Periode 4, week 5 Neurologische en psychiatrische aandoeningen (2)
Leerdoelen
1 Uitleggen waarom men denkt dat er een biologische basis is voor psychiatrie (neurotransmitter-
evenwichten, hersenschors, limbisch systeem, verstoring in homeostase, geneesmiddelen en drugs)
2 Theorieën over de biologische basis voor pervasieve ontwikkelingsstoornissen (autisme),
zwakzinnigheid, en aandachtstekortstoornis (ADD, ADHD) in verband brengen met (on)mogelijkheden
voor medicamenteuze therapie
3 De effecten van zowel gebruik als onthouding van 4 ‘downers’ (psycholeptica), 4 ‘peppers’
(psychostimulantia) en 2 ‘trippers’ (psychodysleptica) herkennen
4 De verschillende oorzaken, verschijnselen en behandelingsmogelijkheden van een psychose
uitleggen, en de behandeling van schizofrenie relateren aan de dopaminehypothese
5 De vele factoren onderkennen die een rol kunnen spelen bij het ontstaan van depressie en manie, de
verschijnselen (en vitale kenmerken) en de medicamenteuze mogelijkheden beschrijven
Pervasieve ontwikkelingsstoornissen is de ernstige verstoring van het gedrag of functioneren op
verscheidene ontwikkelingsgebieden.
Autisme/autistische stoornis is een pervasieve ontwikkelingsstoornis. Ruim 1% van de mensen in
Nederland heeft autisme.
Symptomen van autisme zijn:
- Herhaalde, doelloze, stereotype bewegingen
- Vermijden oogcontact en nauwelijks vertonen van gezichtsuitdrukking
- Zelfverwonding, zelfs bij uitschreeuwen pijn
- Driftbuien, in paniek raken
- Aversie tegen veranderingen
- Verstandelijke beperking (bij 75%) / hoogbegaafdheid
- Moeite te leren symboliseren
- Moeite uitvoeren taken waarvoor interactie met anderen nodig is
Stoornis van Asperge is een pervasieve ontwikkelingsstoornis die wordt gekenmerkt door sociale
tekortkomingen en stereotiep gedrag, maar zonder aanzienlijke vertraging ten aanzien van
taalontwikkeling en cognitie die bij autisme optreedt.
Symptoom bij stoornis van Asperge is vooral hoogbegaafdheid. Andere symptomen zijn:
- moeite met het aangaan en onderhouden van contacten en vriendschappen
- moeite om een gesprekspartner recht in de ogen te kijken
- moeite met het uiten van en omgaan met emoties (bijvoorbeeld niet kunnen inschatten of
iets als grap of serieus bedoeld is)
- gebrek aan empathie (inlevingsvermogen)
- moeite met het begrijpen van sociale regels en non-verbale communicatie
- monotone stem en een weinig expressieve gelaatsuitdrukking
- zich afsluiten van de buitenwereld
- een fascinatie met onderwerpen of interesses die afwijkend zijn in intensiteit of soort
(preoccupaties)
- motorische onhandigheid (houterige motoriek) en coördinatieproblemen
- overgevoeligheid voor geluiden, geuren of aanrakingen
De diagnose PDD-NOS (Pervasive developmental disorder not otherwise specified) wordt gesteld bij
kinderen die ernstige problemen met sociale interacties hebben of die stereotiepe gedragingen
vertonen, zonder alle kenmerken van autisme of het syndroom van Asperger.
Kinderen met het syndroom van Asperger of PDD-NOS functioneren vaak op een hoger niveau dan
kinderen met autisme en kunnen mogelijk zelfstandig functioneren.
Leerdoelen
1 Uitleggen waarom men denkt dat er een biologische basis is voor psychiatrie (neurotransmitter-
evenwichten, hersenschors, limbisch systeem, verstoring in homeostase, geneesmiddelen en drugs)
2 Theorieën over de biologische basis voor pervasieve ontwikkelingsstoornissen (autisme),
zwakzinnigheid, en aandachtstekortstoornis (ADD, ADHD) in verband brengen met (on)mogelijkheden
voor medicamenteuze therapie
3 De effecten van zowel gebruik als onthouding van 4 ‘downers’ (psycholeptica), 4 ‘peppers’
(psychostimulantia) en 2 ‘trippers’ (psychodysleptica) herkennen
4 De verschillende oorzaken, verschijnselen en behandelingsmogelijkheden van een psychose
uitleggen, en de behandeling van schizofrenie relateren aan de dopaminehypothese
5 De vele factoren onderkennen die een rol kunnen spelen bij het ontstaan van depressie en manie, de
verschijnselen (en vitale kenmerken) en de medicamenteuze mogelijkheden beschrijven
Pervasieve ontwikkelingsstoornissen is de ernstige verstoring van het gedrag of functioneren op
verscheidene ontwikkelingsgebieden.
Autisme/autistische stoornis is een pervasieve ontwikkelingsstoornis. Ruim 1% van de mensen in
Nederland heeft autisme.
Symptomen van autisme zijn:
- Herhaalde, doelloze, stereotype bewegingen
- Vermijden oogcontact en nauwelijks vertonen van gezichtsuitdrukking
- Zelfverwonding, zelfs bij uitschreeuwen pijn
- Driftbuien, in paniek raken
- Aversie tegen veranderingen
- Verstandelijke beperking (bij 75%) / hoogbegaafdheid
- Moeite te leren symboliseren
- Moeite uitvoeren taken waarvoor interactie met anderen nodig is
Stoornis van Asperge is een pervasieve ontwikkelingsstoornis die wordt gekenmerkt door sociale
tekortkomingen en stereotiep gedrag, maar zonder aanzienlijke vertraging ten aanzien van
taalontwikkeling en cognitie die bij autisme optreedt.
Symptoom bij stoornis van Asperge is vooral hoogbegaafdheid. Andere symptomen zijn:
- moeite met het aangaan en onderhouden van contacten en vriendschappen
- moeite om een gesprekspartner recht in de ogen te kijken
- moeite met het uiten van en omgaan met emoties (bijvoorbeeld niet kunnen inschatten of
iets als grap of serieus bedoeld is)
- gebrek aan empathie (inlevingsvermogen)
- moeite met het begrijpen van sociale regels en non-verbale communicatie
- monotone stem en een weinig expressieve gelaatsuitdrukking
- zich afsluiten van de buitenwereld
- een fascinatie met onderwerpen of interesses die afwijkend zijn in intensiteit of soort
(preoccupaties)
- motorische onhandigheid (houterige motoriek) en coördinatieproblemen
- overgevoeligheid voor geluiden, geuren of aanrakingen
De diagnose PDD-NOS (Pervasive developmental disorder not otherwise specified) wordt gesteld bij
kinderen die ernstige problemen met sociale interacties hebben of die stereotiepe gedragingen
vertonen, zonder alle kenmerken van autisme of het syndroom van Asperger.
Kinderen met het syndroom van Asperger of PDD-NOS functioneren vaak op een hoger niveau dan
kinderen met autisme en kunnen mogelijk zelfstandig functioneren.
