1914 : Duitse keizerrijk neemt deel aan 1e wereldoorlog
^
Verwachting = korte, snelle oorlog die word gewonnen
Realiteit = loopgraven oorlog met veel slachtoffers
1918 : de oorlog ziet er niet goed uit voor Duitsland
- Geallieerde (vijanden van Duitsland) zeeblokkade zorgt voor voedselschaarste
- Duitsland verliest terrein, VS eist democratische hervorming voordat
vredesonderhandelingen beginnen
Oktober 1918 : keizer Wilhelm 2e(van Duitsland) stelt nieuwe regering aan die
vredesonderhandelingen moet starten
Ondanks dit > moet Duitse vloot ten aanval tegen Britse vloot
Maar : Duitse matrozen weigeren door > vredesonderhandelingen + beginnen opstand
en komt er een sociaal democratische regering
Keizer Wilhelm de 2E treedt af > Duitsland wordt een republiek.
11 November 1918 : De sociaaldemocratische regering tekent een wapenstilstand
Sociaaldemocratische regering wil na wapenstilstand > parlementaire democratie opbouwen
Parlementaire democratie : soevereiniteit ligt bij bevolking die door verkiezingen een nieuwe
regering kiest.
Belangrijke voorwaarde voor goede parlementaire democratie : vertrouwen van bevolking
Er is veel onrust van bevolking door het tekenen van wapenstilstand
Groepen zijn niet blij met parlementaire democratie zoals ;
- Communistische KPD wil : communistische staat zonder parlement + politieke partijen
^
probeert macht te grijpen in Berlijn = spartacus opstand > mislukte opstand = regering
verhuist naar Weimar > Duitsland wordt Republiek van Weimar
- Oudere conservatieve elite > willen terug naar keizerrijk
- minder macht voor politieke partijen en meer macht voor elite
- Extreemrechtse nationalistische groepen > teleurgesteld door wapenstilstand
- Duitse regering heeft Duitsland verraden door zichzelf over te geven = dolkstootlegende
De dolkstootlegende = complottheorie : Duitse leger had 1e wereldoorlog kunnen winnen, maar is
verraden door sociaal democratische regering die de wapenstilstand
Na 1e wereldoorlog : vrede van Versailles 1919
belangrijkste bepalingen ;
- Duitsland is schuldig voor de 1e wereldoorlog
- Duitsland moet herstelbetalingen betalen
- Duitsland moet grondgebied + koloniën afstaan
- Duitsland mag maar een klein leger bezitten
, Duitsland leidt onder herstelbetalingen + verlies van grondstofrijke gebieden
^
gevolg ; 1923 : achterstand in betalingen > gevolg hiervan = Frankrijk + België bezetten Ruhrgebied
(Ruhrgebied zit vol met industrie + economie)
^
gevolg ; staking van Duitse arbeiders in Ruhrgebied
^
Duitse regering drukt geld bij om de lonen van de Duitse arbeiders te betalen > hyperinflatie
= geld word minder waard
Voor sociaal- economische problemen > 1924 ; Dawesplan
- herstelbetalingen koppelen aan de draagkracht van Duitsland
- Amerika verstrekt leningen van Duitsland
1924-1929 herstel van economie, weinig regeringswisselingen, groei van de economie, culturele
bloei van Berlijn
Buitenlandse betrekkingen worden goed door verzoeningspolitiek met Frankrijk
- Duitsland accepteert grenzen met Frankrijk + België >Duitsland mag in de Volkenbond(league of
nations)
1929 ; Beurskrach op wallstreet(handel valt stil) leidt economische wereldcrisis in
Amerika zegt ; het geld wat we in het Dawesplan aan Duitsland hebben gegeven willen we terug.
Gevolg : Duitsland wordt extra hard getroffen door economische wereldcrisis
Economische problemen leidden tot politieke problemen > regeringswisselingen
Democratische regering vindt hier geen oplossing voor < hierdoor verdwijnt het vertrouwen van de
bevolking in de parlementaire democratie > dit zorgt voor meer aanhangers bij antidemocratische
partijen ; NSDAP en KPD
NSDAP groeit tot massa partij – redenen ;
- Het vermogen van Hitler om tegen grote groepen te spreken
- Massaal + doeltreffend gebruik van propaganda
- Machtsvertoon van SA > paramilitaire “knokploeg”
Beloftes van Hitler ;
- Herstel van de economische crisis
- Verwerping van verdrag van Versailles
- Stabiele regering, sterk leiderschap
Nationaalsocialisme = fascisme + antisemitisme
Belangrijkste kenmerken van Fascisme ;
- Ultra nationalisme - ongelijkheid tussen mensen
- 1 sterke leider - anti- communisme
- Handelen op gevoel i.p.v. verstand - geweld is een goede oplossing
Aanvullende kenmerken van het nationaalsocialisme
- Lebensraum voor Duitse volk ; alle Duitssprekende gebieden > 1 volk
- Rassenleer + untermensen moesten weg (racistisch)