Geschiedenis samenvatting hoofdstuk 2 2vwo
2.1 Onrust in de kerk
Erasmus en zijn vriend Thomas More waren humanisten (geleerden die de klasieke cultuur
en literatuur bestudeerden en imiteerden). Erasmus vertaalde het Nieuwe Testament
opnieuw van het Grieks naar Latijn omdat hier veel fouten in zaten. Erasmus had veel kritiek
op de geestelijken. Erasmus spotte met de geestelijken, maar bleef wel trouw aan de
katholieke kerk.
De paus, de bisschoppen en de pastoors van de katholieke kerk zeiden tegen iedereen dat
ze aan de regels moesten houden, maar deden dat zelf ook niet. Veel priesters hadden
gewoon een vrouw en kinderen ook al moesten ze zich houden aan het celibaat. Hier was
veel kritiek op. De geestelijken waren meer geïnteresseerd in geld, dan in hun geloof.
Maarten Luther bleef niet meer trouw aan de kerk. Luther had kritiek op de manier waarop
geld werd ingezameld voor de Sint Pieterskerk, het geld werd ingezameld door middel van
aflaten. Een aflaat kan je kopen als je iets stouts hebt gedaan en toch naar de hemel wil, als
je het geld van de aflaat aan de monnik hebt gegeven zeggen ze dat jouw zonden zijn
vergeven. Luther noteerde zijn kritiek in een lijst van 95 stellingen over de katholieke kerk.
Keizer Karel V eiste Luther om zijn kritiek te herroepen, maar Luther weigerde dat. Luther
werd door de keizer vogelvrij gelaten, de hertog van de Saksen nam hem in bescherming.
Er was oorlog gaande tussen de katholieken en de protestanten in het Duitse Rijk.
Uiteindelijk is de Vrede van Ausburg getekend. Dit hield in dat elke vorst het geloof van zijn
eigen gebied bepaalt. Is de vorst protestant dan moet het volk ook protestants zijn. Zo leidde
de Hervorming en Reformatie (poging om iets te doen aan de misstanden binnen de
katholieke kerk, die leidde tot de stichting van de protestantse kerk) die met Luthers kritiek
was begonnen tot de stichting van de protestantse kerk.
De protestantse kerk hadden geen priesters. En iedereen moest de bijbel lezen. Luther had
de bijbel vertaald in het Duits.
Johannes Calvijn legde de nadruk op Gods almacht. Calvinisten volgden de leer van
predestinatie (God heeft al van te voren bedacht of je naar de hemel of hel gaat).
Lutheraten: Altijd luisteren naar de vorst, die is aangesteld door god.
Calvinisten: Niet luisteren naar vorst, je mag in opstand komen.
2.2 Onrust in de Nederlanden
De Nederlanden waarover Karel V heerste, bestonden uit 17 gewesten. De gewesten
hadden elk eigen regels en gewoonten. Een gewestelijke staat is een bestuur van één
gewest. Karel V had geld nodig, de gewesten zeggen dan dat ze alleen belasting willen
betalen als ze privileges krijgen. Dus Karel V geeft privileges uit in ruil voor belasting.
Omdat Karel V ook keizer was van het Duitse rijk was hij niet vaak in de Nederlanden. Hij liet
zich daarom vertegenwoordigen door een landvoogd(es). Binnen ieder afzonderlijk gewest
benoemde hij een plaatsvervanger of stadhouder.
2.1 Onrust in de kerk
Erasmus en zijn vriend Thomas More waren humanisten (geleerden die de klasieke cultuur
en literatuur bestudeerden en imiteerden). Erasmus vertaalde het Nieuwe Testament
opnieuw van het Grieks naar Latijn omdat hier veel fouten in zaten. Erasmus had veel kritiek
op de geestelijken. Erasmus spotte met de geestelijken, maar bleef wel trouw aan de
katholieke kerk.
De paus, de bisschoppen en de pastoors van de katholieke kerk zeiden tegen iedereen dat
ze aan de regels moesten houden, maar deden dat zelf ook niet. Veel priesters hadden
gewoon een vrouw en kinderen ook al moesten ze zich houden aan het celibaat. Hier was
veel kritiek op. De geestelijken waren meer geïnteresseerd in geld, dan in hun geloof.
Maarten Luther bleef niet meer trouw aan de kerk. Luther had kritiek op de manier waarop
geld werd ingezameld voor de Sint Pieterskerk, het geld werd ingezameld door middel van
aflaten. Een aflaat kan je kopen als je iets stouts hebt gedaan en toch naar de hemel wil, als
je het geld van de aflaat aan de monnik hebt gegeven zeggen ze dat jouw zonden zijn
vergeven. Luther noteerde zijn kritiek in een lijst van 95 stellingen over de katholieke kerk.
Keizer Karel V eiste Luther om zijn kritiek te herroepen, maar Luther weigerde dat. Luther
werd door de keizer vogelvrij gelaten, de hertog van de Saksen nam hem in bescherming.
Er was oorlog gaande tussen de katholieken en de protestanten in het Duitse Rijk.
Uiteindelijk is de Vrede van Ausburg getekend. Dit hield in dat elke vorst het geloof van zijn
eigen gebied bepaalt. Is de vorst protestant dan moet het volk ook protestants zijn. Zo leidde
de Hervorming en Reformatie (poging om iets te doen aan de misstanden binnen de
katholieke kerk, die leidde tot de stichting van de protestantse kerk) die met Luthers kritiek
was begonnen tot de stichting van de protestantse kerk.
De protestantse kerk hadden geen priesters. En iedereen moest de bijbel lezen. Luther had
de bijbel vertaald in het Duits.
Johannes Calvijn legde de nadruk op Gods almacht. Calvinisten volgden de leer van
predestinatie (God heeft al van te voren bedacht of je naar de hemel of hel gaat).
Lutheraten: Altijd luisteren naar de vorst, die is aangesteld door god.
Calvinisten: Niet luisteren naar vorst, je mag in opstand komen.
2.2 Onrust in de Nederlanden
De Nederlanden waarover Karel V heerste, bestonden uit 17 gewesten. De gewesten
hadden elk eigen regels en gewoonten. Een gewestelijke staat is een bestuur van één
gewest. Karel V had geld nodig, de gewesten zeggen dan dat ze alleen belasting willen
betalen als ze privileges krijgen. Dus Karel V geeft privileges uit in ruil voor belasting.
Omdat Karel V ook keizer was van het Duitse rijk was hij niet vaak in de Nederlanden. Hij liet
zich daarom vertegenwoordigen door een landvoogd(es). Binnen ieder afzonderlijk gewest
benoemde hij een plaatsvervanger of stadhouder.
