Hoorcolleges Sociologie
Blok 2: Diversiteit in opvoeden
Introductiecollege Pedagogiek & Sociologie
Samenleven in diversiteit
Als mens heb je behoefte aan verbinding en herkenning.
Je leert over de omgang met anders-zijn, en verscheidenheid.
Pedagogisch perspectief op diversiteit
Als pedagoog moet je alle kinderen goed kunnen helpen. Hierbij moet je bewust zijn van je eigen referentiekader en
dit beïnvloedt wat je zelf vindt. Een goede pedagoog moet ook in staat zijn zich in te leven in de leefwereld van een
kind, waarbij je kinderen en ouders moet kunnen begrijpen.
Belang van sociologie voor de pedagoog
- Aanvullend perspectief met speciale aandacht voor invloed van samenleving op individu.
- Breder begrip van de situatie van kinderen en gezinnen.
o Voorbij alledaags denken: zicht op algemene patronen.
o Inzicht in mogelijkheden en hindernissen.
o Oog voor diversiteit en je verplaatsen in de ander.
- Bewust van invloed overheidsbeleid en inrichting van de samenleving voor kinderen en gezinnen.
,Hoorcollege 1: Wat is sociologie en sociologische
perspectieven
Wat is sociologie?
Sociologie = Het systematisch onderzoek van de menselijke samenleving.
Het is de kijk op de samenleving, hoe de samenleving werkt en in elkaar zit en hoe mensen leven. Bij sociologie zoek
je naar verklaringen.
Systematisch onderzoeken doe je door het sociologisch perspectief/visie in te nemen. Dit is een geheel eigen
gezichtspunt. C. Wright Mills noemde dit gezichtspunt de sociologische verbeelding. Deze verbeelding transformeert
persoonlijke problemen naar publieke vraagstukken.
Het hanteren van het sociologisch perspectief kent veel positieve aspecten:
1. Het geeft inzicht in de barrières en de mogelijkheden die zich in het leven voordoen.
2. Het heeft een positieve invloed op onze loopbaanontwikkeling.
3. Het geeft richting aan het beleid van overheidsinstanties.
Een mondiaal bewustzijn vormt een belangrijk onderdeel van het sociologisch perspectief, omdat de positie die
onze samenleving in de wereld inneemt, alle leden van onze samenleving beïnvloedt.
Het sociologisch perspectief
Wat is het sociologisch perspectief?
1. De sociologische visie leidt ertoe dat we het algemene in het bijzondere zien.
- Hoe komt het dat algemene, bepaalde dingen gaan, zoals ze gaan?
- De sociologie helpt ons om in het gedrag van bepaalde mensen, algemene patronen te ontdekken.
- Sociologen kijken naar mensen in verschillende categorieën. Hierbij kan je ze bijvoorbeeld beter helpen als dat
nodig is.
2. De sociologische visie leidt ertoe dat we in het bekende, het ongewone gaan zien.
- Is dit wel gewoon? Doet iedereen het op deze manier?
- Je eigen referentiekader moet je kunnen overstijgen: ‘’Iemands kennis en verklaringen van en oordelen over
de sociale werkelijkheid.’’
- Wat gewoon is voor jou, is niet vanzelfsprekend voor mensen in andere groepen, culturen en samenlevingen…
3. Persoonlijke keuzes worden gevormd door de sociale context.
- De samenleving beïnvloedt ons gedrag, onze gedachten en gevoelens.
o Zijn het individuele keuzes, óf is het je vrije wil?
o De organisatie van de samenleving biedt mogelijkheden èn beperkingen voor onze keuzes.
4. Mensen die een buitenstaandersperspectief kunnen innemen, kijken als een socioloog en zullen eerder het
sociologisch perspectief kunnen hanteren.
- Verder kijken ‘dan je neus lang is’.
- Kritische vragen stellen: marginaliteit en crisis.
- Helicopterview: diversiteit èn patronen.
- Sociologische verbeeldingskracht.
Het sociologisch perspectief is het zien van de wisselwerking tussen:
- De mens en de samenleving.
- De levensloop en de historie (van een land).
- Individu en de omgeving.
, De samenleving is van invloed op denken, voelen en handelen van mensen. Type invloeden verschillen sterk per
categorie mensen. Voorbeelden van gebieden waarop mensen kunnen verschillen, en dus naar in te delen zijn:
- Inkomen
- Opleidingsniveau
- Geografische locatie (land, plaats)
- Gehuwd – alleenstaand
- Religie
- Leeftijd
- Afkomst
De reden dat mensen in de sociologie worden ingedeeld in categorieën, is niet op mensen in hokjes te plaatsen,
maar om te kijken wat het uit maakt en om je bewust te worden als je in een bepaalde categorie valt.
Stappenplan om te kijken als een socioloog
1. Wees bewust van jouw sociale gedrag. Hoe gedraag jij je in een situatie?
2. Neem hiervan even afstand.
3. Observeer sociaal gedrag bij meerdere mensen.
4. Verwonder je over dat wat je normaal vindt.
5. Wees nieuwsgierig over dat wat je opvalt.
6. Onderzoek de patronen en categorieën.
Mondiale visie
De nieuwe informatietechnologie heeft de verste uithoeken van de wereld dichterbij gebracht (=globalisering). Dit
heeft ertoe geleidt dat veel academische disciplines gebruik maken van het mondiaal/globaal perspectief = Het
bestuderen van de wereld in zijn geheel en de plaats die onze samenleving daarin inneemt.
Dit is een logisch en belangrijk verlengstuk van het sociologisch perspectief.
Waarom is de mondiale visie zo belangrijk geworden?
- Het leven dat we leiden wordt gevormd door het land waarin we leven. Welke rechten en middelen zijn er?
- De contacten tussen samenlevingen zijn sterk toegenomen en beïnvloeden elkaar.
- Veel sociale problemen waarmee de westerse wereld geconfronteerd wordt, zijn ergens anders veel ernstiger.
Denk hierbij aan armoede, de positie van vrouwen en het klimaat.
- Globaal denken helpt ons om meer inzicht in onszelf te krijgen.
De functies van sociologie
1. Sociologie speelt een belangrijke rol in het tot stand komen van de wetten en overheidsmaatregelen die ons
leven beïnvloeden en het overheidsbeleid.
- Opstellen van voorzieningen en regels die categorieën mensen in de samenleving helpen, beschermen,
evenwicht brengen, stimuleren.
2. Op individueel niveau bevordert het sociologisch perspectief de persoonlijke groei, effectiviteit en
bewustwording.
- Mythekraker, inzicht in mogelijkheden en hindernissen, deelname aan de samenleving, positionering bij
diversiteit in samenleving.
3. Bij een studie van de sociologie heb je later succes in je werk.
- Inzicht in groepen mensen over overtuigingen, opvoeden, opgroeien, ontwikkelen Effectievere en
efficiëntere pedagogen!
De sociologie heeft vier positieve effecten op het kritischer, actiever en bewuster denken:
1. Aan de hand van het sociologisch perspectief kunnen we nagaan wat er wel en niet klopt aan het ‘alledaags
denken’. Een socioloog is dan ook iemand die mythen doorprikt.
2. Het sociologisch perspectief geeft ons een beter inzicht in de mogelijkheden en de hindernissen die we in het
dagelijks leven tegenkomen.
3. Het sociologisch perspectief geeft ons de mogelijkheid een actieve rol te spelen in de samenleving waarvan we
deel uitmaken.
4. De sociologie helpt ons om in een wereld te leven die zich kenmerkt door diversiteit.
Blok 2: Diversiteit in opvoeden
Introductiecollege Pedagogiek & Sociologie
Samenleven in diversiteit
Als mens heb je behoefte aan verbinding en herkenning.
Je leert over de omgang met anders-zijn, en verscheidenheid.
Pedagogisch perspectief op diversiteit
Als pedagoog moet je alle kinderen goed kunnen helpen. Hierbij moet je bewust zijn van je eigen referentiekader en
dit beïnvloedt wat je zelf vindt. Een goede pedagoog moet ook in staat zijn zich in te leven in de leefwereld van een
kind, waarbij je kinderen en ouders moet kunnen begrijpen.
Belang van sociologie voor de pedagoog
- Aanvullend perspectief met speciale aandacht voor invloed van samenleving op individu.
- Breder begrip van de situatie van kinderen en gezinnen.
o Voorbij alledaags denken: zicht op algemene patronen.
o Inzicht in mogelijkheden en hindernissen.
o Oog voor diversiteit en je verplaatsen in de ander.
- Bewust van invloed overheidsbeleid en inrichting van de samenleving voor kinderen en gezinnen.
,Hoorcollege 1: Wat is sociologie en sociologische
perspectieven
Wat is sociologie?
Sociologie = Het systematisch onderzoek van de menselijke samenleving.
Het is de kijk op de samenleving, hoe de samenleving werkt en in elkaar zit en hoe mensen leven. Bij sociologie zoek
je naar verklaringen.
Systematisch onderzoeken doe je door het sociologisch perspectief/visie in te nemen. Dit is een geheel eigen
gezichtspunt. C. Wright Mills noemde dit gezichtspunt de sociologische verbeelding. Deze verbeelding transformeert
persoonlijke problemen naar publieke vraagstukken.
Het hanteren van het sociologisch perspectief kent veel positieve aspecten:
1. Het geeft inzicht in de barrières en de mogelijkheden die zich in het leven voordoen.
2. Het heeft een positieve invloed op onze loopbaanontwikkeling.
3. Het geeft richting aan het beleid van overheidsinstanties.
Een mondiaal bewustzijn vormt een belangrijk onderdeel van het sociologisch perspectief, omdat de positie die
onze samenleving in de wereld inneemt, alle leden van onze samenleving beïnvloedt.
Het sociologisch perspectief
Wat is het sociologisch perspectief?
1. De sociologische visie leidt ertoe dat we het algemene in het bijzondere zien.
- Hoe komt het dat algemene, bepaalde dingen gaan, zoals ze gaan?
- De sociologie helpt ons om in het gedrag van bepaalde mensen, algemene patronen te ontdekken.
- Sociologen kijken naar mensen in verschillende categorieën. Hierbij kan je ze bijvoorbeeld beter helpen als dat
nodig is.
2. De sociologische visie leidt ertoe dat we in het bekende, het ongewone gaan zien.
- Is dit wel gewoon? Doet iedereen het op deze manier?
- Je eigen referentiekader moet je kunnen overstijgen: ‘’Iemands kennis en verklaringen van en oordelen over
de sociale werkelijkheid.’’
- Wat gewoon is voor jou, is niet vanzelfsprekend voor mensen in andere groepen, culturen en samenlevingen…
3. Persoonlijke keuzes worden gevormd door de sociale context.
- De samenleving beïnvloedt ons gedrag, onze gedachten en gevoelens.
o Zijn het individuele keuzes, óf is het je vrije wil?
o De organisatie van de samenleving biedt mogelijkheden èn beperkingen voor onze keuzes.
4. Mensen die een buitenstaandersperspectief kunnen innemen, kijken als een socioloog en zullen eerder het
sociologisch perspectief kunnen hanteren.
- Verder kijken ‘dan je neus lang is’.
- Kritische vragen stellen: marginaliteit en crisis.
- Helicopterview: diversiteit èn patronen.
- Sociologische verbeeldingskracht.
Het sociologisch perspectief is het zien van de wisselwerking tussen:
- De mens en de samenleving.
- De levensloop en de historie (van een land).
- Individu en de omgeving.
, De samenleving is van invloed op denken, voelen en handelen van mensen. Type invloeden verschillen sterk per
categorie mensen. Voorbeelden van gebieden waarop mensen kunnen verschillen, en dus naar in te delen zijn:
- Inkomen
- Opleidingsniveau
- Geografische locatie (land, plaats)
- Gehuwd – alleenstaand
- Religie
- Leeftijd
- Afkomst
De reden dat mensen in de sociologie worden ingedeeld in categorieën, is niet op mensen in hokjes te plaatsen,
maar om te kijken wat het uit maakt en om je bewust te worden als je in een bepaalde categorie valt.
Stappenplan om te kijken als een socioloog
1. Wees bewust van jouw sociale gedrag. Hoe gedraag jij je in een situatie?
2. Neem hiervan even afstand.
3. Observeer sociaal gedrag bij meerdere mensen.
4. Verwonder je over dat wat je normaal vindt.
5. Wees nieuwsgierig over dat wat je opvalt.
6. Onderzoek de patronen en categorieën.
Mondiale visie
De nieuwe informatietechnologie heeft de verste uithoeken van de wereld dichterbij gebracht (=globalisering). Dit
heeft ertoe geleidt dat veel academische disciplines gebruik maken van het mondiaal/globaal perspectief = Het
bestuderen van de wereld in zijn geheel en de plaats die onze samenleving daarin inneemt.
Dit is een logisch en belangrijk verlengstuk van het sociologisch perspectief.
Waarom is de mondiale visie zo belangrijk geworden?
- Het leven dat we leiden wordt gevormd door het land waarin we leven. Welke rechten en middelen zijn er?
- De contacten tussen samenlevingen zijn sterk toegenomen en beïnvloeden elkaar.
- Veel sociale problemen waarmee de westerse wereld geconfronteerd wordt, zijn ergens anders veel ernstiger.
Denk hierbij aan armoede, de positie van vrouwen en het klimaat.
- Globaal denken helpt ons om meer inzicht in onszelf te krijgen.
De functies van sociologie
1. Sociologie speelt een belangrijke rol in het tot stand komen van de wetten en overheidsmaatregelen die ons
leven beïnvloeden en het overheidsbeleid.
- Opstellen van voorzieningen en regels die categorieën mensen in de samenleving helpen, beschermen,
evenwicht brengen, stimuleren.
2. Op individueel niveau bevordert het sociologisch perspectief de persoonlijke groei, effectiviteit en
bewustwording.
- Mythekraker, inzicht in mogelijkheden en hindernissen, deelname aan de samenleving, positionering bij
diversiteit in samenleving.
3. Bij een studie van de sociologie heb je later succes in je werk.
- Inzicht in groepen mensen over overtuigingen, opvoeden, opgroeien, ontwikkelen Effectievere en
efficiëntere pedagogen!
De sociologie heeft vier positieve effecten op het kritischer, actiever en bewuster denken:
1. Aan de hand van het sociologisch perspectief kunnen we nagaan wat er wel en niet klopt aan het ‘alledaags
denken’. Een socioloog is dan ook iemand die mythen doorprikt.
2. Het sociologisch perspectief geeft ons een beter inzicht in de mogelijkheden en de hindernissen die we in het
dagelijks leven tegenkomen.
3. Het sociologisch perspectief geeft ons de mogelijkheid een actieve rol te spelen in de samenleving waarvan we
deel uitmaken.
4. De sociologie helpt ons om in een wereld te leven die zich kenmerkt door diversiteit.
