Rechtssociologie en rechtspleging
3 juni 2016
Hoorcollege 7 – effecten van rechtspleging
Toegespitst op rechtspraak. Wat komt erbij als je naar de rechter kijkt of naar rechtspleging kijkt. Wat
is rechtspleging dan meer dan de rechter? Als je het opvat als een beschrijvend begrip. Rechtspleging
is het hele veld in de samenleving waar recht gepleegd wordt. Rechtspleging gaat dus over de rechter
en wat er bij de rechter gebeurt maar gaat ook over advocatuur, juridisch loket, om, gaat om het hele
stelsel, ook dw uitvoering wet bescherming natuurlijke personen. Het gaat om de manieren waarop we
ons stelsel van rechtspleging hebben ingedeeld. Het aantal betrokkenen is veel groter dan alleen de
rechter.
Toch beperken we ons vandaag wel tot rechtspraak. Opleiding is bijna geheel georiënteerd op de
rechtspraak. Terwijl de meeste juristen vaak weinig te maken hebben met rechtspraak. Didactisch
oogpunt wel concentreren op rechtspraak.
Wat bedoelt hij met ‘effecten van rechtspleging’? Effecten van wetgeving; instrument om iets te
bereiken. Hoe mensen reageren op rechtspleging, of ze de uitspraak ervaren, of het als legitiem,
rechtvaardig word ervaren, dat is een belangrijk effect. Jurisprudentievorming. Uitvoering, veel
vonnissen worden niet conform uitgevoerd. Meest voor de hand liggende geval waar het vaak niet zo
is, is bijvoorbeeld de verstekveroordeling voor betaling bepaald verdrag. Je kunt in het artikel van
Eshuis lezen, is ook al eerder vastgesteld, dat in veel gevallen de winnaar van de procedure, vaak de
schuldeiser, toch met lege handen blijft staan. Hij heeft vaak wel een executoriale titel maar soms zijn
kosten hoger dan uiteindelijke winst, en van een kale kip kun je niet plukken. Bij het strafrecht is er
nog een soort toezicht maar niet bij het privaatrecht.
Nog even terug naar vorige week want het hoofdstuk aansprakelijkheid is niet terug gekomen op het
college maar moet je wel weten. Is een mooie analyse van een leerstuk wat centraal staat in
privaatrecht, aansprakelijkheidsrecht waar op basis van sociologisch maatschappelijke manier word
gekeken wat er veranderd is. Mooie illustratie over hoe op het materiele privaatrecht veranderingen te
zien zijn.
Vandaag:
1. Galanter: oneshotters vs. Repeatplayers; gaat erover in hoeverre rechtspleging zodanig
georganiseerd is dat ook gelijkheid gerealiseerd word. Is het effect van rechtspleging zo dat
het meer gelijkheid in de samenleving bevordert. Pakt de rechtspraak gelijk uit voor
verschillende soorten partijen?
2. Naleving
3. Transitional Justice; gaat over wat kan recht betekenen in een situatie waarin landen in een
situatie zijn geweest van oorlog, waardoor de sociale structuur van een land overhoop ligt en
wat kun je dan eigenlijk met recht? Hoe werkzaam is het recht als instrument? Landen krijgen
vaak hulp, ook om juridische structuur op te bouwen. Wat doe je met zo’n land waar de ene
bevolkingsgroep de andere heeft uitgemoord? Wat kan het recht dan betekenen?
Oorlogstribunaal? Alleen de voorbeelden worden daar berecht. Is maar de vraag of mensen dat
als rechtvaardig zien.
1. Galanter: Oneshotters vs. rRepeatplayers
Galanter is één van de weinige rechtssociologen die ook daarbuiten vrij bekend is geworden. Artikel
wat in het boek staat dateert uit 1974, het is nog steeds actueel omdat het appelleert aan bepaalde
noties die ook buiten de kringen van rechtssociologie vrij bekend is geworden.
Hij was een man die ook een tijdje in India heeft gezeten, in het begin van de 70e jaren was er een heel
positief imago over dat het recht maatschappelijke veranderingen kon bewerkstelligen. Er werd leemte
in rechtshulp geconstateerd, advocaten waren niet op alle vlakken op de hoogte, kwam veel kritiek op.
Ook in de VS was een leemte. Idee was dat recht een belangrijke bijdrage kon leveren om gelijkheid te
bevorderen. Galanter heeft het in India bestudeerd dat men recht heeft gekregen maar dat het de
positie van mensen niet automatisch beter maakt. Dat vormde de inspiratiebron. Hij stelt drie vragen
centraal.
3 juni 2016
Hoorcollege 7 – effecten van rechtspleging
Toegespitst op rechtspraak. Wat komt erbij als je naar de rechter kijkt of naar rechtspleging kijkt. Wat
is rechtspleging dan meer dan de rechter? Als je het opvat als een beschrijvend begrip. Rechtspleging
is het hele veld in de samenleving waar recht gepleegd wordt. Rechtspleging gaat dus over de rechter
en wat er bij de rechter gebeurt maar gaat ook over advocatuur, juridisch loket, om, gaat om het hele
stelsel, ook dw uitvoering wet bescherming natuurlijke personen. Het gaat om de manieren waarop we
ons stelsel van rechtspleging hebben ingedeeld. Het aantal betrokkenen is veel groter dan alleen de
rechter.
Toch beperken we ons vandaag wel tot rechtspraak. Opleiding is bijna geheel georiënteerd op de
rechtspraak. Terwijl de meeste juristen vaak weinig te maken hebben met rechtspraak. Didactisch
oogpunt wel concentreren op rechtspraak.
Wat bedoelt hij met ‘effecten van rechtspleging’? Effecten van wetgeving; instrument om iets te
bereiken. Hoe mensen reageren op rechtspleging, of ze de uitspraak ervaren, of het als legitiem,
rechtvaardig word ervaren, dat is een belangrijk effect. Jurisprudentievorming. Uitvoering, veel
vonnissen worden niet conform uitgevoerd. Meest voor de hand liggende geval waar het vaak niet zo
is, is bijvoorbeeld de verstekveroordeling voor betaling bepaald verdrag. Je kunt in het artikel van
Eshuis lezen, is ook al eerder vastgesteld, dat in veel gevallen de winnaar van de procedure, vaak de
schuldeiser, toch met lege handen blijft staan. Hij heeft vaak wel een executoriale titel maar soms zijn
kosten hoger dan uiteindelijke winst, en van een kale kip kun je niet plukken. Bij het strafrecht is er
nog een soort toezicht maar niet bij het privaatrecht.
Nog even terug naar vorige week want het hoofdstuk aansprakelijkheid is niet terug gekomen op het
college maar moet je wel weten. Is een mooie analyse van een leerstuk wat centraal staat in
privaatrecht, aansprakelijkheidsrecht waar op basis van sociologisch maatschappelijke manier word
gekeken wat er veranderd is. Mooie illustratie over hoe op het materiele privaatrecht veranderingen te
zien zijn.
Vandaag:
1. Galanter: oneshotters vs. Repeatplayers; gaat erover in hoeverre rechtspleging zodanig
georganiseerd is dat ook gelijkheid gerealiseerd word. Is het effect van rechtspleging zo dat
het meer gelijkheid in de samenleving bevordert. Pakt de rechtspraak gelijk uit voor
verschillende soorten partijen?
2. Naleving
3. Transitional Justice; gaat over wat kan recht betekenen in een situatie waarin landen in een
situatie zijn geweest van oorlog, waardoor de sociale structuur van een land overhoop ligt en
wat kun je dan eigenlijk met recht? Hoe werkzaam is het recht als instrument? Landen krijgen
vaak hulp, ook om juridische structuur op te bouwen. Wat doe je met zo’n land waar de ene
bevolkingsgroep de andere heeft uitgemoord? Wat kan het recht dan betekenen?
Oorlogstribunaal? Alleen de voorbeelden worden daar berecht. Is maar de vraag of mensen dat
als rechtvaardig zien.
1. Galanter: Oneshotters vs. rRepeatplayers
Galanter is één van de weinige rechtssociologen die ook daarbuiten vrij bekend is geworden. Artikel
wat in het boek staat dateert uit 1974, het is nog steeds actueel omdat het appelleert aan bepaalde
noties die ook buiten de kringen van rechtssociologie vrij bekend is geworden.
Hij was een man die ook een tijdje in India heeft gezeten, in het begin van de 70e jaren was er een heel
positief imago over dat het recht maatschappelijke veranderingen kon bewerkstelligen. Er werd leemte
in rechtshulp geconstateerd, advocaten waren niet op alle vlakken op de hoogte, kwam veel kritiek op.
Ook in de VS was een leemte. Idee was dat recht een belangrijke bijdrage kon leveren om gelijkheid te
bevorderen. Galanter heeft het in India bestudeerd dat men recht heeft gekregen maar dat het de
positie van mensen niet automatisch beter maakt. Dat vormde de inspiratiebron. Hij stelt drie vragen
centraal.
