CASESTUDY
Een onderzoek naar een effectief meetinstrument
om pijn te registreren bij ouderen met dementie
Titel opdracht: Case study opdracht
Naam: Daniëlle van der Werf
Studentnummer: 1120572
Klas: HV4F
Toetscode: VPLP5-OPDR-20
Begeleidende docenten: Lu Wang en Charlotte Margadant
Praktijkbegeleider: Marieke Janmaat
Inleverdatum: 9-1-2023
Aantal woorden: 4999
,Inleiding................................................................................................................................................... 2
Casusbeschrijving .................................................................................................................................... 3
Huidige situatie ................................................................................................................................... 3
Verdieping op de casus ....................................................................................................................... 5
ICF-model ........................................................................................................................................ 5
Verpleegkundige diagnoses ............................................................................................................ 7
Klinische onzekerheid ............................................................................................................................. 8
Gegevens verzamelen ............................................................................................................................. 9
Aanvullend onderzoek ........................................................................................................................ 9
Literatuuronderzoek ......................................................................................................................... 10
Overig onderzoek .............................................................................................................................. 12
Literatuuronderzoek resultaten ........................................................................................................ 13
Overig onderzoek resultaten ................................................................................................................ 15
Kwalitatief onderzoek ....................................................................................................................... 15
Protocollen binnen Alrijne ................................................................................................................ 15
Conclusie ............................................................................................................................................... 16
Aanbeveling .......................................................................................................................................... 17
Evaluatie................................................................................................................................................ 18
Procesevaluatie ................................................................................................................................. 18
Projectevaluatie ................................................................................................................................ 18
Bijdrage aan kwaliteit van zorgverlening .......................................................................................... 18
Literatuurlijst......................................................................................................................................... 19
Bijlagen.................................................................................................................................................. 20
Bijlage 1: NRS score........................................................................................................................... 20
Bijlage 2: Complexiteitsscoreformulier ............................................................................................. 21
Bijlage 3: Delirium observatie screening schaal van mevrouw X op 28-9 ........................................ 25
Bijlage 4: Topiclijst kwalitatief onderzoek ........................................................................................ 26
Bijlage 5: Resultaten literatuuronderzoek ........................................................................................ 27
Bijlage 6: Beoordeling van artikelen op betrouwbaarheid, validiteit en toepasbaarheid ................ 31
Bijlage 7: PAINAD .............................................................................................................................. 38
Bijlage 8: PACSLAC ............................................................................................................................ 39
1
,Inleiding
Tijdens praktijkleerperiode vijf heb ik stage gelopen in het Alrijne Ziekenhuis op de afdeling
Chirurgie. In deze casestudy staat een casus centraal waarbij er sprake is van een klinische
onzekerheid in de directe patiëntenzorg.
In dit onderzoek wordt antwoord gegeven op de vraag: ‘Welk observationeel meetinstrument had
de verpleegkundige bij mevrouw X kunnen inzetten om pijn te registreren?’
Als eerst wordt de casus beschreven. Vervolgens wordt de klinische onzekerheid bepaald. Daarna zal
er informatie worden verzameld volgens de drie pijlers van Evidence Based Practice (EBP). Daaruit
zal een conclusie en aanbeveling voortkomen. Tot slot zal er op het proces en product een evaluatie
worden beschreven.
2
, Casusbeschrijving
Huidige situatie
Een patiënte van 86 jaar oud werd op 20-9 opgenomen op de afdeling chirurgie van het Alrijne
Ziekenhuis met een geïnfecteerd hematoom op haar rechter scheenbeen. Dit hematoom is ontstaan
na een val in haar eigen woonomgeving. Het hematoom werd middels een chirurgische ingreep
ontruimt, waarbij al het geïnfecteerde weefsel werd verwijderd. Daarnaast werd er onderzoek
gedaan naar de oorzaak of letsel van de val. Er werd een CT-scan van het hoofd gemaakt.
Hoofdletsel werd hierbij uitgesloten. Daarnaast werd een urinekweek afgenomen. Daaruit bleek dat
mevrouw een cystitis had. Deze uitslag is als mogelijke oorzaak van het incident beschouwd. Verder
is mevrouw bekend met hartfalen, atriumfibrilleren, Cerebro Vasculair Accident in 2017, arteriële
vaatocclusie in het rechter onderbeen en psoriasis. Daarnaast kreeg zij in 2019 de diagnose
Alzheimer, stadia is onbekend.
Na ontruiming van het hematoom had de wond geen tekenen meer van infectie. Mevrouw kreeg
twee keer daags wondzorg. Door de wond had mevrouw pijn bij mobilisatie en had hierdoor hulp
nodig. Het mobiliseren deed zij onder begeleiding van een verpleegkundige en een rollator.
Gedurende de opname nam mevrouw geen initiatief tot zelfverzorging, vanwege haar
dementerende ziektebeeld. Hierdoor werd mevrouw deels ondersteund en gestimuleerd bij de
algemene dagelijkse levensverrichtingen (ADL). Mevrouw lag op een eenpersoonskamer, omdat zij
veel persoonlijke aandacht behoefde vanwege haar dementerende ziektebeeld. Zo was mevrouw
regelmatig gedesoriënteerd in plaats en tijd.
Rondom deze casus waren meerdere disciplines betrokken. Ten eerste de chirurg, hoofdbehandelaar
van mevrouw. Hij was verantwoordelijk voor de genezing van het hematoom. Daarnaast was de
fysiotherapeut betrokken. De patiënte kreeg een keer per dag fysiotherapie om te oefenen met
mobiliseren om zo de wondgenezing te bevorderen. Tevens was de diëtiste in consult om het
eetpatroon van mevrouw te observeren en te optimaliseren. Zo at mevrouw gedurende opname
weinig en gaf familie aan dat dit al een langer bestaand probleem was. Ook was de geriater in deze
casus betrokken. Deze patiënt valt onder de doelgroep kwetsbare ouderen. Dit bleek na screening
met behulp van het VMS screeningsinstrument. Tot slot diende de verpleegkundige de
gezondheidssituatie in kaart te brengen en te adequaat te handelen bij een plotselinge verandering
in de gezondheidssituatie.
Onverwacht vertoonde mevrouw in de nacht van 28-9 veranderende gedragingen. Mevrouw kon
haar rust niet vinden en dwaalde de hele nacht. Het was onduidelijk waar deze onrust vandaan
kwam. In de loop van de ochtend nam deze onrust toe. Bovendien toonde mevrouw in de ochtend
gedragsveranderingen gerelateerd aan het ervaren van pijn. Zo schreeuwde en huilde mevrouw bij
mobilisatie, wreef zij veel over haar been en had een gespannen uitdrukking op haar gezicht. Ook
was mevrouw boos dat zij niet naar huis mocht. Mevrouw kon niet vertellen waar zij pijn had en hoe
dit zich uitte. Bij het uitvragen van de pijnscore gaf zij het cijfer 0 aan. Ook werd er tijdens het meten
van de vitale functies koorts geconstateerd.
Bij het verzorgen van de wond was een enorme zwelling te zien onder de wond. De zwelling voelde
hard aan, het been was rood, stond strak en glansde. Ook liet mevrouw gedragingen zien van pijn.
Vanwege deze symptomen werd mevrouw verdacht van het compartiment syndroom. Bij dit
syndroom ontstaat een te hoge druk in een groep spieren, waardoor spieren en zenuwen
onherstelbaar beschadigd raken en kunnen afsterven (1).
3
Een onderzoek naar een effectief meetinstrument
om pijn te registreren bij ouderen met dementie
Titel opdracht: Case study opdracht
Naam: Daniëlle van der Werf
Studentnummer: 1120572
Klas: HV4F
Toetscode: VPLP5-OPDR-20
Begeleidende docenten: Lu Wang en Charlotte Margadant
Praktijkbegeleider: Marieke Janmaat
Inleverdatum: 9-1-2023
Aantal woorden: 4999
,Inleiding................................................................................................................................................... 2
Casusbeschrijving .................................................................................................................................... 3
Huidige situatie ................................................................................................................................... 3
Verdieping op de casus ....................................................................................................................... 5
ICF-model ........................................................................................................................................ 5
Verpleegkundige diagnoses ............................................................................................................ 7
Klinische onzekerheid ............................................................................................................................. 8
Gegevens verzamelen ............................................................................................................................. 9
Aanvullend onderzoek ........................................................................................................................ 9
Literatuuronderzoek ......................................................................................................................... 10
Overig onderzoek .............................................................................................................................. 12
Literatuuronderzoek resultaten ........................................................................................................ 13
Overig onderzoek resultaten ................................................................................................................ 15
Kwalitatief onderzoek ....................................................................................................................... 15
Protocollen binnen Alrijne ................................................................................................................ 15
Conclusie ............................................................................................................................................... 16
Aanbeveling .......................................................................................................................................... 17
Evaluatie................................................................................................................................................ 18
Procesevaluatie ................................................................................................................................. 18
Projectevaluatie ................................................................................................................................ 18
Bijdrage aan kwaliteit van zorgverlening .......................................................................................... 18
Literatuurlijst......................................................................................................................................... 19
Bijlagen.................................................................................................................................................. 20
Bijlage 1: NRS score........................................................................................................................... 20
Bijlage 2: Complexiteitsscoreformulier ............................................................................................. 21
Bijlage 3: Delirium observatie screening schaal van mevrouw X op 28-9 ........................................ 25
Bijlage 4: Topiclijst kwalitatief onderzoek ........................................................................................ 26
Bijlage 5: Resultaten literatuuronderzoek ........................................................................................ 27
Bijlage 6: Beoordeling van artikelen op betrouwbaarheid, validiteit en toepasbaarheid ................ 31
Bijlage 7: PAINAD .............................................................................................................................. 38
Bijlage 8: PACSLAC ............................................................................................................................ 39
1
,Inleiding
Tijdens praktijkleerperiode vijf heb ik stage gelopen in het Alrijne Ziekenhuis op de afdeling
Chirurgie. In deze casestudy staat een casus centraal waarbij er sprake is van een klinische
onzekerheid in de directe patiëntenzorg.
In dit onderzoek wordt antwoord gegeven op de vraag: ‘Welk observationeel meetinstrument had
de verpleegkundige bij mevrouw X kunnen inzetten om pijn te registreren?’
Als eerst wordt de casus beschreven. Vervolgens wordt de klinische onzekerheid bepaald. Daarna zal
er informatie worden verzameld volgens de drie pijlers van Evidence Based Practice (EBP). Daaruit
zal een conclusie en aanbeveling voortkomen. Tot slot zal er op het proces en product een evaluatie
worden beschreven.
2
, Casusbeschrijving
Huidige situatie
Een patiënte van 86 jaar oud werd op 20-9 opgenomen op de afdeling chirurgie van het Alrijne
Ziekenhuis met een geïnfecteerd hematoom op haar rechter scheenbeen. Dit hematoom is ontstaan
na een val in haar eigen woonomgeving. Het hematoom werd middels een chirurgische ingreep
ontruimt, waarbij al het geïnfecteerde weefsel werd verwijderd. Daarnaast werd er onderzoek
gedaan naar de oorzaak of letsel van de val. Er werd een CT-scan van het hoofd gemaakt.
Hoofdletsel werd hierbij uitgesloten. Daarnaast werd een urinekweek afgenomen. Daaruit bleek dat
mevrouw een cystitis had. Deze uitslag is als mogelijke oorzaak van het incident beschouwd. Verder
is mevrouw bekend met hartfalen, atriumfibrilleren, Cerebro Vasculair Accident in 2017, arteriële
vaatocclusie in het rechter onderbeen en psoriasis. Daarnaast kreeg zij in 2019 de diagnose
Alzheimer, stadia is onbekend.
Na ontruiming van het hematoom had de wond geen tekenen meer van infectie. Mevrouw kreeg
twee keer daags wondzorg. Door de wond had mevrouw pijn bij mobilisatie en had hierdoor hulp
nodig. Het mobiliseren deed zij onder begeleiding van een verpleegkundige en een rollator.
Gedurende de opname nam mevrouw geen initiatief tot zelfverzorging, vanwege haar
dementerende ziektebeeld. Hierdoor werd mevrouw deels ondersteund en gestimuleerd bij de
algemene dagelijkse levensverrichtingen (ADL). Mevrouw lag op een eenpersoonskamer, omdat zij
veel persoonlijke aandacht behoefde vanwege haar dementerende ziektebeeld. Zo was mevrouw
regelmatig gedesoriënteerd in plaats en tijd.
Rondom deze casus waren meerdere disciplines betrokken. Ten eerste de chirurg, hoofdbehandelaar
van mevrouw. Hij was verantwoordelijk voor de genezing van het hematoom. Daarnaast was de
fysiotherapeut betrokken. De patiënte kreeg een keer per dag fysiotherapie om te oefenen met
mobiliseren om zo de wondgenezing te bevorderen. Tevens was de diëtiste in consult om het
eetpatroon van mevrouw te observeren en te optimaliseren. Zo at mevrouw gedurende opname
weinig en gaf familie aan dat dit al een langer bestaand probleem was. Ook was de geriater in deze
casus betrokken. Deze patiënt valt onder de doelgroep kwetsbare ouderen. Dit bleek na screening
met behulp van het VMS screeningsinstrument. Tot slot diende de verpleegkundige de
gezondheidssituatie in kaart te brengen en te adequaat te handelen bij een plotselinge verandering
in de gezondheidssituatie.
Onverwacht vertoonde mevrouw in de nacht van 28-9 veranderende gedragingen. Mevrouw kon
haar rust niet vinden en dwaalde de hele nacht. Het was onduidelijk waar deze onrust vandaan
kwam. In de loop van de ochtend nam deze onrust toe. Bovendien toonde mevrouw in de ochtend
gedragsveranderingen gerelateerd aan het ervaren van pijn. Zo schreeuwde en huilde mevrouw bij
mobilisatie, wreef zij veel over haar been en had een gespannen uitdrukking op haar gezicht. Ook
was mevrouw boos dat zij niet naar huis mocht. Mevrouw kon niet vertellen waar zij pijn had en hoe
dit zich uitte. Bij het uitvragen van de pijnscore gaf zij het cijfer 0 aan. Ook werd er tijdens het meten
van de vitale functies koorts geconstateerd.
Bij het verzorgen van de wond was een enorme zwelling te zien onder de wond. De zwelling voelde
hard aan, het been was rood, stond strak en glansde. Ook liet mevrouw gedragingen zien van pijn.
Vanwege deze symptomen werd mevrouw verdacht van het compartiment syndroom. Bij dit
syndroom ontstaat een te hoge druk in een groep spieren, waardoor spieren en zenuwen
onherstelbaar beschadigd raken en kunnen afsterven (1).
3
