Samenvatting Grasple lessen Kennismaking met Onderzoekmethoden en Statistiek (KOM)

KWALITATIEF
K1: SELECTE STEEKPROEFMETHODEN (SA)
Populatie = iedereen waarover je iets wil zeggen
 Subjecten = mensen in het onderzoek
 Steekproef = deel van de populatie wat wordt onderzocht
o Aselecte steekproef = subjecten worden geheel willekeurig
(toevalsbasis) uit de populatie getrokken
o Selecte steekproef = geen sprake van willekeur of
toevalsbasis; óf de onderzoekers, óf de subjecten maken deel
uit van het selectieproces

Kwalitatief onderzoek = doel om bepaalde kenmerken zoveel mogelijk in
de steekproef terug te laten komen
 Kenmerken die voor het onderzoek relevant zijn
 DUS verschillende meningen/ervaringen etc. die in de populatie
bestaan, terug te zien in de steekproef

Soorten steekproef:
- Gemakssteekproef (convenience sample) = die subjecten benaderen
waar de onderzoeker zelf de minste inspanning voor hoeft te doen
o VB mensen vragen die fysiek/geografisch dicht bij de
onderzoeker zijn
o VB mensen vragen die de onderzoeker via sociale media
eenvoudig kan bereiken
o VB naar een locatie gaan waar de onderzoeker weet dat de
mensen bereid zijn om mee te werken
- Doelgerichte steekproef = onderzoeker gaat op zoek naar juist die
mensen die aan specifieke voorwaarden voldoen
o VB bepaald opleidingsniveau of seksuele voorkeur, of naar
mensen die een specifieke mening of ervaring hebben
- Quotasteekproef = onderzoeker stelt van tevoren vast hoeveel
respondenten met specifieke kenmerken opgenomen moeten
worden in de steekproef
o VB ratio man/vrouw
o VB verschillende etnische achtergronden
o VB aanhangers van verschillende voetbalclubs
- Sneeuwbalsteekproef = onderzoeker neemt contact op met één
subject (of een paar meer) in de doelpopulatie
o DAARNA leidt elke respondent de onderzoeker naar één of
meerdere nieuwe respondenten
o DUS onderzoeker maakt gebruik van netwerk van de
respondent
o WANNEER de beoogde populatie moeilijk bereikbaar is, maar
wanneer (groepen) mensen binnen deze populatie elkaar wel
kennen
- Sequentiële steekproef = criteria waaraan respondenten moeten
voldoen, worden tijdens het onderzoek aangepast

, o WANT onderzoekers leren vaak pas gedurende het onderzoek
welke kenmerken belangrijk zijn om rekening mee te houden
bij het selecteren van respondenten
o DUS in het begin mag iedereen uit de doelpopulatie in de
steekproef worden opgenomen, later worden respondenten
met specifieke kenmerken gezocht

Iteratief = herhaaldelijk terugkeren naar eerdere fasen van het onderzoek
Saturatie = als nieuwe gegevens je geen nieuwe inzichten meer opleveren

K3: SPI(C)E ACRONIEM
Een onderzoeksvraag van een kwalitatief onderzoek kan je herkennen aan
de elementen van het SPI(C)E acroniem
 De betekenis van de letters is:
o Setting: waar, in welke context?
o Perspective: voor wie?
o Interest: wat?
o (Comparison: vergeleken met wat?)
o Evaluation: met welk resultaat?

K4: TRIANGULATIE
Triangulatie = het onderzoeken van een sociaal fenomeen vanuit
verschillende invalshoeken
 DOEL: geloofwaardigheid van kwalitatieve onderzoeksresultaten
verhogen
 GEVOLG aanvullende ondersteuning van een theorie
o OF tegenstrijdige resultaten
o OF resultaten geven aanleiding om de voorlopige theorie aan
te passen of uit te breiden
 Vormen van triangulatie:
o Data triangulatie
 Verschillende typen kwalitatieve gegevens verzameld
 VB naast interviews ook observaties
 Kunnen tegenstrijdige informatie bevatten
 DAN zal onderzoeker moeten ontdekken waarom
die inconsistenties er zijn
o Onderzoeker triangulatie
 Verschillende onderzoekers verzamelen en/of analyseren
de data
 Onafhankelijk van elkaar, geen beïnvloeding
 WANT manier van denken van een onderzoeker kan
invloed hebben op de uitkomsten van een onderzoek
 Gevonden resultaten met elkaar vergelijken en nagaan
waar eventuele verschillen vandaan komen
o Theoretische triangulatie
 Verzamelde gegevens worden bekeken vanuit
verschillende theoretische invalshoeken

, VB psycholoog in samenwerking met socioloog ook het
sociologisch perspectief meenemen in de interpretatie
van de resultaten
 GEVOLG nieuwe inzichten opleveren die, kijkend vanuit
één discipline, niet verkregen zouden zijn
 GEVOLG aanpassingen of uitbreiding van
voorlopige theorie
o Methodologische triangulatie
 Combineren van kwalitatieve met kwantitatieve
(cijfermatige) gegevens
 OOKWEL mixed methods

Kwalitatieve onderzoeksmethoden
- Observatie
- Steekproef
- Interview
- Focusgroep
- Bestaande data

CORRELATIONEEL
C1: MEETNIVEAUS
Meetniveau = van je variabele bepaalt welke statistische tools je wel en
niet kunt gebruiken

Kenmerken van een variabele:
- Een variabele heeft numerieke waarden
- Een variabele varieert van persoon tot persoon
 Bepalen van meetniveau à kijken naar numerieke waarden van
variabele

Twee soorten variabelen:
- Categorische variabelen
o = de waarden geven groepen/categorieën aan
o Nominaal meetniveau = kwalitatieve classificatie zonder
ordening
 Variabelen vertegenwoordigen de waarden voor
namen/woorden/categorieën
 VB fruit
- Kwantitatieve variabelen
o = de waarden geven een kwantiteit aan (hoeveelheid/grootte)
o Ordinaal meetniveau = óf een kwalitatieve óf een
kwantitatieve classificatie met een logische ordening
 VB KNMI weeralarm, uitreiken van de Oscars
 Natuurlijke ordening, maar betekenen verder niks
 WANT weet niet hoeveel de eerste verschilt van
de tweede
o Interval meetniveau = natuurlijke ordening, gelijk verschillen
tussen waarden hebben dezelfde betekenis

,  Geen absoluut nulpunt
 Gewoon mee te rekenen (zoals gemiddelde)
o Ratio meetniveau = alle eigenschappen van interval
variabelen, maar wel absoluut nulpunt
 VB lengte en gewicht en tijd

C2: OPERATIONALISEREN
Theoretische concepten (theoretische begrippen) (construct)
 VB sportiviteit, oplettendheid, agressie, angst etc.

Conceptuele definitie = een duidelijke definitie van wat de onderzoeker
bedoelt met een bepaald theoretisch concept
 Duidelijk maken wat er gemeten gaat worden
Operationele definitie = manier waarop het theoretische begrip (construct)
gemeten zal worden
 Onderzoeker beschrijft welk meetinstrument gebruikt zal worden
 Duidelijk maken hoe er gemeten gaat worden
 Proces van operationalisatie




C4: BESCHRIJVENDE STATISTIEK (SA)
Transformatie = wanneer alle scores op dezelfde manier veranderen
 Komen vooral voor bij het veranderen van de meeteenheid
 Bestaan voornamelijk uit optellen, aftrekken, vermenigvuldigen en
delen

Translatie = wanneer er bij alle scores dezelfde hoeveelheid opgeteld of
afgetrokken wordt
 Alle data punten schuiven dezelfde hoeveelheid naar links of rechts
 OOKWEL verplaatsing
 MAAR standaardafwijking verandert niet
o WANT spreiding verandert niet

Uitschieter (outlier)
 Hoe groter de steekproef, hoe minder gevoelig het gemiddelde is
voor 1 uitschieter
o DUS bij een kleine steekproef is het extra belangrijk om de
data eerst grafisch te inspecteren

C5: ASELECTE STEEKPROEFMETHODEN
Voor het verzamelen van gegevens, worden subjecten geselecteerd door
het trekken van een steekproef
 Bij een kwalitatief onderzoek à DOEL alle verschijningsvormen te
beslaan die in de populatie voorkomen