidend schrijven....................................................................................................4
Hoofdstuk 4 Aanvankelijk schrijven........................................................................................................5
Hoofdstuk 5 Voortgezet schrijven..........................................................................................................6
Hoofdstuk 6 Handschriftontwikkeling en schriftopvoeding....................................................................7
Hoofdstuk 7 De motorische ontwikkeling...............................................................................................9
Hoofdstuk 8 Linkshandigheid...............................................................................................................10
Hoofdstuk 9 Didactiek..........................................................................................................................11
, Hoofdstuk 1 De pengreep
1.1. Aanleren van de pengreep
1. Leg het topje van de duim tegen het topje van de wijsvinger. Je hebt een open webspace
(ruimte tussen de duim en wijsvinger).
2. Krom de andere vingers mee.
3. Maak een driehoekje met de toppen van de duim, wijsvinger en middelvinger.
4. De middelvinger schuift onder de pen/potlood.
5. De duim en wijsvinger blijven bij buigen en strekken op de pen/potlood liggen. De open
webspace maakt flexie (buiging) en extensie (strekking) mogelijk.
6. De punt van de pen/potlood steekt ongeveer 2 cm uit.
- Zijkant van de pink, hand en pols op het tafelblad.
- Ringvinger beweegt met middelvinger mee.
1.2. Correcte pengrepen
Dynamische driepuntsgreep: pen ligt op de middelvinger, duim en wijsvinger steunen de
zijkanten van de pen.
Dynamische vierpuntsgreep: middelvinger, duim en wijsvinger steunen de zijkanten van de
pen, ringvinger neemt de ondersteunende functie van de middelvinger over.
Laterale greep: duim staat tegen de wijsvinger. Als de duim in oppositie staat, dan staat de
duim tegenover de wijsvinger. De duim staat bij deze greep niet in oppositie.
Statische greep: Als de vingers (en de pols) niet bewegen tijdens het schrijven.
1.3. Posities van de hand
Hand ligt onder de schrijfregel.
Extensie: de hand wijst naar buiten.
Flexie: de hand wijst naar binnen.
Inverted/geïnverteerde positie: hand ligt boven de schrijfregel.
Veegpositie: hand ligt op de schrijflijn.
1.4. Pendruk en greepdruk
Greepdruk: kracht waarmee iemand in zijn pen knijpt.
Pendruk: kracht waarmee iemand met de pen op het papier drukt.
1.5. Als het moeilijk is…
Pendruk en greepdruk corrigeren
Verkeerde pengrepen corrigeren\
Verkeerde pengrepen:
- Varkenspootje
- Overkruiste greep / duimovergreep
- Dichte webspace
- Vuistgreep
- Te dicht op de penpunt
- Te gespannen driepuntsgreep
A la ronde: driepuntsgreep waarbij de achterkant van de pen tussen wijsvinger en middelvinger
uitsteekt en wordt vastgehouden (tweede webspace).
