Medisch klinisch redeneren samenvatting
Klinisch redeneren is de vaardigheid om eigen observaties en interpretaties aan medische kennis te
koppelen om zodoende te beredeneren welke volgende stappen genomen moeten worden in het
verpleegkundig handelen. Klinisch redeneren helpt je bij pro-active nursing. Pro active nursing is
gericht observeren en analyseren van verschijnselen en vitale functies en hierop reageren. Door
klinisch te redeneren blijf je van alles op de hoogte. Je kunt opkomen voor je patiënt en je kunt een
relatie leggen tussen je kennis en wat je ziet bij je patiënt. Klinisch redeneren is belangrijk omdat er
steeds meer genezing mogelijk is hierdoor, de patiënt wordt steeds ouder en zieker, de medische
zorg wordt steeds technischer en het vak verpleegkunde wordt steeds ingewikkelder. De arts en
verpleegkundige doen aan klinisch redeneren, de verpleegkundige voorziet de arts van informatie en
eventueel advies. De verpleegkundige moet daarom dezelfde taal spreken als de arts. Je moet weten
wanneer je de arts moet inschakelen en je moet dan de juiste informatie paraat hebben. De
verpleegkundige staat dichtbij de patiënt en daarom is het van belang dat een verpleegkundige
klinisch redeneert. Andere disciplines varen op verpleegkundige observaties en kunnen op die
manier rekening houden met eventuele complicaties. Observeren is daarom ook een
kerncompetentie van een verpleegkundige. Goed observeren vereist kennis van anatomie, fysiologie
en pathologie. Voor een goede observatie heb je redeneerhulpen nodig en meetinstrumenten.
Klinisch redeneren met behulp van 6 stappen:
1. Oriëntatie op de situatie/klinisch beeld; is er iets mis met mijn patiënt?
2. Klinische probleemstelling; wat is er mis met mijn patiënt?
3. Aanvullend klinisch onderzoek; welk aanvullend onderzoek is er nodig?
4. Klinisch beleid; wat moet ik doen?
5. Klinisch verloop; wat kan ik hiervan verwachten?
6. Nabeschouwing; evaluatie
SBAR: situation ( leeftijd en geslacht patiënt, welk probleem heeft de patiënt), background ( met
behulp van AMPLE), assesment ( met behulp van EWS en urgentietriage), recommendation.
AMPLE is een snelle manier om iets te weten te komen over de voorgeschiedenis van de patiënt in
acute situaties. A= leidt de patiënt aan bepaalde allergieën? (allergic) M= welke medicatie gebruikt
de patiënt en waarom? (medication) P= welke ziekten en aandoeningen heeft de patiënt? (past
ilnesses) L= wanneer/wat heeft de patiënt voor het laatste gegeten? (last meal) E= wat is er op dit
moment aan de hand? (event)
EWS= early warning system. EWS is een redeneerhulp die je helpt e herkennen of een patiënt ernstig
vitaal bedreigt is. Het zegt niets over de oorzaak van de problematiek.
, Injecteren
Parenteraal is de toedieningsvorm van geneesmiddelen of voeding anders dan via het
maagdarmstelsel (enteraal). Parenterale toedieningsvormen zijn dus bijvoorbeeld; injectie, infuus of
transdermaal (via de huid). Een intracutane injectie is een injectie in de huid. Dit wordt gedaan bij
een allergietest of een mantouxtest. Een subcutane injectie is een injectie onder de huid. Dit wordt
gedaan voor een langzame en geleidelijke opname. Risico’s van een subcutane injectie zijn dat er een
allergische reactie, weefselnecrose of een abces kan ontstaan. Een intramusculaire injectie is een
injectie in de spier. Dit wordt gedaan voor een redelijk snel of redelijk veel opname. Risico’s van een
intramusculaire injectie zijn dat er hematoomvorming kan ontstaan, dat je een bloedvat of zenuw
aanprikt. Een intravenueze injectie is een injectie in de ader. Dit wordt gedaan als er onmiddellijke
werking van het medicijn moet zijn. De risico’s van een intraveneuze injectie zijn infecties,
nabloedingen en beschadiging van de vaatwand.
Urgentietriage
Urgentietriage helpt je te bepalen of het nodig is direct een arts te waarschuwen of dat dat niet
hoeft. Het helpt je in te schatten of een situatie direct levensbedreigend is. Er zijn globaal 4 stadia
van urgentie; niet levensbedreigend, de ziekte bevindt zich nog op weefselniveau en heeft zich nog
niet uitgebreid naar hele organen, indirect levensbedreigend, orgaansysteem raken verstoord maar
worden nog door andere organen gecompenseerd, direct levensbedreigend, homeostase is zodanig
verstuurd dat er sprake is van respiratoire insufficiëntie of circulatoire shock, MOF dreigt (vaststellen
met EWS!), klinisch dood, uitval van ademhaling en circulatie, als dit nog korter dan enkele minuten
duur is reanimatie eventueel nog mogelijk.
Stap 2; wat is er mis met mijn patiënt?
Je kijkt naar; somatisch gebied, psychosociaal, ADL. Hiervoor moet je je afvragen; welke
orgaansystemen bij het probleem betrokken zijn en welke prioriteit heeft. ABC (bij ernstig vitaal
bedreigde patiënten), vervolg assesment met betrekking tot orgaansystemen, SCEGS (in kaart
brengen van psychosociale problemen). Dit levert als het goed is een lijst van klinische
aandachtspunten op, dus verder onderzoek en beleid.
Stap 3;
Je zorgt dat je de volgende dingen op een rij hebt; anamnese, lichamelijk onderzoek,
laboratoriumonderzoek, beeldvormend onderzoek en fysiologisch onderzoek. Over dit onderzoek
kun je meedenken (is het niet te belastend voor de patiënt?) en een deel ervan voer je uit (vitale
functies bewaken etc.) en je licht de patiënt voor en begeleidt bij onderzoek.
Stap 4; welke zorg is nodig?
Het medisch beleid wordt door de arts bepaald, maar je kunt wel meedenken, bijvoorbeeld of het
haalbaar is wat de arts voorstelt en of het voor de patiënt acceptabel is. Verder stel je onder
gebruikelijke voorwaarden de nieuw situatie je verpleegkundige diagnoses opnieuw en bepaal je je
verpleegkundig beeld en je voert de regie over alles wat afgesproken is.
Stap 5; wat valt er verder te verwachten?
Om in te kunnen schatte of het verdere verloop normaal is moet je weten wat er van het ingezette
beeld valt te verwachten. Welke complicaties zijn te verwachten? Wat is de prognose?
Klinisch redeneren is de vaardigheid om eigen observaties en interpretaties aan medische kennis te
koppelen om zodoende te beredeneren welke volgende stappen genomen moeten worden in het
verpleegkundig handelen. Klinisch redeneren helpt je bij pro-active nursing. Pro active nursing is
gericht observeren en analyseren van verschijnselen en vitale functies en hierop reageren. Door
klinisch te redeneren blijf je van alles op de hoogte. Je kunt opkomen voor je patiënt en je kunt een
relatie leggen tussen je kennis en wat je ziet bij je patiënt. Klinisch redeneren is belangrijk omdat er
steeds meer genezing mogelijk is hierdoor, de patiënt wordt steeds ouder en zieker, de medische
zorg wordt steeds technischer en het vak verpleegkunde wordt steeds ingewikkelder. De arts en
verpleegkundige doen aan klinisch redeneren, de verpleegkundige voorziet de arts van informatie en
eventueel advies. De verpleegkundige moet daarom dezelfde taal spreken als de arts. Je moet weten
wanneer je de arts moet inschakelen en je moet dan de juiste informatie paraat hebben. De
verpleegkundige staat dichtbij de patiënt en daarom is het van belang dat een verpleegkundige
klinisch redeneert. Andere disciplines varen op verpleegkundige observaties en kunnen op die
manier rekening houden met eventuele complicaties. Observeren is daarom ook een
kerncompetentie van een verpleegkundige. Goed observeren vereist kennis van anatomie, fysiologie
en pathologie. Voor een goede observatie heb je redeneerhulpen nodig en meetinstrumenten.
Klinisch redeneren met behulp van 6 stappen:
1. Oriëntatie op de situatie/klinisch beeld; is er iets mis met mijn patiënt?
2. Klinische probleemstelling; wat is er mis met mijn patiënt?
3. Aanvullend klinisch onderzoek; welk aanvullend onderzoek is er nodig?
4. Klinisch beleid; wat moet ik doen?
5. Klinisch verloop; wat kan ik hiervan verwachten?
6. Nabeschouwing; evaluatie
SBAR: situation ( leeftijd en geslacht patiënt, welk probleem heeft de patiënt), background ( met
behulp van AMPLE), assesment ( met behulp van EWS en urgentietriage), recommendation.
AMPLE is een snelle manier om iets te weten te komen over de voorgeschiedenis van de patiënt in
acute situaties. A= leidt de patiënt aan bepaalde allergieën? (allergic) M= welke medicatie gebruikt
de patiënt en waarom? (medication) P= welke ziekten en aandoeningen heeft de patiënt? (past
ilnesses) L= wanneer/wat heeft de patiënt voor het laatste gegeten? (last meal) E= wat is er op dit
moment aan de hand? (event)
EWS= early warning system. EWS is een redeneerhulp die je helpt e herkennen of een patiënt ernstig
vitaal bedreigt is. Het zegt niets over de oorzaak van de problematiek.
, Injecteren
Parenteraal is de toedieningsvorm van geneesmiddelen of voeding anders dan via het
maagdarmstelsel (enteraal). Parenterale toedieningsvormen zijn dus bijvoorbeeld; injectie, infuus of
transdermaal (via de huid). Een intracutane injectie is een injectie in de huid. Dit wordt gedaan bij
een allergietest of een mantouxtest. Een subcutane injectie is een injectie onder de huid. Dit wordt
gedaan voor een langzame en geleidelijke opname. Risico’s van een subcutane injectie zijn dat er een
allergische reactie, weefselnecrose of een abces kan ontstaan. Een intramusculaire injectie is een
injectie in de spier. Dit wordt gedaan voor een redelijk snel of redelijk veel opname. Risico’s van een
intramusculaire injectie zijn dat er hematoomvorming kan ontstaan, dat je een bloedvat of zenuw
aanprikt. Een intravenueze injectie is een injectie in de ader. Dit wordt gedaan als er onmiddellijke
werking van het medicijn moet zijn. De risico’s van een intraveneuze injectie zijn infecties,
nabloedingen en beschadiging van de vaatwand.
Urgentietriage
Urgentietriage helpt je te bepalen of het nodig is direct een arts te waarschuwen of dat dat niet
hoeft. Het helpt je in te schatten of een situatie direct levensbedreigend is. Er zijn globaal 4 stadia
van urgentie; niet levensbedreigend, de ziekte bevindt zich nog op weefselniveau en heeft zich nog
niet uitgebreid naar hele organen, indirect levensbedreigend, orgaansysteem raken verstoord maar
worden nog door andere organen gecompenseerd, direct levensbedreigend, homeostase is zodanig
verstuurd dat er sprake is van respiratoire insufficiëntie of circulatoire shock, MOF dreigt (vaststellen
met EWS!), klinisch dood, uitval van ademhaling en circulatie, als dit nog korter dan enkele minuten
duur is reanimatie eventueel nog mogelijk.
Stap 2; wat is er mis met mijn patiënt?
Je kijkt naar; somatisch gebied, psychosociaal, ADL. Hiervoor moet je je afvragen; welke
orgaansystemen bij het probleem betrokken zijn en welke prioriteit heeft. ABC (bij ernstig vitaal
bedreigde patiënten), vervolg assesment met betrekking tot orgaansystemen, SCEGS (in kaart
brengen van psychosociale problemen). Dit levert als het goed is een lijst van klinische
aandachtspunten op, dus verder onderzoek en beleid.
Stap 3;
Je zorgt dat je de volgende dingen op een rij hebt; anamnese, lichamelijk onderzoek,
laboratoriumonderzoek, beeldvormend onderzoek en fysiologisch onderzoek. Over dit onderzoek
kun je meedenken (is het niet te belastend voor de patiënt?) en een deel ervan voer je uit (vitale
functies bewaken etc.) en je licht de patiënt voor en begeleidt bij onderzoek.
Stap 4; welke zorg is nodig?
Het medisch beleid wordt door de arts bepaald, maar je kunt wel meedenken, bijvoorbeeld of het
haalbaar is wat de arts voorstelt en of het voor de patiënt acceptabel is. Verder stel je onder
gebruikelijke voorwaarden de nieuw situatie je verpleegkundige diagnoses opnieuw en bepaal je je
verpleegkundig beeld en je voert de regie over alles wat afgesproken is.
Stap 5; wat valt er verder te verwachten?
Om in te kunnen schatte of het verdere verloop normaal is moet je weten wat er van het ingezette
beeld valt te verwachten. Welke complicaties zijn te verwachten? Wat is de prognose?
