Hoofdstuk 1. Een inleiding in de ontwikkeling van het kind
1.1 Een oriëntatie op de ontwikkelingspsychologie
Ontwikkelingspsychologie = de wetenschappelijke studie naar de patronen van groei, verandering en
stabiliteit van conceptie tot ouderdom maar vooral tot adolescentie. Wetenschappelijke benadering.
3 centrale thema’s:
- Fysieke ontwikkeling
- Cognitieve ontwikkeling
- Sociale en persoonlijkheidsontwikkeling
Leeftijdsgroepen (gemiddelden):
- Prenatale periode = conceptie tot geboorte
- Baby- en peutertijd = geboorte tot 3 jaar
- Kleutertijd = 3 tot 6 jaar
- Schooltijd = 6 tot 12 jaar
- Adolescentie = 12 tot 20 jaar
Ieder mens hoort tot een cohort = groep mensen die rond dezelfde tijd op dezelfde plek is geboren.
Je bent onderhevig aan bepaalde normatieve gebeurtenissen = gebeurtenissen die zich voor de
meeste individuen binnen een groep op dezelfde manier voltrekken. Kunnen biologisch, sociaal of
cultureel zijn. Puberteit bereiken, begin verplicht onderwijs.
Cohorteffecten treden bijvoorbeeld op als gevolg van normatieve historisch bepaalde invloeden:
biologische en omgevingsinvloeden die verbonden zijn aan een specifiek historisch moment.
Leeftijdgebonden invloeden: biologische en omgevingsinvloeden die gelijk zijn voor mensen in een
bepaalde leeftijdsgroep, ongeacht waar of wanneer ze opgroeien. Puberteit, menopauze.
Normatieve invloeden: Etnische afkomst, sociale klasse, lidmaatschap subcultuur, etc. Leiden tot
conformiteit i.v.m. angst gevolgen afwijkend gedrag.
Niet-normatieve gebeurtenissen: specifieke gebeurtenissen die plaatsvinden in het leven van een
specifiek persoon op een tijdstip dat zulke gebeurtenissen de meeste anderen niet overkomen.
1.2 Kinderen: verleden, heden en toekomst
Vroege denkbeelden over kinderen -> kindertijd bestond niet (in belevingswereld volwassenen). Pas
rond 1600.
Babybiografieën -> een van de eerste geschriften waarin kinderen methodisch werden bestudeerd.
Meestal door de ouders, probeerden groei bij te houden door fysieke en taalkundige mijlpalen.
Evolutietheorie Charles Darwin -> observatie kinderen systematisch karakter. Na Darwins boek
volgenden veel babybiografieën. Ook werden mechanismen achter de verwekking van kinderen
ontdekt en nagedacht over erfelijkheid, invloed nature en nurture.
Onderwijs universeler, kinderen meer gescheiden van volwassenen door meer volwassenen op de
arbeidsmarkt -> kinderen niet nodig als goedkope arbeidskrachten -> kinderwetten.
Twintigste eeuw -> ontwikkelingspsychologie als discipline. Grootschalige, systematische, langdurige
onderzoeken.
Actuele vraagstukken en onderwerpen:
- Continue verandering vs discontinue verandering
1.1 Een oriëntatie op de ontwikkelingspsychologie
Ontwikkelingspsychologie = de wetenschappelijke studie naar de patronen van groei, verandering en
stabiliteit van conceptie tot ouderdom maar vooral tot adolescentie. Wetenschappelijke benadering.
3 centrale thema’s:
- Fysieke ontwikkeling
- Cognitieve ontwikkeling
- Sociale en persoonlijkheidsontwikkeling
Leeftijdsgroepen (gemiddelden):
- Prenatale periode = conceptie tot geboorte
- Baby- en peutertijd = geboorte tot 3 jaar
- Kleutertijd = 3 tot 6 jaar
- Schooltijd = 6 tot 12 jaar
- Adolescentie = 12 tot 20 jaar
Ieder mens hoort tot een cohort = groep mensen die rond dezelfde tijd op dezelfde plek is geboren.
Je bent onderhevig aan bepaalde normatieve gebeurtenissen = gebeurtenissen die zich voor de
meeste individuen binnen een groep op dezelfde manier voltrekken. Kunnen biologisch, sociaal of
cultureel zijn. Puberteit bereiken, begin verplicht onderwijs.
Cohorteffecten treden bijvoorbeeld op als gevolg van normatieve historisch bepaalde invloeden:
biologische en omgevingsinvloeden die verbonden zijn aan een specifiek historisch moment.
Leeftijdgebonden invloeden: biologische en omgevingsinvloeden die gelijk zijn voor mensen in een
bepaalde leeftijdsgroep, ongeacht waar of wanneer ze opgroeien. Puberteit, menopauze.
Normatieve invloeden: Etnische afkomst, sociale klasse, lidmaatschap subcultuur, etc. Leiden tot
conformiteit i.v.m. angst gevolgen afwijkend gedrag.
Niet-normatieve gebeurtenissen: specifieke gebeurtenissen die plaatsvinden in het leven van een
specifiek persoon op een tijdstip dat zulke gebeurtenissen de meeste anderen niet overkomen.
1.2 Kinderen: verleden, heden en toekomst
Vroege denkbeelden over kinderen -> kindertijd bestond niet (in belevingswereld volwassenen). Pas
rond 1600.
Babybiografieën -> een van de eerste geschriften waarin kinderen methodisch werden bestudeerd.
Meestal door de ouders, probeerden groei bij te houden door fysieke en taalkundige mijlpalen.
Evolutietheorie Charles Darwin -> observatie kinderen systematisch karakter. Na Darwins boek
volgenden veel babybiografieën. Ook werden mechanismen achter de verwekking van kinderen
ontdekt en nagedacht over erfelijkheid, invloed nature en nurture.
Onderwijs universeler, kinderen meer gescheiden van volwassenen door meer volwassenen op de
arbeidsmarkt -> kinderen niet nodig als goedkope arbeidskrachten -> kinderwetten.
Twintigste eeuw -> ontwikkelingspsychologie als discipline. Grootschalige, systematische, langdurige
onderzoeken.
Actuele vraagstukken en onderwerpen:
- Continue verandering vs discontinue verandering
