Maatschappijleer hoofdstuk 3
Parragraaf 3.1: Wat is democratie?
POLITIEK GAAT OVER HET MAKEN VAN KEUZES WAARVAN ALLE BURGERS IN EEN STAAT ZIJN GEBONDEN .
Politicus nemen besluiten over zaken die van algemeen belang zijn en invloed hebben op ons leven,
omdat veel mensen er nu of later mee te maken krijgen.
Dit kan op gebied van:
• Welvaart
• Volksgezondheid
• Infrastructuur
• Onderwijs
• Buitenlandse betrekkingen
• Veiligheid
• Landbouw en milieu
E EN DEMOCRATIE IS EEN BESTUURSVORM WAARBIJ DE BEVOLKING DIRECT OF INDIRECT INVLOED HE EFT OP DE
POLITIEKE BESLUITVORMING .
DIRECTE DEMOCRATIE : BURGERS > STEMMEN > WETTEN /BESLUITEN .
INDIRECTE DEMOCRATIE : BURGERS KIEZEN VOLKSVERTEGENWOORDIGERS .
Bij een indirecte democratie spreek je ook wel van een parlementaire democratie, omdat de
gekozen vertegenwoordigers samen het parlement vertegenwoordigen.
Kenmerken van een parlementaire democratie:
• Burgers hebben politieke rechten
• Rechten van minderheden worden gerespecteerd
• Er is individuele vrijheid
• Er is een machtenscheiding
• Bevolking kiest volksvertegenwoordigers
• Regering en het parlement maken samen wetten, parlement neemt bij wetten bij
meerderheid aan.
• Verkiezingen zijn eerlijk, vrij en geheim
• Er bestaat persvrijheid.
Parlementaire democratie:
De regels voor de politieke besluitvorming liggen vast bijvoorbeeld:
− De tweede kamer wordt direct gekozen.
− De regering en de statengeneraal (tweede en eerste kamer) maken samen de wetten.
, Autoritair regime is wanneer alle macht in handen is van één persoon (dictator), één familie, een kleine
groep mensen of militairen.
Inwoners van een land met een autoritair regime hebben weinig vrijheden en rechten. Het is een
staatsvorm die in veel opzichten sterk verschilt van een democratie.
Sommige autoritaire regimes zijn gebaseerd op een ideologie
Ideologie is een verzameling van ideeën over wat belangrijk is in de maatschappij en hoe mensen het
beste met elkaar kunnen samenleven.
De belangrijkste kenmerken van een autoritair regime zijn:
• Geen machtenscheiding
• Geen onafhankelijke rechters
• Bij verkiezingen vaak sprake van verkiezingsfraude, manipulatie en geweld.
• Oppositiepartijen zijn vaak verboden
• Er is geen rechtstaat en grondrechten worden niet gerespecteerd.
• Er is geen persvrijheid
• Er is een grote politieke rol voor de militairen
Parragraaf 3.2: Politieke stromingen
Ideologie is een verzameling ideeën over wat belangrijk is in de maatschappij en hoe mensen het best
met elkaar kunnen samenleven.
Een ideologie heeft standpunten over:
1. Welke normen en waarden staan centraal?
2. Wat is de gewenste rol van de overheid op sociaaleconomisch gebied? (wie zorgt er voor
wie?)
Links Midden Rechts
• Een actieve overheid
Eerlijke verdeling van inkomen Een • Een passieve overheid
uitgebreide verzorgingsstaat. Lage belasting
Eigen verantwoordelijkheid
Economische vrijheid
Parragraaf 3.1: Wat is democratie?
POLITIEK GAAT OVER HET MAKEN VAN KEUZES WAARVAN ALLE BURGERS IN EEN STAAT ZIJN GEBONDEN .
Politicus nemen besluiten over zaken die van algemeen belang zijn en invloed hebben op ons leven,
omdat veel mensen er nu of later mee te maken krijgen.
Dit kan op gebied van:
• Welvaart
• Volksgezondheid
• Infrastructuur
• Onderwijs
• Buitenlandse betrekkingen
• Veiligheid
• Landbouw en milieu
E EN DEMOCRATIE IS EEN BESTUURSVORM WAARBIJ DE BEVOLKING DIRECT OF INDIRECT INVLOED HE EFT OP DE
POLITIEKE BESLUITVORMING .
DIRECTE DEMOCRATIE : BURGERS > STEMMEN > WETTEN /BESLUITEN .
INDIRECTE DEMOCRATIE : BURGERS KIEZEN VOLKSVERTEGENWOORDIGERS .
Bij een indirecte democratie spreek je ook wel van een parlementaire democratie, omdat de
gekozen vertegenwoordigers samen het parlement vertegenwoordigen.
Kenmerken van een parlementaire democratie:
• Burgers hebben politieke rechten
• Rechten van minderheden worden gerespecteerd
• Er is individuele vrijheid
• Er is een machtenscheiding
• Bevolking kiest volksvertegenwoordigers
• Regering en het parlement maken samen wetten, parlement neemt bij wetten bij
meerderheid aan.
• Verkiezingen zijn eerlijk, vrij en geheim
• Er bestaat persvrijheid.
Parlementaire democratie:
De regels voor de politieke besluitvorming liggen vast bijvoorbeeld:
− De tweede kamer wordt direct gekozen.
− De regering en de statengeneraal (tweede en eerste kamer) maken samen de wetten.
, Autoritair regime is wanneer alle macht in handen is van één persoon (dictator), één familie, een kleine
groep mensen of militairen.
Inwoners van een land met een autoritair regime hebben weinig vrijheden en rechten. Het is een
staatsvorm die in veel opzichten sterk verschilt van een democratie.
Sommige autoritaire regimes zijn gebaseerd op een ideologie
Ideologie is een verzameling van ideeën over wat belangrijk is in de maatschappij en hoe mensen het
beste met elkaar kunnen samenleven.
De belangrijkste kenmerken van een autoritair regime zijn:
• Geen machtenscheiding
• Geen onafhankelijke rechters
• Bij verkiezingen vaak sprake van verkiezingsfraude, manipulatie en geweld.
• Oppositiepartijen zijn vaak verboden
• Er is geen rechtstaat en grondrechten worden niet gerespecteerd.
• Er is geen persvrijheid
• Er is een grote politieke rol voor de militairen
Parragraaf 3.2: Politieke stromingen
Ideologie is een verzameling ideeën over wat belangrijk is in de maatschappij en hoe mensen het best
met elkaar kunnen samenleven.
Een ideologie heeft standpunten over:
1. Welke normen en waarden staan centraal?
2. Wat is de gewenste rol van de overheid op sociaaleconomisch gebied? (wie zorgt er voor
wie?)
Links Midden Rechts
• Een actieve overheid
Eerlijke verdeling van inkomen Een • Een passieve overheid
uitgebreide verzorgingsstaat. Lage belasting
Eigen verantwoordelijkheid
Economische vrijheid
