Les 1:
1-1.6 en 2-2.6
De vijf typen organisaties volgens het typologiemodel van Starreveld benoemen
Doel = de typologie moet leiden tot een standaard controleaanpak van accountants.
Hoe vindt indeling plaats?
Op basis van hoe de organisatie haar geld verdient.
- handel: door het doorverkopen van onveranderde producten
- productie: het maken van iets nieuws
- dienstverlening: het verkopen van uren
5 typologieën, waarin organisaties zijn in te delen:
1. Handelsorganisaties
- goederenbeweging
- omzettingsproces ontbreekt
2. Productorganisaties
- technische omzettingsproces
3. Land- en mijnbouworganisaties
- specifieke goederenbeweging en omzetting
4. Dienstverleningsorganisaties, de volgende driedeling is van toepassing:
1. een zekere mate van goederenbeweging: restaurants, veilingen en transportbedrijven.
2. Beschikbaarstelling van ruimte of verkopen capaciteit: hotels, zwembaden en
personenvervoer.
3. Verkopen van uren: advocatenkantoor, adviesbureaus, schoonmaakorganisaties.
5. Financiële instellingen
- banken en verzekeringsmaatschappijen.
Het verschil tussen informatie bestemd voor interne en externe stakeholders herkennen
Externe verslaggeving = Financial accounting, moet voldoen aan wet- en regelgeving
- Informatieverschaffing aan externe stakeholders
- Rapportage wordt gebruikt om een beeld te krijgen van de financiële gezondheid
- Er wordt op drie niveaus gereguleerd:
1. Nationaal 2. Internationaal 3. Amerika
Rol van een accountant bij Financial accouting:
→ Waarborgen dat externe verslaggeving wordt gewaarborgd op Horizon, Betrouwbaarheid,
Frequentie, Vorm en Houvast.
→ Moet onderzoeken of de jaarrekening voldoende inzicht geeft en voldoet aan wetgeving
→ Accountant moet dit rapporteren aan MT, en verstrekt een verklaring. Er zijn 4 controleverklaringen:
1. Goedgekeurde (accountants)verklaring / unqualified opinion
→ Jaarrekening voldoet aan de eisen
2. (Accountants) verklaring met beperking / qualified opinion
→ Jaarrekening voldoet ‘met uitzondering van’ bepaalde zaken aan de eisen
, 3. (Accountants) verklaring van oordeelonthouding / disclaimer of opinion
→ Onzekerheden bij controle geconstateerd, geen goedgekeurde jaarrekening
→ Accountant geeft aan omtrent welke aangelegenheden de onzekerheid bestaat
4. Afgekeurde (accountants)verklaring / adverse opinion
→ Jaarrekening voldoet niet aan eisen
Interne verslaggeving = Management accounting – Interne informatie behoefte
- Informatieverschaffing aan interne stakeholders
- Uitgevoerd door: controller (Nederland) = management accountant(VS)
Doel Management accounting
Het ondersteunen van het management bij het nemen van beslissingen. Strategische, tactische of
operationele beslissingen die betrekking hebben op planning, de uitvoering of evaluatie van bepaalde
activiteiten.
Definitie Management accounting
De kernvragen zijn altijd: hoe helpt deze informatie managers hun werk beter te doen, en wegen de
opbrengsten van de informatie op tegen de kosten ervan?
Belangrijkste kenmerken Financiel accounting en Management accounting
Externe verslaggeving = Financial accounting Interne verslaggeving = Management
accounting
horizon informatie is vooral bedoeld om terug te kijken en informatie is bedoeld om vooruit te kijken, als
verantwoording af te leggen over gedane zaken. ondersteuning bij het nemen van beslissingen en
bepalen van beleid
Betrouwbaarheid informatie moet betrouwbaar zijn, nadruk ligt op informatie moet betrouwbaar zijn, nadruk ligt op
juistheid en volledigheid tijdigheid
Frequentie informatie wordt periodiek, per kwartaal en jaarlijks, - ad hoc en eenmalig: bijv. een onderbouwing voor
verstrekt. Onafhankelijk van beslismomenten. een investeringsvoorstel
- Continu, structureel: manager wil continu weten
of organisatie op koers ligt
Vorm globale informatie dat betrekking heeft op het hogere, gedetailleerde informatie, exact op maakt gemaakt
samengestelde niveau van een organisatie voor de betreffende bedrijfsbeslissing.
(onafhankelijk van bedrijfsbeslissingen)
Houvast voorzichtigheid bij gebruik geboden, omdat wet- en informatie op basis van relevante gegevens voor
regelgeving nog niet gestandaardiseerd is. de betreffende bedrijfsbeslissing / nauwelijks
conform wet en regelgeving.
,De vijf stappen van het besluitvormingsproces binnen organisaties benoemen
De manager moet begrijpen welke financiële informatie nodig is, hoe bedrijfseconomische
instrumenten werken en hoe de uitkomsten geïnterpreteerd moeten worden. Proces bestaat uit 5
stappen:
1. Probleem identificeren
2. Informatie verzamelen
3. Toekomstscenario’s maken
4. Beslissen
5. Implementeer, evalueer en leer
De rol van de Deming cirkel en riskmanagement bij het besluitvormingsproces beschrijven
Manieren om gevolgen van beslissingen te beheersen zijn Deming en Risk management.
Deming:
- PLAN: Onderhandelingsfase → Doelen voor het proces definiëren op resultaat,
beschikbaarheid van middelen en belangen van stakeholders van het proces.
- DO: Uitvoeringsfase → Uitvoering van proces en meten van resultaten
- CHECK: Acceptatiefase → Gemeten resultaten vergelijken met doelen
- (RE)ACT: Evaluatiefase → Acties uitzetten om resultaten te verbeteren
- (PRO)ACT: Reflectiefase → Er wordt niets gedaan
Risk management:
Richt zich naast verzekerbare risico’s ook op zaken als fraudebestrijding binnen organisatie,
afhankelijkheid beperkt aantal klanten of leveranciers en risico’s op reputatieschade. Ontwikkeling
van instrumenten die bijdragen aan het beperken of vermijden van risico’s. Risicomanagement
bestaat uit de volgende 4 stappen:
1. Risico-inventarisatie: Bepalen welk soort risico’s er worden gelopen (vb. technisch of juridisch)
2. Risicoanalyse: Bepalen hoe groot de kans is dat er iets gebeurt en hoe groot de impact is.
3. Kwantitatieve beoordeling van de risico’s: Bepalen wat de waarde is van elk risico.
4. Optieanalyse: Bepalen wat de beheersingsstrategieën zijn: Vermijden, verminderen,
overdragen (ook wel verzekeren) of accepteren van risico’s
De vier deelgebieden binnen de bedrijfseconomie uiteenzetten
Bedrijfseconomie heeft als doel bij te dragen aan de financiële gezondheid van alle betrokkenen bij de
organisatie. Een organisatie moet een bron van inkomsten blijven voor alle stakeholders. Zij doet dit
op 4 deelgebieden:
1. Bedrijfsadministratie: (financiële) gegevens registreren
→ Administrateur, die registreert wat er nu gebeurt
2. Financial accounting of externe verslaggeving: Externe betrokkenen informeren
→ Registeraccountant, controleert in het kader wat er in het verleden is gebeurd
3. Management accounting of interne verslaggeving: Management adviseren
→ Controller, adviseert ihkv toekomstige verwachtingen
4. Finance of financiering: Aantrekken en beheren van het vermogen van een organisatie om
de gewenste activiteiten financieel te kunnen uitvoeren.
→ Treasurer, beheert het vermogen. Beheren van vermogen wordt ook wel treasury genoemd
dit bestaat uit:
1. Creditmanagement: Aantrekken van kortlopend vermogen en zorgen dat debiteuren op tijd
betalen
2. Cashmanagement: Beheren van geldstromen
3. Investeringsselectie: Doorrekenen van financiële aspecten van een mogelijke nieuwe
investering.
, De rollen van financiële functionarissen herkennen
Binnen een organisatie zijn er 3 rollen:
- Administrateur: Registreert wat er nu gebeurt → Bedrijfsadministratie
- Controller: Adviseert over te nemen toekomstige beslissingen → Management Accounting
- Treasurer: Beheert het vermogen van nu en in de toekomst → Finance of financiering
Buiten een organisatie is er de rol van:
- Registeraccountant: Controleert wat er in het verleden is gedaan → Financial accounting
Twee overzichten ten behoeve van een beginbalans herkennen
Voorbeeld op pagina 60-61
Investeringsplan
Welke investeringen moeten worden gedaan om met de onderneming te kunnen beginnen?
→ Specifiek overzicht van alle activa die de organisatie wil aanschaffen obv offertes
→ Incl btw | Btw | excl BTW
→ Bezittingen groeperen in balanspost excl. Btw en voorfinanciering BTW
→ Voorfinanciering op btw (moet worden betaald voor je het terugkrijgt van belastingdienst)
Financieringsplan
Op welke manier worden deze investeringen gefinancierd?
→ Geeft weer hoe alle activa die op de investeringsbegroting staan betaalt moeten worden
→ Hypothecaire lening moet gekoppeld zijn aan vastgoed voor max 70-80% van de aanschafwaarde
→ Crediteuren financieren voor een deel voorraad (goederen op rekening)
→ Rekening-courantkrediet (rood staan banklening) is de sluitpost
De overeenkomsten tussen resultatenrekeningen van organisaties verhelderen
→ Doel: Inzicht bieden in de oorzaken van verandering van het eigen vermogen als gevolg van
uitvoeren van bedrijfsactiviteiten
→ Onderste deel van de resultatenrekening is uniform, dit is om te benadrukken voor wie het
betreffende resultaat bedoeld is.
Vaste onderdelen van een resultatenrekening:
- Bedrijfsresultaat (EBIT)
→ Earning Before Interest and Taxes
→ Geeft weer hoeveel het uitvoeren van de activiteiten van een organisatie over een
bepaalde periode oplevert
- Interestkosten
→ Vergoeding voor de vreemdvermogenverschaffers als tegenprestatie voor het beschikbaar
stellen van vermogen waarmee de organisatie activiteiten kan uitvoeren (rente)
- Resultaat voor belasting (EBT)
→ Earnings Before Taxes
→ Bedrijfsresultaat – Interestkosten (EBIT – I)
- Belasting
→ Bijdrage van de organisatie aan overheid
- Resultaat na belasting (EAT)
→ Earnings After Taxes
→ Resultaat voor belasting – Belasting
→ Bedrag dat beschikbaar is voor de eigenaren – inhouden, uitkeren, combinatie
1. Inhouden – Nieuwe investering in organisatie/ingehouden winst of winstreserve groeit
2. Uitkeren – Dividenduitkering aan eigenaren (geld overmaken)
3. Combinatie – van inhouden/uitkeren
1-1.6 en 2-2.6
De vijf typen organisaties volgens het typologiemodel van Starreveld benoemen
Doel = de typologie moet leiden tot een standaard controleaanpak van accountants.
Hoe vindt indeling plaats?
Op basis van hoe de organisatie haar geld verdient.
- handel: door het doorverkopen van onveranderde producten
- productie: het maken van iets nieuws
- dienstverlening: het verkopen van uren
5 typologieën, waarin organisaties zijn in te delen:
1. Handelsorganisaties
- goederenbeweging
- omzettingsproces ontbreekt
2. Productorganisaties
- technische omzettingsproces
3. Land- en mijnbouworganisaties
- specifieke goederenbeweging en omzetting
4. Dienstverleningsorganisaties, de volgende driedeling is van toepassing:
1. een zekere mate van goederenbeweging: restaurants, veilingen en transportbedrijven.
2. Beschikbaarstelling van ruimte of verkopen capaciteit: hotels, zwembaden en
personenvervoer.
3. Verkopen van uren: advocatenkantoor, adviesbureaus, schoonmaakorganisaties.
5. Financiële instellingen
- banken en verzekeringsmaatschappijen.
Het verschil tussen informatie bestemd voor interne en externe stakeholders herkennen
Externe verslaggeving = Financial accounting, moet voldoen aan wet- en regelgeving
- Informatieverschaffing aan externe stakeholders
- Rapportage wordt gebruikt om een beeld te krijgen van de financiële gezondheid
- Er wordt op drie niveaus gereguleerd:
1. Nationaal 2. Internationaal 3. Amerika
Rol van een accountant bij Financial accouting:
→ Waarborgen dat externe verslaggeving wordt gewaarborgd op Horizon, Betrouwbaarheid,
Frequentie, Vorm en Houvast.
→ Moet onderzoeken of de jaarrekening voldoende inzicht geeft en voldoet aan wetgeving
→ Accountant moet dit rapporteren aan MT, en verstrekt een verklaring. Er zijn 4 controleverklaringen:
1. Goedgekeurde (accountants)verklaring / unqualified opinion
→ Jaarrekening voldoet aan de eisen
2. (Accountants) verklaring met beperking / qualified opinion
→ Jaarrekening voldoet ‘met uitzondering van’ bepaalde zaken aan de eisen
, 3. (Accountants) verklaring van oordeelonthouding / disclaimer of opinion
→ Onzekerheden bij controle geconstateerd, geen goedgekeurde jaarrekening
→ Accountant geeft aan omtrent welke aangelegenheden de onzekerheid bestaat
4. Afgekeurde (accountants)verklaring / adverse opinion
→ Jaarrekening voldoet niet aan eisen
Interne verslaggeving = Management accounting – Interne informatie behoefte
- Informatieverschaffing aan interne stakeholders
- Uitgevoerd door: controller (Nederland) = management accountant(VS)
Doel Management accounting
Het ondersteunen van het management bij het nemen van beslissingen. Strategische, tactische of
operationele beslissingen die betrekking hebben op planning, de uitvoering of evaluatie van bepaalde
activiteiten.
Definitie Management accounting
De kernvragen zijn altijd: hoe helpt deze informatie managers hun werk beter te doen, en wegen de
opbrengsten van de informatie op tegen de kosten ervan?
Belangrijkste kenmerken Financiel accounting en Management accounting
Externe verslaggeving = Financial accounting Interne verslaggeving = Management
accounting
horizon informatie is vooral bedoeld om terug te kijken en informatie is bedoeld om vooruit te kijken, als
verantwoording af te leggen over gedane zaken. ondersteuning bij het nemen van beslissingen en
bepalen van beleid
Betrouwbaarheid informatie moet betrouwbaar zijn, nadruk ligt op informatie moet betrouwbaar zijn, nadruk ligt op
juistheid en volledigheid tijdigheid
Frequentie informatie wordt periodiek, per kwartaal en jaarlijks, - ad hoc en eenmalig: bijv. een onderbouwing voor
verstrekt. Onafhankelijk van beslismomenten. een investeringsvoorstel
- Continu, structureel: manager wil continu weten
of organisatie op koers ligt
Vorm globale informatie dat betrekking heeft op het hogere, gedetailleerde informatie, exact op maakt gemaakt
samengestelde niveau van een organisatie voor de betreffende bedrijfsbeslissing.
(onafhankelijk van bedrijfsbeslissingen)
Houvast voorzichtigheid bij gebruik geboden, omdat wet- en informatie op basis van relevante gegevens voor
regelgeving nog niet gestandaardiseerd is. de betreffende bedrijfsbeslissing / nauwelijks
conform wet en regelgeving.
,De vijf stappen van het besluitvormingsproces binnen organisaties benoemen
De manager moet begrijpen welke financiële informatie nodig is, hoe bedrijfseconomische
instrumenten werken en hoe de uitkomsten geïnterpreteerd moeten worden. Proces bestaat uit 5
stappen:
1. Probleem identificeren
2. Informatie verzamelen
3. Toekomstscenario’s maken
4. Beslissen
5. Implementeer, evalueer en leer
De rol van de Deming cirkel en riskmanagement bij het besluitvormingsproces beschrijven
Manieren om gevolgen van beslissingen te beheersen zijn Deming en Risk management.
Deming:
- PLAN: Onderhandelingsfase → Doelen voor het proces definiëren op resultaat,
beschikbaarheid van middelen en belangen van stakeholders van het proces.
- DO: Uitvoeringsfase → Uitvoering van proces en meten van resultaten
- CHECK: Acceptatiefase → Gemeten resultaten vergelijken met doelen
- (RE)ACT: Evaluatiefase → Acties uitzetten om resultaten te verbeteren
- (PRO)ACT: Reflectiefase → Er wordt niets gedaan
Risk management:
Richt zich naast verzekerbare risico’s ook op zaken als fraudebestrijding binnen organisatie,
afhankelijkheid beperkt aantal klanten of leveranciers en risico’s op reputatieschade. Ontwikkeling
van instrumenten die bijdragen aan het beperken of vermijden van risico’s. Risicomanagement
bestaat uit de volgende 4 stappen:
1. Risico-inventarisatie: Bepalen welk soort risico’s er worden gelopen (vb. technisch of juridisch)
2. Risicoanalyse: Bepalen hoe groot de kans is dat er iets gebeurt en hoe groot de impact is.
3. Kwantitatieve beoordeling van de risico’s: Bepalen wat de waarde is van elk risico.
4. Optieanalyse: Bepalen wat de beheersingsstrategieën zijn: Vermijden, verminderen,
overdragen (ook wel verzekeren) of accepteren van risico’s
De vier deelgebieden binnen de bedrijfseconomie uiteenzetten
Bedrijfseconomie heeft als doel bij te dragen aan de financiële gezondheid van alle betrokkenen bij de
organisatie. Een organisatie moet een bron van inkomsten blijven voor alle stakeholders. Zij doet dit
op 4 deelgebieden:
1. Bedrijfsadministratie: (financiële) gegevens registreren
→ Administrateur, die registreert wat er nu gebeurt
2. Financial accounting of externe verslaggeving: Externe betrokkenen informeren
→ Registeraccountant, controleert in het kader wat er in het verleden is gebeurd
3. Management accounting of interne verslaggeving: Management adviseren
→ Controller, adviseert ihkv toekomstige verwachtingen
4. Finance of financiering: Aantrekken en beheren van het vermogen van een organisatie om
de gewenste activiteiten financieel te kunnen uitvoeren.
→ Treasurer, beheert het vermogen. Beheren van vermogen wordt ook wel treasury genoemd
dit bestaat uit:
1. Creditmanagement: Aantrekken van kortlopend vermogen en zorgen dat debiteuren op tijd
betalen
2. Cashmanagement: Beheren van geldstromen
3. Investeringsselectie: Doorrekenen van financiële aspecten van een mogelijke nieuwe
investering.
, De rollen van financiële functionarissen herkennen
Binnen een organisatie zijn er 3 rollen:
- Administrateur: Registreert wat er nu gebeurt → Bedrijfsadministratie
- Controller: Adviseert over te nemen toekomstige beslissingen → Management Accounting
- Treasurer: Beheert het vermogen van nu en in de toekomst → Finance of financiering
Buiten een organisatie is er de rol van:
- Registeraccountant: Controleert wat er in het verleden is gedaan → Financial accounting
Twee overzichten ten behoeve van een beginbalans herkennen
Voorbeeld op pagina 60-61
Investeringsplan
Welke investeringen moeten worden gedaan om met de onderneming te kunnen beginnen?
→ Specifiek overzicht van alle activa die de organisatie wil aanschaffen obv offertes
→ Incl btw | Btw | excl BTW
→ Bezittingen groeperen in balanspost excl. Btw en voorfinanciering BTW
→ Voorfinanciering op btw (moet worden betaald voor je het terugkrijgt van belastingdienst)
Financieringsplan
Op welke manier worden deze investeringen gefinancierd?
→ Geeft weer hoe alle activa die op de investeringsbegroting staan betaalt moeten worden
→ Hypothecaire lening moet gekoppeld zijn aan vastgoed voor max 70-80% van de aanschafwaarde
→ Crediteuren financieren voor een deel voorraad (goederen op rekening)
→ Rekening-courantkrediet (rood staan banklening) is de sluitpost
De overeenkomsten tussen resultatenrekeningen van organisaties verhelderen
→ Doel: Inzicht bieden in de oorzaken van verandering van het eigen vermogen als gevolg van
uitvoeren van bedrijfsactiviteiten
→ Onderste deel van de resultatenrekening is uniform, dit is om te benadrukken voor wie het
betreffende resultaat bedoeld is.
Vaste onderdelen van een resultatenrekening:
- Bedrijfsresultaat (EBIT)
→ Earning Before Interest and Taxes
→ Geeft weer hoeveel het uitvoeren van de activiteiten van een organisatie over een
bepaalde periode oplevert
- Interestkosten
→ Vergoeding voor de vreemdvermogenverschaffers als tegenprestatie voor het beschikbaar
stellen van vermogen waarmee de organisatie activiteiten kan uitvoeren (rente)
- Resultaat voor belasting (EBT)
→ Earnings Before Taxes
→ Bedrijfsresultaat – Interestkosten (EBIT – I)
- Belasting
→ Bijdrage van de organisatie aan overheid
- Resultaat na belasting (EAT)
→ Earnings After Taxes
→ Resultaat voor belasting – Belasting
→ Bedrag dat beschikbaar is voor de eigenaren – inhouden, uitkeren, combinatie
1. Inhouden – Nieuwe investering in organisatie/ingehouden winst of winstreserve groeit
2. Uitkeren – Dividenduitkering aan eigenaren (geld overmaken)
3. Combinatie – van inhouden/uitkeren
