Samenvatting Onderzoeksvaardigheden

BOK Onderzoeksvaardigheden



Analyseren is het grondig onderzoeken en het ontleden van iets. Determinanten zijn
oorzaken/factoren die een rol spelen bij een gezondheidsprobleem of ongezond gedrag.
Gedragsverandering is een complex proces waarbij oud gedrag moet worden losgelaten en nieuw
gedrag moet worden aangeleerd. Een gezondheids – of voorlichtings – interventie is een
ingreep/actie om het gedrag van een persoon te beïnvloeden, gericht op gezond gedrag.
Implementatie is het uitvoeren van geplande interventies/de campagne. Het grootste verschil tussen
gezondheidsbevordering en gezondheidsvoorlichting is dat gezondheidsvoorlichting gaat om een
vrijwillige gedragsverandering. Universele preventie is een vorm van primaire preventie en gaat over
activiteiten die voorkomen dat gezonde mensen een bepaald (e) gezondheidsprobleem krijgen.
Selectieve preventie is een vorm van secundaire preventie en gaat over het vroegtijdig opsporen van
ziekte/afwijkingen/risico’s bij risicogroepen. Geïndiceerde preventie is ook secundair alleen gaat over
personen met beginnende klachten. Zorggerelateerde preventie is een vorm van tertiaire preventie
en gaat over het voorkomen van complicaties/verergeringen bij patiënten.

Tijdens het analyseren van een gezondheidsprobleem is het van belang om verschillende medische
en farmacologische aspecten te benoemen, deze zijn :

- Pathologie
- Klachten/symptomen
- Ernst/beloop
- Complicaties
- Invloed op de kwaliteit van leven
- De behandeling (medicamenteuze en niet-medicamenteuze adviezen)
- Waarom is het een sociaal/maatschappelijk probleem

Een epidemioloog bestudeerd het voorkomen en de verspreiding van ziekten onder de bevolking en
welke factoren daarbij een rol spelen. Termen van een epidemioloog zijn :

- Morbiditeit/mortaliteit (ziekte/sterfte)
- Incidentie (aantal nieuwe gevallen van een ziekte)
- Prevalentie (aantal gevallen van een ziekte op een specifiek moment)
- Levensverwachting
- Kwaliteit van leven
- SES

, Het Health Field model van Lalonde kan gebruikt worden tijdens de analyse van het
gezondheidsprobleem bij het bepalen van de factoren van invloed.




Als er spraken is van leefstijl problemen, is voorlichting zinvol.

De drie fases van gedragsverandering volgens KOK zijn=

1- Voorwaarde van succesvolle communicatie
 Openstaan
2- Verandering in gedragsdeterminanten
 Kennis
 Attitude
 Sociale invloed
 Eigen effectiviteit
3- Resultaat: verandering en stabilisering van gedrag
 Doen
 Blijven doen



Het gedragsveranderingsmodel van KOK is een sociaal-cognitief model. Dit houdt in dat gedrag
rationeel is maar ook een wisselwerking is tussen persoon en omgeving. De nadruk ligt op de
persoonlijke gedragsdeterminanten. Een centraal begrip dat bij dit model hoort is eigen
effectiviteitsverwachting. ASE staat voor attitude, sociale invloed en eigen effectiviteit. Het is nodig
om een probleemgedrag te analyseren omdat er dan bepaald kan worden of voorlichting zinvol is of
niet.

Het is belangrijk om je doelgroep goed af te bakenen er kunnen dan interventies ontwikkeld worden
direct gericht op het gedragsdeterminant van het risicogedrag zelf, of op het gedrag van ‘beslissers’
die de omgevingsdeterminanten weer kunnen beïnvloeden. De primaire doelgroep binnen een
voorlichtingscampagne is de doelgroep waar uiteindelijk de gezondheid verbeterd moet worden. De
intermediaire doelgroep is de groep die het meest invloed uitoefenen op de primaire doelgroep.

Het evalueren van een interventie heeft twee belangen=

1- Verantwoording opdrachtgever
2- Verbeteren van de interventie