Effectonderzoek in de gedragswetenschappen
Hoofdstuk 3: Definities
Gedragswetenschappen - Het feit dat gedrag en beleving van gedrag zo gedefinieerd kan worden dat
systematische waarneming en registratie mogelijk is, maakt de samengestelde term gedragswetenschappen
mogelijk.
Interventie - Interventieprogramma, zoals stimuleringsprogramma/training/behandeling
- Tijdens hulpverlenings-, begeleidings- of trainingssituatie
Voor het bereiken van bepaalde doelen
Die aansluiten bij toepasselijke theorieën en hypothesen
Goed gedefinieerd zijn wat betreft inhoud en doelgroep
Vooraf geplande evaluatiemomenten en evaluatiecriteria bevatten
Effectiviteit als continuüm
Drie dimensies → Zodat het mogelijk is verschillende vormen en niveaus van causale
gevolgtrekkingen te onderscheiden
1. Afhankelijkheid - De mate waarin een functionele relatie tussen de onafhankelijke en de afhankelijke
variabele bestaat
2. Specificiteit - De mate waarin specifieke, identificeerbare dimensies van een interventie aan te wijzen
zijn, die een onderscheidbare relatie met de variabelen hebben
3. Alternatieve verklaringen - Er moeten derde variabelen uitgesloten worden.
→ De 3 dimensies worden eigenlijk nooit op het hoogste niveau behaald, dus is causale
gevolgtrekking meer relatief dan absoluut in de gedragswetenschappen.
→ Liever sterke ondersteuning dan bewijskracht
Effectiviteit van een interventieprogramma - De mate waarin de hulp, zorg, ondersteuning of
onderwijsinspanning er in slaagt de doelgroep positief te beïnvloeden en alternatieve verklaringen zijn
uitgesloten.
Effect - De mate waarin een doel behaald is ten gevolge van de interventie
Fundamenteel onderzoek - Heeft als doel het ontwikkelen en toetsen van theorieën voor de oplossing van
kennisproblemen. Vaak volgens empirische cyclus.
Praktijkgericht onderzoek - Heeft als doel het ontwikkelen, proberen en evalueren van oplossingen voor
praktijkproblemen. Ook wel toegepast onderzoek.
, Effectonderzoek kan in de regulatieve cyclus geplaatst worden, fase Evaluatie. Maar ook beschreven worden
aan de hand van de empirische cyclus en dan toetsingsonderzoek zijn.
- Met goal-based productevaluaties nagaan of niet alleen het doel bereikt is, maar ook of dat toe te
schrijven is aan de interventie. Sterkste aanpak voor dit onderscheid = quasi-experimenteel design.
Productevaluatie - Of de interventie werkt. Doel is rechtvaardiging van interventie tov uitvoerders, doelgroep,
opdrachtgever en financiers. Of het beslissen om door te gaan of te stoppen met de interventie.
- Kwantitatieve methoden (Interactieprocessen)
Procesevaluatie - Waarom de interventie wel/niet werkt en wat er veranderd kan worden. Tussentijdse
evaluaties, gaat na of de interventie is verlopen zoals gepland. Doel is verandering in interventie tot stand
brengen of bewustwording van de betrokkenen bij het proces.
- In regulatieve cyclus tussen Ingreep en Evaluatie
- Kwalitatieve methoden (Input - proces - output)
Nuancering - Kwalitatieve en kwantitatieve methoden niet zo duidelijk gescheiden als voorheen, vaker
gecombineerde methoden. Ook bij effectonderzoek soms meer kwalitatief dan kwantitatief.
Effect size - De gestandaardiseerde numerieke index van de grootte van een effect of een relatie,
onafhankelijk van de steekproefgrootte.
- Voorheen was vooral statistische significantie relevant. als steekproeven aantal toeneemt, kan miniem
effect statistisch significant worden.
- Zegt veel over relevantie
- R2 is bekende ES voor een relatie
-
Hoofdstuk 4: Ideaal model voor effectonderzoek
Methodologie - Leer van de weg waarlangs men tot kennis komt
→ Studie van wetenschappelijke methoden en technieken om kennis te verwerven en om de
wetenschap vooruit te helpen.
→ Do’s and don’ts (normatief), maar ook descriptief en vergelijkend.
Hoofdstuk 3: Definities
Gedragswetenschappen - Het feit dat gedrag en beleving van gedrag zo gedefinieerd kan worden dat
systematische waarneming en registratie mogelijk is, maakt de samengestelde term gedragswetenschappen
mogelijk.
Interventie - Interventieprogramma, zoals stimuleringsprogramma/training/behandeling
- Tijdens hulpverlenings-, begeleidings- of trainingssituatie
Voor het bereiken van bepaalde doelen
Die aansluiten bij toepasselijke theorieën en hypothesen
Goed gedefinieerd zijn wat betreft inhoud en doelgroep
Vooraf geplande evaluatiemomenten en evaluatiecriteria bevatten
Effectiviteit als continuüm
Drie dimensies → Zodat het mogelijk is verschillende vormen en niveaus van causale
gevolgtrekkingen te onderscheiden
1. Afhankelijkheid - De mate waarin een functionele relatie tussen de onafhankelijke en de afhankelijke
variabele bestaat
2. Specificiteit - De mate waarin specifieke, identificeerbare dimensies van een interventie aan te wijzen
zijn, die een onderscheidbare relatie met de variabelen hebben
3. Alternatieve verklaringen - Er moeten derde variabelen uitgesloten worden.
→ De 3 dimensies worden eigenlijk nooit op het hoogste niveau behaald, dus is causale
gevolgtrekking meer relatief dan absoluut in de gedragswetenschappen.
→ Liever sterke ondersteuning dan bewijskracht
Effectiviteit van een interventieprogramma - De mate waarin de hulp, zorg, ondersteuning of
onderwijsinspanning er in slaagt de doelgroep positief te beïnvloeden en alternatieve verklaringen zijn
uitgesloten.
Effect - De mate waarin een doel behaald is ten gevolge van de interventie
Fundamenteel onderzoek - Heeft als doel het ontwikkelen en toetsen van theorieën voor de oplossing van
kennisproblemen. Vaak volgens empirische cyclus.
Praktijkgericht onderzoek - Heeft als doel het ontwikkelen, proberen en evalueren van oplossingen voor
praktijkproblemen. Ook wel toegepast onderzoek.
, Effectonderzoek kan in de regulatieve cyclus geplaatst worden, fase Evaluatie. Maar ook beschreven worden
aan de hand van de empirische cyclus en dan toetsingsonderzoek zijn.
- Met goal-based productevaluaties nagaan of niet alleen het doel bereikt is, maar ook of dat toe te
schrijven is aan de interventie. Sterkste aanpak voor dit onderscheid = quasi-experimenteel design.
Productevaluatie - Of de interventie werkt. Doel is rechtvaardiging van interventie tov uitvoerders, doelgroep,
opdrachtgever en financiers. Of het beslissen om door te gaan of te stoppen met de interventie.
- Kwantitatieve methoden (Interactieprocessen)
Procesevaluatie - Waarom de interventie wel/niet werkt en wat er veranderd kan worden. Tussentijdse
evaluaties, gaat na of de interventie is verlopen zoals gepland. Doel is verandering in interventie tot stand
brengen of bewustwording van de betrokkenen bij het proces.
- In regulatieve cyclus tussen Ingreep en Evaluatie
- Kwalitatieve methoden (Input - proces - output)
Nuancering - Kwalitatieve en kwantitatieve methoden niet zo duidelijk gescheiden als voorheen, vaker
gecombineerde methoden. Ook bij effectonderzoek soms meer kwalitatief dan kwantitatief.
Effect size - De gestandaardiseerde numerieke index van de grootte van een effect of een relatie,
onafhankelijk van de steekproefgrootte.
- Voorheen was vooral statistische significantie relevant. als steekproeven aantal toeneemt, kan miniem
effect statistisch significant worden.
- Zegt veel over relevantie
- R2 is bekende ES voor een relatie
-
Hoofdstuk 4: Ideaal model voor effectonderzoek
Methodologie - Leer van de weg waarlangs men tot kennis komt
→ Studie van wetenschappelijke methoden en technieken om kennis te verwerven en om de
wetenschap vooruit te helpen.
→ Do’s and don’ts (normatief), maar ook descriptief en vergelijkend.
