SAMENVATTING LEERSTOF DIEETLEER
Informatorium Voeding en Diëtetiek
Voeding en osteoporose (1383 – 1401)
2. Fysiologie
In het bot bevinden zich onder anderen osteoblasten en osteoclasten. Osteoblasten zorgen voor
de botopbouw en osteoclasten voor de botafbraak. Het bot wordt continu opnieuw afgebroken
en opgebouwd. Dit heet de bot-turnover. Tijdens de groei overheersen de osteoblasten en vanaf
de leeftijd van ongeveer 50 jaar overheersen de osteoclasten. Er wordt dan meer bot afgebroken
dan opgebouwd en dat zorgt ervoor dat de botmassa afneemt.
Calciumbalans
Calcium maakt 35% van de botmassa uit. Het is dus essentieel dat we calcium voldoende binnen
krijgen. In het bloedplasma wordt de calciumconcentratie goed in de gaten gehouden. Calcium is
namelijk ook van belang bij de zenuwgeleiding, spierfunctie en bloedstolling. Wanneer er te
weinig calcium in het bloed zit, wordt er calcium uit de botten gehaald. Dan is er sprake van een
negatief calciumbalans die op den duur leidt tot calcium deficiëntie en osteoporose.
Piekbotmassa
Rond de leeftijd van 30 jaar wordt de piekbotmassa bereikt. Vanaf dan wordt de massa
geleidelijk minder en vanaf de leeftijd van 50 jaar daalt het extreem.
3. Prevalentie van osteoporose
De prevalentie van osteoporose kan worden geschat op basis van het aantal personen met een
fractuur van heup, pols of wervels.
Osteoporose komt steeds vaker voor en het aantal zal de komende jaren blijven stijgen.
4. Pathologie
Definitie osteoporose (Wereldgezondheidsorganisatie): een zodanig verminderde botmassa en
verstoorde microarchitectuur van de botbalkjes dat het bot fragiel wordt en gemakkelijk breekt.
De aan het verouderingsproces gerelateerde osteoporose wordt primaire osteoporose genoemd.
Die wordt weer onderverdeeld in twee typen:
1. postmenopauzale osteoporose
2. ouderdomsosteoporose of seniele osteoporose
De secundaire osteoporose is het gevolg van langdurig medicijngebruik of van een ziekteproces.
Kenmerken osteoporose:
inzakking van wervellichamen met verkromming van de wervelkolom, verkorting van de
romp met compressie van organen in borst- en buikholte.
Fracturen van wervels, pols, heup en bekken.
5. Etiologie
Er zijn verschillende factoren die invloed hebben op het ontstaan van osteoporose.
Erfelijke factoren
50 – 80% van de gevallen van osteoporose wordt bepaald door erfelijke factoren.
Leefstijlfactoren
Roken
o Lagere botmassa en toegenomen fractuurfrequentie.
Informatorium Voeding en Diëtetiek
Voeding en osteoporose (1383 – 1401)
2. Fysiologie
In het bot bevinden zich onder anderen osteoblasten en osteoclasten. Osteoblasten zorgen voor
de botopbouw en osteoclasten voor de botafbraak. Het bot wordt continu opnieuw afgebroken
en opgebouwd. Dit heet de bot-turnover. Tijdens de groei overheersen de osteoblasten en vanaf
de leeftijd van ongeveer 50 jaar overheersen de osteoclasten. Er wordt dan meer bot afgebroken
dan opgebouwd en dat zorgt ervoor dat de botmassa afneemt.
Calciumbalans
Calcium maakt 35% van de botmassa uit. Het is dus essentieel dat we calcium voldoende binnen
krijgen. In het bloedplasma wordt de calciumconcentratie goed in de gaten gehouden. Calcium is
namelijk ook van belang bij de zenuwgeleiding, spierfunctie en bloedstolling. Wanneer er te
weinig calcium in het bloed zit, wordt er calcium uit de botten gehaald. Dan is er sprake van een
negatief calciumbalans die op den duur leidt tot calcium deficiëntie en osteoporose.
Piekbotmassa
Rond de leeftijd van 30 jaar wordt de piekbotmassa bereikt. Vanaf dan wordt de massa
geleidelijk minder en vanaf de leeftijd van 50 jaar daalt het extreem.
3. Prevalentie van osteoporose
De prevalentie van osteoporose kan worden geschat op basis van het aantal personen met een
fractuur van heup, pols of wervels.
Osteoporose komt steeds vaker voor en het aantal zal de komende jaren blijven stijgen.
4. Pathologie
Definitie osteoporose (Wereldgezondheidsorganisatie): een zodanig verminderde botmassa en
verstoorde microarchitectuur van de botbalkjes dat het bot fragiel wordt en gemakkelijk breekt.
De aan het verouderingsproces gerelateerde osteoporose wordt primaire osteoporose genoemd.
Die wordt weer onderverdeeld in twee typen:
1. postmenopauzale osteoporose
2. ouderdomsosteoporose of seniele osteoporose
De secundaire osteoporose is het gevolg van langdurig medicijngebruik of van een ziekteproces.
Kenmerken osteoporose:
inzakking van wervellichamen met verkromming van de wervelkolom, verkorting van de
romp met compressie van organen in borst- en buikholte.
Fracturen van wervels, pols, heup en bekken.
5. Etiologie
Er zijn verschillende factoren die invloed hebben op het ontstaan van osteoporose.
Erfelijke factoren
50 – 80% van de gevallen van osteoporose wordt bepaald door erfelijke factoren.
Leefstijlfactoren
Roken
o Lagere botmassa en toegenomen fractuurfrequentie.
