Rechtssociologie en rechtspleging
29 april 2016
Hoorcollege 4 – Geschilbeslechting
Vandaag
1. Rechtspraak en juridische problemen
2. Potentieel juridische problemen van burgers: omvang en aanpak
3. Resultaten
4. Verklaringen kans op problemen, gebruik rechtshulp
5. Wanneer procederen bedrijven
Rechtspraak en juridische problemen
Jaarlijks ongeveer 1,2 miljoen civiel- en bestuursrechtelijke rechtszaken (vgl. strafrecht: jaarlijks ong.
100.000 strafzaken)
Functie rechtspraak:
- Beslissingsfunctie: vonnissen op tegenspraak. Geschil wordt aangediend, wp verweert zich en
rechter spreekt beslissing uit
- Rechtdoorzettingsfunctie: incasso’s verstekzaken. Bijv bij telecomproviders,
ziektekostenverzekeringen etc vaak word niet betaald, wp verschijnt vaak niet en rechter wijst
vaak vonnis toe en kan executeren. Wil niet altijd zeggen dat hij z’n geld krijgt
- Bemiddelingsfunctie: schikkingen.
- Quasi-notariële functie: goedkeuring van door partijen getroffen regelingen. bijv als
samenwoners een kind krijgen hebben ze niet automatisch gezag, dit wordt dan door de
rechter toegewezen, ook alimentatieregelingen vallen hieronder
- Toezichtsfunctie: beschermingsbewind, schuldsanering. Laatste jaren erg in opkomst, vooral
beschermingsbewindzaken.
Betekenis in de samenleving: vonnissen/uitspraken als normatieve boodschappen
Instroom gerechtelijke procedures civiel- en bestuursrecht, bij rechtbanken en appelcolleges
Zie plaatje
Griffierechten zijn verhoogd, procedures over lage bedragen gaat men niet meer naar de rechter omdat
het meer kost dan het oplevert. In 2006 is het ineens toegenomen vanwege de inwerkingtreding van de
nieuwe zorgverzekeringswet.
Rechtspraak en juridische problemen
Maar:
Top van de piramide: wat zit eronder of ernaast (alternatieve oplossing)?
Problemen kunnen op meerdere manieren worden opgelost.
Inzicht in toegang tot recht (toegang tot info, rechtshulp en beslissende instanties)
Vraagstelling geschilbeslechtingsdelta burgers
- Aard/omvang (potentieel) juridische problemen
- Hoe aangepakt (eventuele drempels)
- Doelen en resultaten
- Oordeel over functioneren juridische voorzieningen
- Veranderingen t.o.v. delta-onderzoeken
Problemen van burgers met: burgers, bedrijven, overheid, …
Geen problemen tussen bedrijven, bedrijven en overheid, …
Potentieel juridisch probleem
29 april 2016
Hoorcollege 4 – Geschilbeslechting
Vandaag
1. Rechtspraak en juridische problemen
2. Potentieel juridische problemen van burgers: omvang en aanpak
3. Resultaten
4. Verklaringen kans op problemen, gebruik rechtshulp
5. Wanneer procederen bedrijven
Rechtspraak en juridische problemen
Jaarlijks ongeveer 1,2 miljoen civiel- en bestuursrechtelijke rechtszaken (vgl. strafrecht: jaarlijks ong.
100.000 strafzaken)
Functie rechtspraak:
- Beslissingsfunctie: vonnissen op tegenspraak. Geschil wordt aangediend, wp verweert zich en
rechter spreekt beslissing uit
- Rechtdoorzettingsfunctie: incasso’s verstekzaken. Bijv bij telecomproviders,
ziektekostenverzekeringen etc vaak word niet betaald, wp verschijnt vaak niet en rechter wijst
vaak vonnis toe en kan executeren. Wil niet altijd zeggen dat hij z’n geld krijgt
- Bemiddelingsfunctie: schikkingen.
- Quasi-notariële functie: goedkeuring van door partijen getroffen regelingen. bijv als
samenwoners een kind krijgen hebben ze niet automatisch gezag, dit wordt dan door de
rechter toegewezen, ook alimentatieregelingen vallen hieronder
- Toezichtsfunctie: beschermingsbewind, schuldsanering. Laatste jaren erg in opkomst, vooral
beschermingsbewindzaken.
Betekenis in de samenleving: vonnissen/uitspraken als normatieve boodschappen
Instroom gerechtelijke procedures civiel- en bestuursrecht, bij rechtbanken en appelcolleges
Zie plaatje
Griffierechten zijn verhoogd, procedures over lage bedragen gaat men niet meer naar de rechter omdat
het meer kost dan het oplevert. In 2006 is het ineens toegenomen vanwege de inwerkingtreding van de
nieuwe zorgverzekeringswet.
Rechtspraak en juridische problemen
Maar:
Top van de piramide: wat zit eronder of ernaast (alternatieve oplossing)?
Problemen kunnen op meerdere manieren worden opgelost.
Inzicht in toegang tot recht (toegang tot info, rechtshulp en beslissende instanties)
Vraagstelling geschilbeslechtingsdelta burgers
- Aard/omvang (potentieel) juridische problemen
- Hoe aangepakt (eventuele drempels)
- Doelen en resultaten
- Oordeel over functioneren juridische voorzieningen
- Veranderingen t.o.v. delta-onderzoeken
Problemen van burgers met: burgers, bedrijven, overheid, …
Geen problemen tussen bedrijven, bedrijven en overheid, …
Potentieel juridisch probleem
