Leertaak pedagogische tact 2
Leertaak pedagogische tact 2 ‘leerlingbegeleiding’
Sinds augustus 2014 is een belangrijke onderwijsvernieuwing van start gegaan: alle scholen worden
geacht passend onderwijs te bieden. Passend onderwijs gaat niet alleen over kwalitatief goed
onderwijs. Het gaat ook over al die dagelijkse momenten waarop jongeren en hun leraren met elkaar
in contact komen.
In deze leertaak ga je aan de slag met 2 instrumenten die belangrijk zijn om de zorg voor leerlingen
goed te organiseren. Enerzijds het individuele ondersteuningsplan en anderzijds het groepsplan
gedrag. In het ontwikkelingsperspectief (OPP) legt de school vast hoe leerlingen die extra
ondersteuning nodig hebben een passende plek en passende begeleiding kunnen krijgen. Deze wordt
in de regel opgesteld door de zorgcoördinator van de school. Voor dit verslag schrijven jullie een
ondersteuningsplan dat gericht is op de zorg in de klas. In het groepsplan wordt opgeschreven hoe je
als docent omgaat met de verschillende onderwijsbehoeften van de leerlingen in de groep, zodat
ieder kind de aandacht en ondersteuning krijgt die het nodig heeft.
Deel 1: In deze leertaak werk je voor 3 leerlingen (uit 1 klas) een ondersteuningsplan uit. Je hoeft niet
een leerling met een indicatie te kiezen, je kunt ook kiezen voor leerling met een andere
ondersteuningsbehoefte. Deze drie plannen staan onder elkaar in dit document en werk je
vervolgens in dit document uit.
Deel 2: In dit deel van deze leertaak schrijf je een groepsplan. Ook dit plan werk je uit in het format
zoals weergegeven in dit document.
Met deze leertaak kun je de volgende leeruitkomst aantonen met de daarbij behorende
beoordelingscriteria.
Leeruitkomst De student bezit gevorderde, gespecialiseerde kennis en kritisch inzicht in de belangrijkste
theorieën over leerlingbegeleiding en mentoraat in de school. Hiernaast bezit de student kennis
over de wetgeving en zorgplicht m.b.t. passendonderwijs. Eveneens bezit de student
gevorderde, gespecialiseerde kennis en kritisch inzicht in veelvoorkomende leer- en
Leerlingbegeleiding gedragsproblemen en kent de mogelijkheden van een groepsplan en het sociogram. Deze
thema’s zijn afkomstig uit de generieke kennisbasis B5 (NLQF niveau 6).
De student toont aan dat hij:
Beoordelingscriteria gespecialiseerde kennis over leer- en gedragsproblemen kan inzetten in een
groepsplan en ondersteuningsplan ten behoeve van de onderwijspraktijk.
een groepsplan en ondersteuningsplan kan opstellen.
de ondersteuningsbehoeften van de klas kan analyseren en passende interventies
Leerlingbegeleiding kan bepalen waardoor er aan de ondersteuningsbehoefte tegemoet wordt gekomen.
het mentoraat kan inzetten om de ondersteuningsbehoeften van de leerlingen te
begeleiden.
Aanbevolen literatuur:
Horeweg, A. (2015). Gedragsproblemen in de klas in het voortgezet onderwijs. Houten:
LannooCampus.
Geerts, W., & Kralingen, R. van. (2016). Handboek voor leraren (2de druk). Bussum: Coutinho.
Wal, J., van der, Wilde, J. de & Mooij, I. de (2017). Identiteitsontwikkeling en
leerlingbegeleiding. Bussum: Coutinho. H5. Leerlingbegeleiding
1
, Leertaak pedagogische tact 2
Deel 1: opstellen 3x ondersteuningsplan
Ondersteuningsplan 1
Opgesteld door: (naam student) Steven Plette
Datum: 20-09-2019
Naam leerling Eva ☐ Man
Fictief of onherkenbaar ☒ Vrouw
Leeftijd 14 Schooljaar 2
Schoolniveau kader School Zonecollege
Aanleiding voor het opstellen van dit ondersteuningsplan voor leerling nr1
Eva heeft ADHD. Zij kan zich slecht concentreren in de klas. Ook is Eva zwak in wiskunde. Zij pakt moeilijk informatie op tijdens
een uitleg en heeft veel sturing nodig.
1. Beschrijving van de leerling
Maak gebruik van verschillende informatiebronnen.
Bijvoorbeeld: gesprek met begeleiders / gesprek met de leerling / sociogram / observaties /
dossiers
Eva is zwak in wiskunde. Gemiddeld staat Eva net voldoende voor de andere vakken. Daar in
tegen staat Eva voor wiskunde onvoldoende.
Cognitief
Eva heeft een – voor haar werkhouding. Ze is super snel afgeleid en maakt hierdoor in de les
Leerattitude weinig opdrachten. Wanneer Eva terug in de les komt heeft zij ook vaak niet het huiswerk
taak- en werkhouding, gemaakt. Zij kan niet zelfstandig aan het werk (binnen de klas). Met plannen en organiseren
concentratie, heeft Eva ook moeite. Het komt regelmatig voor dat zij niet op tijd begint me leren wat
huiswerkdiscipline, resulteert in onvoldoendes.
zelfstandigheid
plannen/organiseren
Sociaal functioneren Eva is zeer sociaal. Ze komt gemakkelijk in contact met andere leerlingen. Niet alleen met
interactie medeleerlingen, haar vriendinnen, maar met iedere leerling kan Eva een gezellig praatje maken. Ook met mij
vrije situaties, kan ik erg gezellig met haar kletsen. Dit lukt alleen wel als het niet over de opdrachten gaat.
omgang met docenten Tijdens excursies heeft Eva ook goed gemaakte afspraken nodig. Zijn die er niet, dan gaat Eva
snel haar eigen weg.
2
, Leertaak pedagogische tact 2
Maak gebruik van verschillende informatiebronnen.
Bijvoorbeeld: gesprek met begeleiders / gesprek met de leerling / sociogram / observaties /
dossiers
Emotioneel functioneren Eva is niet intrinsiek gemotiveerd om opdrachten te maken. Ook geeft zij de moed snel op,
zelfvertrouwen, terwijl zij dan soms wel de goede antwoorden aan het uitrekenen is. Dit laat zien dat zij
intrinsieke motivatie onzeker is of zij het wel goed doet.
Communicatieve redzaamheid Commucatief red Eva zich prima. Ze geeft zelf aan dat zij vooral het concentreren tijdens de
uitleg lastig vindt. Hierdoor begrijpt zij snel een opdracht niet en houdt zich dan bezig met
andere dingen. Wanneer ik zelf naar haar toe ga om te vragen hoe het gaat kan zij wel de
vraag stellen of ik haar kan helpen.
Onderwijsleersituatie Er wordt voornamelijk gebruik gemaakt van de les vorm directe instructie. Wiskunde heeft
leeromgeving, fysiek materiaal. De methode die gebruikt wordt is Moderne Wiskunde. Vaak zijn de
leerstofaanbod, werkvormen hetzelfde. Eerst 5 minuten zelfstandig werken en daarna in 2 tallen.
didactisch aanbod
Thuissituatie/buiten school Eva woont thuis met haar ouders en zus. Haar ouders werken allebei full-time. Haar zus volgt
een opleiding op het MBO. Eva houdt ervan om bezig te zijn met make-up, nagels en haar
gezinssamenstelling looks. Hier is zij in haar vrije tijd dan ook veel mee bezig.
vrijetijdsbesteding
2. Analyse leerling
Wanneer je naar bovenstaande gegevens kijkt, wat valt op? Koppel je conclusies aan theorie en verwijs naar de bronnen
☐ Analyse over leren: Eva heeft hulp nodig bij het leren. Zelfstandig leren in de klas, of zelfstandig thuis leren voor een toets lukt
haar niet. Ze is erg snel afgeleid tijdens de uitleg en begrijpt hierdoor de stof niet. Dit heeft grotendeel te maken met haar AHDH.
Kenmerken van AHDH staan in het boek van Geerts, W., & Kralingen, R. van. (2016). Handboek voor leraren (2de druk) zijn
aandachtstoornis, overmatige impulsiviteit en bewegingsonrust.
☐ Analyse over gedrag: Eva is erg aanwezig in de klas. Zij is super snel afgeleid, hierdoor begrijpt ze de stof niet en gaat andere
dingen doen. Dit resulteert in een laag leer rendement. Niet alleen voor haar, maar ook voor de leerlingen om haar heen. Tijdens
vrije situaties heeft Eva begeleiding en sturing nodig. Super snel afgeleid zijn en haar veel voorkomende ongemotiveerde
werkhouding zijn typisch voorbeelden van leerlingen die ADHD hebben.
☐ Analyse over Gezondheid: Eva is gezond.
3. Onderwijsbehoeften en doelen
Onderwijsbehoeften van de leerling
Wat zijn de onderwijsbehoeften van de leerlingen op de gebieden leren, gedrag en/of gezondheid?
☐ Leren: Eva gaf aan dat zij behoefte heeft aan structuur, veel sturing en controle. Zij zou graag willen dat ik na de uitleg langs
3
Leertaak pedagogische tact 2 ‘leerlingbegeleiding’
Sinds augustus 2014 is een belangrijke onderwijsvernieuwing van start gegaan: alle scholen worden
geacht passend onderwijs te bieden. Passend onderwijs gaat niet alleen over kwalitatief goed
onderwijs. Het gaat ook over al die dagelijkse momenten waarop jongeren en hun leraren met elkaar
in contact komen.
In deze leertaak ga je aan de slag met 2 instrumenten die belangrijk zijn om de zorg voor leerlingen
goed te organiseren. Enerzijds het individuele ondersteuningsplan en anderzijds het groepsplan
gedrag. In het ontwikkelingsperspectief (OPP) legt de school vast hoe leerlingen die extra
ondersteuning nodig hebben een passende plek en passende begeleiding kunnen krijgen. Deze wordt
in de regel opgesteld door de zorgcoördinator van de school. Voor dit verslag schrijven jullie een
ondersteuningsplan dat gericht is op de zorg in de klas. In het groepsplan wordt opgeschreven hoe je
als docent omgaat met de verschillende onderwijsbehoeften van de leerlingen in de groep, zodat
ieder kind de aandacht en ondersteuning krijgt die het nodig heeft.
Deel 1: In deze leertaak werk je voor 3 leerlingen (uit 1 klas) een ondersteuningsplan uit. Je hoeft niet
een leerling met een indicatie te kiezen, je kunt ook kiezen voor leerling met een andere
ondersteuningsbehoefte. Deze drie plannen staan onder elkaar in dit document en werk je
vervolgens in dit document uit.
Deel 2: In dit deel van deze leertaak schrijf je een groepsplan. Ook dit plan werk je uit in het format
zoals weergegeven in dit document.
Met deze leertaak kun je de volgende leeruitkomst aantonen met de daarbij behorende
beoordelingscriteria.
Leeruitkomst De student bezit gevorderde, gespecialiseerde kennis en kritisch inzicht in de belangrijkste
theorieën over leerlingbegeleiding en mentoraat in de school. Hiernaast bezit de student kennis
over de wetgeving en zorgplicht m.b.t. passendonderwijs. Eveneens bezit de student
gevorderde, gespecialiseerde kennis en kritisch inzicht in veelvoorkomende leer- en
Leerlingbegeleiding gedragsproblemen en kent de mogelijkheden van een groepsplan en het sociogram. Deze
thema’s zijn afkomstig uit de generieke kennisbasis B5 (NLQF niveau 6).
De student toont aan dat hij:
Beoordelingscriteria gespecialiseerde kennis over leer- en gedragsproblemen kan inzetten in een
groepsplan en ondersteuningsplan ten behoeve van de onderwijspraktijk.
een groepsplan en ondersteuningsplan kan opstellen.
de ondersteuningsbehoeften van de klas kan analyseren en passende interventies
Leerlingbegeleiding kan bepalen waardoor er aan de ondersteuningsbehoefte tegemoet wordt gekomen.
het mentoraat kan inzetten om de ondersteuningsbehoeften van de leerlingen te
begeleiden.
Aanbevolen literatuur:
Horeweg, A. (2015). Gedragsproblemen in de klas in het voortgezet onderwijs. Houten:
LannooCampus.
Geerts, W., & Kralingen, R. van. (2016). Handboek voor leraren (2de druk). Bussum: Coutinho.
Wal, J., van der, Wilde, J. de & Mooij, I. de (2017). Identiteitsontwikkeling en
leerlingbegeleiding. Bussum: Coutinho. H5. Leerlingbegeleiding
1
, Leertaak pedagogische tact 2
Deel 1: opstellen 3x ondersteuningsplan
Ondersteuningsplan 1
Opgesteld door: (naam student) Steven Plette
Datum: 20-09-2019
Naam leerling Eva ☐ Man
Fictief of onherkenbaar ☒ Vrouw
Leeftijd 14 Schooljaar 2
Schoolniveau kader School Zonecollege
Aanleiding voor het opstellen van dit ondersteuningsplan voor leerling nr1
Eva heeft ADHD. Zij kan zich slecht concentreren in de klas. Ook is Eva zwak in wiskunde. Zij pakt moeilijk informatie op tijdens
een uitleg en heeft veel sturing nodig.
1. Beschrijving van de leerling
Maak gebruik van verschillende informatiebronnen.
Bijvoorbeeld: gesprek met begeleiders / gesprek met de leerling / sociogram / observaties /
dossiers
Eva is zwak in wiskunde. Gemiddeld staat Eva net voldoende voor de andere vakken. Daar in
tegen staat Eva voor wiskunde onvoldoende.
Cognitief
Eva heeft een – voor haar werkhouding. Ze is super snel afgeleid en maakt hierdoor in de les
Leerattitude weinig opdrachten. Wanneer Eva terug in de les komt heeft zij ook vaak niet het huiswerk
taak- en werkhouding, gemaakt. Zij kan niet zelfstandig aan het werk (binnen de klas). Met plannen en organiseren
concentratie, heeft Eva ook moeite. Het komt regelmatig voor dat zij niet op tijd begint me leren wat
huiswerkdiscipline, resulteert in onvoldoendes.
zelfstandigheid
plannen/organiseren
Sociaal functioneren Eva is zeer sociaal. Ze komt gemakkelijk in contact met andere leerlingen. Niet alleen met
interactie medeleerlingen, haar vriendinnen, maar met iedere leerling kan Eva een gezellig praatje maken. Ook met mij
vrije situaties, kan ik erg gezellig met haar kletsen. Dit lukt alleen wel als het niet over de opdrachten gaat.
omgang met docenten Tijdens excursies heeft Eva ook goed gemaakte afspraken nodig. Zijn die er niet, dan gaat Eva
snel haar eigen weg.
2
, Leertaak pedagogische tact 2
Maak gebruik van verschillende informatiebronnen.
Bijvoorbeeld: gesprek met begeleiders / gesprek met de leerling / sociogram / observaties /
dossiers
Emotioneel functioneren Eva is niet intrinsiek gemotiveerd om opdrachten te maken. Ook geeft zij de moed snel op,
zelfvertrouwen, terwijl zij dan soms wel de goede antwoorden aan het uitrekenen is. Dit laat zien dat zij
intrinsieke motivatie onzeker is of zij het wel goed doet.
Communicatieve redzaamheid Commucatief red Eva zich prima. Ze geeft zelf aan dat zij vooral het concentreren tijdens de
uitleg lastig vindt. Hierdoor begrijpt zij snel een opdracht niet en houdt zich dan bezig met
andere dingen. Wanneer ik zelf naar haar toe ga om te vragen hoe het gaat kan zij wel de
vraag stellen of ik haar kan helpen.
Onderwijsleersituatie Er wordt voornamelijk gebruik gemaakt van de les vorm directe instructie. Wiskunde heeft
leeromgeving, fysiek materiaal. De methode die gebruikt wordt is Moderne Wiskunde. Vaak zijn de
leerstofaanbod, werkvormen hetzelfde. Eerst 5 minuten zelfstandig werken en daarna in 2 tallen.
didactisch aanbod
Thuissituatie/buiten school Eva woont thuis met haar ouders en zus. Haar ouders werken allebei full-time. Haar zus volgt
een opleiding op het MBO. Eva houdt ervan om bezig te zijn met make-up, nagels en haar
gezinssamenstelling looks. Hier is zij in haar vrije tijd dan ook veel mee bezig.
vrijetijdsbesteding
2. Analyse leerling
Wanneer je naar bovenstaande gegevens kijkt, wat valt op? Koppel je conclusies aan theorie en verwijs naar de bronnen
☐ Analyse over leren: Eva heeft hulp nodig bij het leren. Zelfstandig leren in de klas, of zelfstandig thuis leren voor een toets lukt
haar niet. Ze is erg snel afgeleid tijdens de uitleg en begrijpt hierdoor de stof niet. Dit heeft grotendeel te maken met haar AHDH.
Kenmerken van AHDH staan in het boek van Geerts, W., & Kralingen, R. van. (2016). Handboek voor leraren (2de druk) zijn
aandachtstoornis, overmatige impulsiviteit en bewegingsonrust.
☐ Analyse over gedrag: Eva is erg aanwezig in de klas. Zij is super snel afgeleid, hierdoor begrijpt ze de stof niet en gaat andere
dingen doen. Dit resulteert in een laag leer rendement. Niet alleen voor haar, maar ook voor de leerlingen om haar heen. Tijdens
vrije situaties heeft Eva begeleiding en sturing nodig. Super snel afgeleid zijn en haar veel voorkomende ongemotiveerde
werkhouding zijn typisch voorbeelden van leerlingen die ADHD hebben.
☐ Analyse over Gezondheid: Eva is gezond.
3. Onderwijsbehoeften en doelen
Onderwijsbehoeften van de leerling
Wat zijn de onderwijsbehoeften van de leerlingen op de gebieden leren, gedrag en/of gezondheid?
☐ Leren: Eva gaf aan dat zij behoefte heeft aan structuur, veel sturing en controle. Zij zou graag willen dat ik na de uitleg langs
3
