Hoorcolleges Filosofie van de
Managementwetenschappen
Inhoud en overzicht
In deze cursus staan er 3 vragen centraal. Deze liggen ten grondslag van alle belangrijke
dingen. Op een gegeven ogenblik rijst in de filosofie de vraag wat je moet doen om het volk
in het gareel te krijgen, wat men ervoor moet doen om het volk aan te sturen, te temmen. Er
wordt er in de filosofie vaak vanuit gegaan dat mensen dit namelijk niet zelf kunnen. De
gedachte is dat je orde moet aanbrengen, omdat de mens dat zelf niet kan. De mens heeft
sturing nodig, anders loopt het uit de hand.
De 3 vragen die centraal staan:
1. Is sturing van mensen mogelijk en wenslijk?
2. Welke normen en waarden spelen een rol in het leven en in het leven van mensen
samen?
3. Wat is de sociale werkelijkheid?
Vraag 1: Is sturing van mensen mogelijk en wenselijk?
Zijn mensen in staat spontaan ordening aan te brengen in hun leven en werken of loopt het
uit de hand als mensen aan hun lot worden overgelaten en is ordening nodig? Deze
controverse wordt bestudeerd aan de hand van teksten van Von Foerster, Hobbes,
Mandeville en Hayek.
Von Foerster (is de minst belangrijke naam), maar hij ziet de hele samenleving, de
organisatie etc. als een machine; je stopt er iets in en je krijgt er iets uit. Hobbes houdt zich
veel meer bezig met de vraag wat nou de staat is en hoe je macht legitimeert. Hij zei dat je
macht maar op één manier inricht; door veiligheid te bieden aan mensen. Je kan wel mensen
proberen te temmen, maar de mensen accepteren dat alleen maar als ze in ruil daarvoor
veiligheid krijgen. Als er geen veiligheid is, dan is het voor de staat ook niet gelegitimeerd.
Gezag legitimeert zich dus door veiligheid te brengen. Als de staat niet langer in staat is om
veiligheid te bieden van verliest die zijn legitimiteit. Mandeville (rond de 17e eeuw) is een
man die over het algemeen wordt gezien als een van de grondleggers van het kapitale
systeem. Hij ontdekte aan het kapitalistische systeem dat je met mensen, ook al zijn het nog
de grootste rotzakken, je alsnog een gerechtvaardigde samenleving kunt opbouwen. Een
mens kan dus individueel niet goed zijn, maar samen kan het alsnog een gerechtvaardigde
samenleving opleveren. Hayek bewonderd Mandeville en hij ligt aan de grondslag van het
neo-liberale stelsel. Veel marktmechanisme en weinig overheidsbemoeienis.
Vraag 2: Welke waarden en maatstaven spelen een rol in het leven en in het samen leven
van mensen? Zijn waarden en maatstaven noodzakelijk voor het leven en samen leven van
mensen? Deze vragen bespreken we aan de hand van een algemene inleiding in de ethiek en
teksten van Bentham, Kant en Aristoteles.
1
Managementwetenschappen
Inhoud en overzicht
In deze cursus staan er 3 vragen centraal. Deze liggen ten grondslag van alle belangrijke
dingen. Op een gegeven ogenblik rijst in de filosofie de vraag wat je moet doen om het volk
in het gareel te krijgen, wat men ervoor moet doen om het volk aan te sturen, te temmen. Er
wordt er in de filosofie vaak vanuit gegaan dat mensen dit namelijk niet zelf kunnen. De
gedachte is dat je orde moet aanbrengen, omdat de mens dat zelf niet kan. De mens heeft
sturing nodig, anders loopt het uit de hand.
De 3 vragen die centraal staan:
1. Is sturing van mensen mogelijk en wenslijk?
2. Welke normen en waarden spelen een rol in het leven en in het leven van mensen
samen?
3. Wat is de sociale werkelijkheid?
Vraag 1: Is sturing van mensen mogelijk en wenselijk?
Zijn mensen in staat spontaan ordening aan te brengen in hun leven en werken of loopt het
uit de hand als mensen aan hun lot worden overgelaten en is ordening nodig? Deze
controverse wordt bestudeerd aan de hand van teksten van Von Foerster, Hobbes,
Mandeville en Hayek.
Von Foerster (is de minst belangrijke naam), maar hij ziet de hele samenleving, de
organisatie etc. als een machine; je stopt er iets in en je krijgt er iets uit. Hobbes houdt zich
veel meer bezig met de vraag wat nou de staat is en hoe je macht legitimeert. Hij zei dat je
macht maar op één manier inricht; door veiligheid te bieden aan mensen. Je kan wel mensen
proberen te temmen, maar de mensen accepteren dat alleen maar als ze in ruil daarvoor
veiligheid krijgen. Als er geen veiligheid is, dan is het voor de staat ook niet gelegitimeerd.
Gezag legitimeert zich dus door veiligheid te brengen. Als de staat niet langer in staat is om
veiligheid te bieden van verliest die zijn legitimiteit. Mandeville (rond de 17e eeuw) is een
man die over het algemeen wordt gezien als een van de grondleggers van het kapitale
systeem. Hij ontdekte aan het kapitalistische systeem dat je met mensen, ook al zijn het nog
de grootste rotzakken, je alsnog een gerechtvaardigde samenleving kunt opbouwen. Een
mens kan dus individueel niet goed zijn, maar samen kan het alsnog een gerechtvaardigde
samenleving opleveren. Hayek bewonderd Mandeville en hij ligt aan de grondslag van het
neo-liberale stelsel. Veel marktmechanisme en weinig overheidsbemoeienis.
Vraag 2: Welke waarden en maatstaven spelen een rol in het leven en in het samen leven
van mensen? Zijn waarden en maatstaven noodzakelijk voor het leven en samen leven van
mensen? Deze vragen bespreken we aan de hand van een algemene inleiding in de ethiek en
teksten van Bentham, Kant en Aristoteles.
1
