Voedingsleer
blok
1.4
Vitamines,
Spoorelementen
en
Mineralen
Vitamines:
A-‐D-‐E-‐K-‐C-‐B(1,2,3,5,6,8,11,12)
waarvan
A,D,E
en
K
in
vet
oplosbaar
zijn
en
B
en
C
in
water
oplosbaar
zijn.
Algemene
functies:
• Onderdeel
zijn
van
enzymen
en
hormonen
• Rol
spelen
bij
de
stofwisseling
van
koolhydraten,
vetten
en
eiwitten
• Rol
spelen
bij
de
opbouw
en
herstel
van
het
lichaam
• Antioxidant
• Instandhouden
van
het
immuunsysteem
Optimale
vitamine
=
Goede
gezondheid
behouden
door
o.a.
preventie
tegen
ziekte.
Vitamine
status
=
Meten
of
er
een
vitamine
tekort
of
teveel
is.
− De
status
van
een
vitamine
wordt
gecontroleerd
via
het
bloed
of
de
urine
Provitamines
=
Stoffen
die
het
lichaam
zelf
om
kan
zetten
in
vitamines.
Intoxicatie
(Hypervitaminose)
=
teveel
Deficiënties
(Hypovitaminose):
• Primair:
Te
weinig
eten
(voeding
tekort)
• Secundair:
Door
ziekte
of
medicatie
Biobeschikbaarheid
=
Hoeveel
van
het
gegeten
vitamine/mineraal
wordt
benut
door
het
lichaam.
è Wordt
verlaagd
door
andere
stoffen
in
de
darmen
zoals;
fytinezuur
(graan),
tamine
(thee/rode
wijn)
en
fosfaat
(suiker)
Verrijkte
producten
=
Iets
toegevoegd
aan
het
product
zoals
vitamine
B
De
European
Food
Safety
Autority
stellen
de
Europese
aanbevelingen
vast.
Vitamine
D
(Calciferol):
Via
Cholesterol
(Lichaam)
of
zonlicht
Niet
essentieel
Ergocalciferol
(Vit.
D2):
Van
plantaardig
eten
Cholecalciferol
(Vit.
D3):
Van
dierlijk
eten
en
aanmaak
in
de
huid
Je
hebt
zowel
D2
als
D3
nodig
om
vitamine
D
volledig
te
laten
werken
Opname:
1. Via
de
huid
a. 7-‐dehydrocholesterol
(Voorloper
van
cholesterol
gemaakt
in
de
lever)
absorbeert
het
zonlicht
(Uv-‐straling).
Hiervan
wordt
pre-‐vitamine
D3
gemaakt
b. Het
lichaamswarmte
zet
pre-‐vitamine
D3
om
in
D3
2. Via
de
voeding
a. Vitamine
D2
en
D3
worden
opgegeten
(Worden
niet
omgezet)
Wanneer
de
vitamines
D2
en
D3
in
het
lichaam
zijn,
koppelen
ze
zich
aan
een
eiwit
en
gaan
richting
de
lever.
De
lever
plakt
er
een
–OH
aan
vast
waardoor
25-‐hydroxyvitamine
D3
ontstaat.
Deze
vervolgt
zijn
weg
richting
de
nieren
waar
weer
een
–OH
wordt
vastgeplakt
aan
het
complex.
Hierdoor
ontstaat
1,25-‐dihydroxyvitamine
D3.
Dit
is
de
actieve
vorm
van
vitamine
D3.
Zie
het
plaatje
op
de
volgende
bladzijde:
blok
1.4
Vitamines,
Spoorelementen
en
Mineralen
Vitamines:
A-‐D-‐E-‐K-‐C-‐B(1,2,3,5,6,8,11,12)
waarvan
A,D,E
en
K
in
vet
oplosbaar
zijn
en
B
en
C
in
water
oplosbaar
zijn.
Algemene
functies:
• Onderdeel
zijn
van
enzymen
en
hormonen
• Rol
spelen
bij
de
stofwisseling
van
koolhydraten,
vetten
en
eiwitten
• Rol
spelen
bij
de
opbouw
en
herstel
van
het
lichaam
• Antioxidant
• Instandhouden
van
het
immuunsysteem
Optimale
vitamine
=
Goede
gezondheid
behouden
door
o.a.
preventie
tegen
ziekte.
Vitamine
status
=
Meten
of
er
een
vitamine
tekort
of
teveel
is.
− De
status
van
een
vitamine
wordt
gecontroleerd
via
het
bloed
of
de
urine
Provitamines
=
Stoffen
die
het
lichaam
zelf
om
kan
zetten
in
vitamines.
Intoxicatie
(Hypervitaminose)
=
teveel
Deficiënties
(Hypovitaminose):
• Primair:
Te
weinig
eten
(voeding
tekort)
• Secundair:
Door
ziekte
of
medicatie
Biobeschikbaarheid
=
Hoeveel
van
het
gegeten
vitamine/mineraal
wordt
benut
door
het
lichaam.
è Wordt
verlaagd
door
andere
stoffen
in
de
darmen
zoals;
fytinezuur
(graan),
tamine
(thee/rode
wijn)
en
fosfaat
(suiker)
Verrijkte
producten
=
Iets
toegevoegd
aan
het
product
zoals
vitamine
B
De
European
Food
Safety
Autority
stellen
de
Europese
aanbevelingen
vast.
Vitamine
D
(Calciferol):
Via
Cholesterol
(Lichaam)
of
zonlicht
Niet
essentieel
Ergocalciferol
(Vit.
D2):
Van
plantaardig
eten
Cholecalciferol
(Vit.
D3):
Van
dierlijk
eten
en
aanmaak
in
de
huid
Je
hebt
zowel
D2
als
D3
nodig
om
vitamine
D
volledig
te
laten
werken
Opname:
1. Via
de
huid
a. 7-‐dehydrocholesterol
(Voorloper
van
cholesterol
gemaakt
in
de
lever)
absorbeert
het
zonlicht
(Uv-‐straling).
Hiervan
wordt
pre-‐vitamine
D3
gemaakt
b. Het
lichaamswarmte
zet
pre-‐vitamine
D3
om
in
D3
2. Via
de
voeding
a. Vitamine
D2
en
D3
worden
opgegeten
(Worden
niet
omgezet)
Wanneer
de
vitamines
D2
en
D3
in
het
lichaam
zijn,
koppelen
ze
zich
aan
een
eiwit
en
gaan
richting
de
lever.
De
lever
plakt
er
een
–OH
aan
vast
waardoor
25-‐hydroxyvitamine
D3
ontstaat.
Deze
vervolgt
zijn
weg
richting
de
nieren
waar
weer
een
–OH
wordt
vastgeplakt
aan
het
complex.
Hierdoor
ontstaat
1,25-‐dihydroxyvitamine
D3.
Dit
is
de
actieve
vorm
van
vitamine
D3.
Zie
het
plaatje
op
de
volgende
bladzijde:
