Hoofdstuk 12
12.0
Voedingsstoffen: stoffen die het organisme uit de voeding opneemt en die als bouw- of
brandstoffen of als beschermende stoffen in het lichaam gebruikt worden.
Een goede samenstelling van de voedingsstoffen in het lichaam is ook belangrijk voor de
handhaving van de homeostase (= een constant inwendig milieu)
12.1
De typen voedingsstoffen zijn: koolhydraten, vetten, eiwitten, mineralen, vitamines en water.
Voedingsstoffen en hun functies:
Voedingsstoffen Functies
koolhydraten (= suikers) brandstoffen, in mindere mate bouwstoffen
vetten brandstoffen en bouwstoffen
eiwitten bouwstoffen, in noodgevallen brandstof
mineralen (= zouten) bouwstoffen (zoals voor het skelet)
vitamines hulpstoffen
water bouwstof, oplosmiddel, steun- en vulmiddel,
warmtebuffer, transportmedium
Functies van de stoffen in je lichaam:
Soort stof Functie
bouwstoffen nodig voor de opbouw van cellen
brandstoffen levert energie voor activiteiten van cellen
reservestoffen kunnen worden opgeslagen in cellen
hulpstoffen nodig voor het uitvoeren van stofwisselingsprocessen
voedingsvezels nodig voor de goede werking van het darmkanaal
(worden niet in het bloed opgenomen)
Zetmeel is de belangrijkste koolhydraat in de voedingsmiddelen; zetmeel wordt in het
darmkanaal afgebroken tot glucose
Koolhydraten: zijn een energiebron, ze leveren brandstof. Alle die je eet worden afgebroken
in je darmen tot glucose. Niet direct de glucose nodig? opgeslagen in de vorm van
glycogeen en vet (reservestoffen)
, Water: Dagelijks heb je ongeveer twee liter water nodig voor een gezonde waterhuishouding
in en rond de cellen.
Vetten: bevatten essentiële vetzuren (onverzadigde vetten die mens zelf niet kan maken)Vet
is een brandstof. Het energierendement van vet is hoog. Daarom is het eten van veel vet
alleen noodzakelijk als het lichaam ook veel energie verbruikt. Niet gebruikte vetten worden
opgeslagen als reservestoffen
Eiwitten: Eiwitten zijn belangrijke bouwstoffen voor het lichaam. Eiwitten zijn opgebouwd uit
aminozuren. Er zijn twintig verschillende aminozuren; acht daarvan kan je lichaam niet zelf
maken. Dat zijn de zogeheten essentiële aminozuren. Daarom moeten deze acht
aminozuren in ieder geval in je voedsel zitten.
Water: Dagelijks heb je ongeveer twee liter water nodig voor een gezonde waterhuishouding
in en rond de cellen.
12.2
De afmetingen van de vakken van de Schijf van Vijf geven aan hoe de verhouding van de
hoeveelheid voedsel uit de verschillende vakken ongeveer moet zijn.
Stoffen die men aan het voedsel toevoegt, noem je additieven. Behalve
conserveringsmiddelen zijn er ook de emulgatoren en stabilisatoren. Deze additieven
houden het eten in een juiste meng- en stevigheid toestand.
De functies van additieven:
Additieven Functies
smaakstof geeft smaak aan het product
emulgator maakt het mengen van vet en water mogelijk
stabilisator zorgt dat een product niet verandert (stabiel blijft)
conserveringsmiddel verlengt de houdbaarheid; gaat bederf tegen
antioxidant gaat verkleuren (door zuurstof in de lucht) tegen
12.3
Mechanische vertering: is het proces waarbij het eten wordt gekauwd en gekneed. Kauwen
gebeurt door de tanden en kiezen.
Chemische vertering: De afbraak van voedingsstoffen tot hun bouwstenen door de
spijsverteringsenzymen in de spijsverteringssappen.
12.0
Voedingsstoffen: stoffen die het organisme uit de voeding opneemt en die als bouw- of
brandstoffen of als beschermende stoffen in het lichaam gebruikt worden.
Een goede samenstelling van de voedingsstoffen in het lichaam is ook belangrijk voor de
handhaving van de homeostase (= een constant inwendig milieu)
12.1
De typen voedingsstoffen zijn: koolhydraten, vetten, eiwitten, mineralen, vitamines en water.
Voedingsstoffen en hun functies:
Voedingsstoffen Functies
koolhydraten (= suikers) brandstoffen, in mindere mate bouwstoffen
vetten brandstoffen en bouwstoffen
eiwitten bouwstoffen, in noodgevallen brandstof
mineralen (= zouten) bouwstoffen (zoals voor het skelet)
vitamines hulpstoffen
water bouwstof, oplosmiddel, steun- en vulmiddel,
warmtebuffer, transportmedium
Functies van de stoffen in je lichaam:
Soort stof Functie
bouwstoffen nodig voor de opbouw van cellen
brandstoffen levert energie voor activiteiten van cellen
reservestoffen kunnen worden opgeslagen in cellen
hulpstoffen nodig voor het uitvoeren van stofwisselingsprocessen
voedingsvezels nodig voor de goede werking van het darmkanaal
(worden niet in het bloed opgenomen)
Zetmeel is de belangrijkste koolhydraat in de voedingsmiddelen; zetmeel wordt in het
darmkanaal afgebroken tot glucose
Koolhydraten: zijn een energiebron, ze leveren brandstof. Alle die je eet worden afgebroken
in je darmen tot glucose. Niet direct de glucose nodig? opgeslagen in de vorm van
glycogeen en vet (reservestoffen)
, Water: Dagelijks heb je ongeveer twee liter water nodig voor een gezonde waterhuishouding
in en rond de cellen.
Vetten: bevatten essentiële vetzuren (onverzadigde vetten die mens zelf niet kan maken)Vet
is een brandstof. Het energierendement van vet is hoog. Daarom is het eten van veel vet
alleen noodzakelijk als het lichaam ook veel energie verbruikt. Niet gebruikte vetten worden
opgeslagen als reservestoffen
Eiwitten: Eiwitten zijn belangrijke bouwstoffen voor het lichaam. Eiwitten zijn opgebouwd uit
aminozuren. Er zijn twintig verschillende aminozuren; acht daarvan kan je lichaam niet zelf
maken. Dat zijn de zogeheten essentiële aminozuren. Daarom moeten deze acht
aminozuren in ieder geval in je voedsel zitten.
Water: Dagelijks heb je ongeveer twee liter water nodig voor een gezonde waterhuishouding
in en rond de cellen.
12.2
De afmetingen van de vakken van de Schijf van Vijf geven aan hoe de verhouding van de
hoeveelheid voedsel uit de verschillende vakken ongeveer moet zijn.
Stoffen die men aan het voedsel toevoegt, noem je additieven. Behalve
conserveringsmiddelen zijn er ook de emulgatoren en stabilisatoren. Deze additieven
houden het eten in een juiste meng- en stevigheid toestand.
De functies van additieven:
Additieven Functies
smaakstof geeft smaak aan het product
emulgator maakt het mengen van vet en water mogelijk
stabilisator zorgt dat een product niet verandert (stabiel blijft)
conserveringsmiddel verlengt de houdbaarheid; gaat bederf tegen
antioxidant gaat verkleuren (door zuurstof in de lucht) tegen
12.3
Mechanische vertering: is het proces waarbij het eten wordt gekauwd en gekneed. Kauwen
gebeurt door de tanden en kiezen.
Chemische vertering: De afbraak van voedingsstoffen tot hun bouwstenen door de
spijsverteringsenzymen in de spijsverteringssappen.
