Samenvatting recht periode 2
Herkent de verschillende rechtsbronnen
Rechtsbronnen
Recht is er niet zomaar het wordt door mensen gemaakt. De samenleving veranderd daarmee
ook de inhoud van het recht, maar de vindplaatsen van het recht, de zogenoemde
rechtsbronnen zijn nog steeds hetzelfde.
Wet- en regelgeving -> wetgevende macht
Wetten bevatten rechtsregels die zijn vastgesteld door de overheid. Een wet komt tot stand als
de regering en de Staten-Generaal (1e en 2e kamer) met een wetsvoorstel instemmen en is pas
geldig op het moment dat deze is ondertekend door de koning. De hoogste wet in Nederland is
de Grondwet.
Jurisprudentie -> rechtsprekende macht
Ontstaat doordat algemene regels in de diverse wetten en in de overige regelgeving moeten
worden toegepast in individuele situaties, die vaak heel verschillend zijn. Het is de taak van de
rechter om uit te maken hoe de regels zijn bedoeld. Hij interpreteert de rechtsregels en
formuleert een uitspraak. Zo een uitspraak (afhankelijk van de soort zaak of het niveau waarop
het recht wordt besproken) heeft een vonnis, uitspraak of arrest. Jurisprudentie wordt ook wel
het rechtersrecht genoemd: in de rechtspraak wordt nieuw recht gevormd door de rechters.
Gewoonte -> voorbeeld: handjeklap bij het sluiten van overeenkomsten
Ongeschreven recht, de regels van gewoonterecht zijn niet ergens op getekend maar ontstaan
in de loop van de tijd door het gebruik ervan in algemene kring. Het komt weinig voor, overigens
valt een gewoonte die in strijd is met de recht over het algemeen niet onder het gewoonterecht.
Verdragen
Afspraken tussen 2 of meer staten die op schrift zijn gesteld en die gelden in de staten die partij
zijn bij het verdrag. Daartoe moeten de staten dit verdrag wel hebben geratificeerd. dat wil
zeggen: zich er mee akkoord hebben verklaard. Verdragsregels staan boven de wetsregels die
in Nederland zijn gemaakt. Verdragen gelden over de hele wereld, het is een internationaal
recht. Nederland is bijvoorbeeld lid van de Europese Unie op basis van het EG-verdrag. Als lid
van de Raad van Europa is Nederland partij bij het EuropeesSociaalHandvet (EH) en het
Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM). Bepalingen uit verdragen kunnen een
directe werking hebben. Dit betekent dat de burgers uit een land dat het vedrag heeft
ondertekend op deze bepalingen een beroep kunnen doen bij de nationale rechter. De
verdragsbepaling hoeft daartoe niet te worden omgezet in een nationale regel.
Rechtssubjecten
Er is een onderscheid tussen de volgende rechtssubjecten
- natuurlijke personen (mensen)
- rechtspersonen (instellingen, organisaties, verenigingen, bedrijven, de Staat)
rechtspersonen zijn organisaties die volgens de wet net als personen rechten en plichten
hebben en daarmee zelfstandig kunnen deelnemen aan het rechtsverkeer.
Herkent de verschillende rechtsbronnen
Rechtsbronnen
Recht is er niet zomaar het wordt door mensen gemaakt. De samenleving veranderd daarmee
ook de inhoud van het recht, maar de vindplaatsen van het recht, de zogenoemde
rechtsbronnen zijn nog steeds hetzelfde.
Wet- en regelgeving -> wetgevende macht
Wetten bevatten rechtsregels die zijn vastgesteld door de overheid. Een wet komt tot stand als
de regering en de Staten-Generaal (1e en 2e kamer) met een wetsvoorstel instemmen en is pas
geldig op het moment dat deze is ondertekend door de koning. De hoogste wet in Nederland is
de Grondwet.
Jurisprudentie -> rechtsprekende macht
Ontstaat doordat algemene regels in de diverse wetten en in de overige regelgeving moeten
worden toegepast in individuele situaties, die vaak heel verschillend zijn. Het is de taak van de
rechter om uit te maken hoe de regels zijn bedoeld. Hij interpreteert de rechtsregels en
formuleert een uitspraak. Zo een uitspraak (afhankelijk van de soort zaak of het niveau waarop
het recht wordt besproken) heeft een vonnis, uitspraak of arrest. Jurisprudentie wordt ook wel
het rechtersrecht genoemd: in de rechtspraak wordt nieuw recht gevormd door de rechters.
Gewoonte -> voorbeeld: handjeklap bij het sluiten van overeenkomsten
Ongeschreven recht, de regels van gewoonterecht zijn niet ergens op getekend maar ontstaan
in de loop van de tijd door het gebruik ervan in algemene kring. Het komt weinig voor, overigens
valt een gewoonte die in strijd is met de recht over het algemeen niet onder het gewoonterecht.
Verdragen
Afspraken tussen 2 of meer staten die op schrift zijn gesteld en die gelden in de staten die partij
zijn bij het verdrag. Daartoe moeten de staten dit verdrag wel hebben geratificeerd. dat wil
zeggen: zich er mee akkoord hebben verklaard. Verdragsregels staan boven de wetsregels die
in Nederland zijn gemaakt. Verdragen gelden over de hele wereld, het is een internationaal
recht. Nederland is bijvoorbeeld lid van de Europese Unie op basis van het EG-verdrag. Als lid
van de Raad van Europa is Nederland partij bij het EuropeesSociaalHandvet (EH) en het
Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM). Bepalingen uit verdragen kunnen een
directe werking hebben. Dit betekent dat de burgers uit een land dat het vedrag heeft
ondertekend op deze bepalingen een beroep kunnen doen bij de nationale rechter. De
verdragsbepaling hoeft daartoe niet te worden omgezet in een nationale regel.
Rechtssubjecten
Er is een onderscheid tussen de volgende rechtssubjecten
- natuurlijke personen (mensen)
- rechtspersonen (instellingen, organisaties, verenigingen, bedrijven, de Staat)
rechtspersonen zijn organisaties die volgens de wet net als personen rechten en plichten
hebben en daarmee zelfstandig kunnen deelnemen aan het rechtsverkeer.
