Juridische methoden
aantekeningen (inleiding rechtswetenschap, blok 1)
Lisanne Mulder
September 2015
JURIDISCHE METHODEN !1
,1. De vaardigheden van de jurist
De theoretische visie op het recht in dit boek houdt in dat het recht uitsluitend kan worden
gekend in de context van de omstandigheden waarin het functioneert
een casus = een concreet geval
Als ervaren jurist weet je niet precies hoe je een casus moet oplossen, het gaat vanzelf
dingen die fout kunnen gaan bij het oplossen van een casus;
- feiten kunnen verkeerd zijn weergegeven
- de juridische selectie van feiten is niet goed
- er is geen goede rechtsvraag geformuleerd
- de interpretatie van de rechtsregels klopt niet
- er is geen rekening gehouden met de argumenten van de wederpartij
- de structuur van het betoog is een rommel / formulering is incorrect
analyseren van rechtsregels is belangrijk:
- maakt het mogelijk om snel tot de kern van een rechterlijke uitspraak te komen
- kennis van de structuur van de rechtsregel is van belang wanneer je een casus moet oplossen
—> je weet welke argumenten je naar voren moet brengen en welke je kunt verwachten
2. Het vinden van rechtsregels in de wet
rechtsbronnen: vindplaatsen van het recht
De Kluwer Collegebundel bestaat uit twee delen:
1. Burgerlijk wetboek
2. Aanverwante regelgeving burgerlijk wetboek
3. Wetboek van Koophandel
4. Faillissementswet
5. Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering
6. Wet op de Rechterlijke Organisatie
JURIDISCHE METHODEN !2
, 7. Grondwet
8. Decentralisatie
9. Algemeen bestuursrecht /Bestuursprocesrecht
10. Bijzonder bestuursrecht
11. Wetboek van Strafrecht
12. Wetboek van Strafvordering
13. Verdragen
case law = rechtspraak = jurisprudentie
3. Het analyseren van rechtsregels
Rechtsregels zijn algemeen
—> een rechtsregel is gericht tot allen die behoren tot de abstract omschreven categorie
—> de rechtsgevolgen zijn herhaalbaar
normatieve rechtsregels: hebben betrekking op het sturen of beoordelen van menselijk gedrag
drie categorieën:
1. gebodsbepalingen
2. verbodsbepalingen
3. bevoegdheidsverlenende bepalingen
andere soorten regels:
- kwalificatie of definitiebepalingen
- verwijzingsregels of schakelbepalingen
- constructies en ficties
complicaties bij het analyseren van rechtsregels
—> voorwaarden kunnen negatief zijn geformuleerd
—> het woordje ‘en’ kan staan voor een alternatieve voorwaarde
—> het woordje ‘of ’ kan staan voor een cumulatieve voorwaarde
4 . Het toepassen van rechtsregels
casusoplossen —> feiten van de casus juridisch kwalificeren
—> relevante en irrelevante feiten scheiden
JURIDISCHE METHODEN !3
aantekeningen (inleiding rechtswetenschap, blok 1)
Lisanne Mulder
September 2015
JURIDISCHE METHODEN !1
,1. De vaardigheden van de jurist
De theoretische visie op het recht in dit boek houdt in dat het recht uitsluitend kan worden
gekend in de context van de omstandigheden waarin het functioneert
een casus = een concreet geval
Als ervaren jurist weet je niet precies hoe je een casus moet oplossen, het gaat vanzelf
dingen die fout kunnen gaan bij het oplossen van een casus;
- feiten kunnen verkeerd zijn weergegeven
- de juridische selectie van feiten is niet goed
- er is geen goede rechtsvraag geformuleerd
- de interpretatie van de rechtsregels klopt niet
- er is geen rekening gehouden met de argumenten van de wederpartij
- de structuur van het betoog is een rommel / formulering is incorrect
analyseren van rechtsregels is belangrijk:
- maakt het mogelijk om snel tot de kern van een rechterlijke uitspraak te komen
- kennis van de structuur van de rechtsregel is van belang wanneer je een casus moet oplossen
—> je weet welke argumenten je naar voren moet brengen en welke je kunt verwachten
2. Het vinden van rechtsregels in de wet
rechtsbronnen: vindplaatsen van het recht
De Kluwer Collegebundel bestaat uit twee delen:
1. Burgerlijk wetboek
2. Aanverwante regelgeving burgerlijk wetboek
3. Wetboek van Koophandel
4. Faillissementswet
5. Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering
6. Wet op de Rechterlijke Organisatie
JURIDISCHE METHODEN !2
, 7. Grondwet
8. Decentralisatie
9. Algemeen bestuursrecht /Bestuursprocesrecht
10. Bijzonder bestuursrecht
11. Wetboek van Strafrecht
12. Wetboek van Strafvordering
13. Verdragen
case law = rechtspraak = jurisprudentie
3. Het analyseren van rechtsregels
Rechtsregels zijn algemeen
—> een rechtsregel is gericht tot allen die behoren tot de abstract omschreven categorie
—> de rechtsgevolgen zijn herhaalbaar
normatieve rechtsregels: hebben betrekking op het sturen of beoordelen van menselijk gedrag
drie categorieën:
1. gebodsbepalingen
2. verbodsbepalingen
3. bevoegdheidsverlenende bepalingen
andere soorten regels:
- kwalificatie of definitiebepalingen
- verwijzingsregels of schakelbepalingen
- constructies en ficties
complicaties bij het analyseren van rechtsregels
—> voorwaarden kunnen negatief zijn geformuleerd
—> het woordje ‘en’ kan staan voor een alternatieve voorwaarde
—> het woordje ‘of ’ kan staan voor een cumulatieve voorwaarde
4 . Het toepassen van rechtsregels
casusoplossen —> feiten van de casus juridisch kwalificeren
—> relevante en irrelevante feiten scheiden
JURIDISCHE METHODEN !3
