Satire (ge)spot met politiek
Een academische essay voor de stelling dat in landen zonder een
politieke satire show, de overheid inspanningen zou moeten
financieren om er één te beginnen.
Universiteit van Amsterdam
Communicatiewetenschap
Aantal woorden: 1.140
, 2
Satire (ge)spot met politiek
In de hedendaagse ‘high-choice’ mediaomgeving kan men op verschillende manieren in
aanraking komen met politiek inhoudelijke content. Waar traditioneel gezien kranten,
televisiejournalen en nieuwswebsites als belangrijke bronnen van politieke informatie werden
beschouwd, daar is in de loop van enkele decennia ook de satire in het medialandschap
gekomen (Boukes, 2019). De satire staat bekend als een vorm van kunst waarin op half
ernstige, half humoristische wijze een aanval wordt gedaan op actuele maatschappelijke
onderwerpen (Griffin, 1994).
Onbekend is de politieke satire ondertussen niet meer. Niet alleen is het bestaan van de
satire sinds de aanslag op de redactie van het Franse satirische weekblad Charlie Hebdo
opnieuw onder de aandacht gekomen (NOS, 2015), ook worden satirische
nieuwsprogramma’s in verschillende landen over de hele wereld op regelmatige basis
uitgezonden. Een politieke satire show als Zondag met Arjen Lubach in Nederland (Boukes,
2019) laat duidelijk zien hoeveel invloed het kan hebben op haar kijkers en de politiek. Zo
startte Lubach een burgerinitiatief om de eerste ‘Farao der Nederlanden’ te kunnen worden als
protest tegen de monarchie dat met maar liefst 65.000 handtekeningen de Tweede Kamer
bereikte (NOS, 2016).
De laatste jaren is de academische en publieke belangstelling voor de aard van satire
toegenomen. Dit is niet zonder reden, maar is het resultaat van enerzijds een groeiend publiek
voor deze shows en anderzijds het vermogen van de shows om sociale verandering te
bewerkstelligen (Rosen, 2012). Dat maakt dat de politieke satire een interessant middel is
voor de politiek binnen een land. Vandaar dat deze essay ten gunste is van de stelling dat in
landen zonder een politieke satire show, de overheid inspanningen zou moeten financieren om
er één te beginnen.
Allereerst heeft de politieke satire het vermogen om de aandacht voor politieke kwesties
onder het publiek te vergroten (Boukes, 2019). Voor de meeste mensen zijn de media een
belangrijke bron van politieke informatie (De Vreese & Boomgaarden, 2006). De toegenomen
mediakeuze in de postbroadcast-media omgeving maakt het echter voor een persoon
onmogelijk om volledige kennis te hebben van alle belangrijke politieke kwesties die spelen.
Dit gegeven leidt tot een minder geïnformeerd, minder betrokken en meer gepolariseerd
publiek (Becker & Waisanen, 2013). De verhalende en emotionele aantrekkingskracht van
politieke satire maakt dat traditioneel abstract en afstandelijk nieuws omgevormd wordt tot
nieuws dat meer aansluit bij de ervaringen en interesses van burgers (Boukes, 2019). Satire
Een academische essay voor de stelling dat in landen zonder een
politieke satire show, de overheid inspanningen zou moeten
financieren om er één te beginnen.
Universiteit van Amsterdam
Communicatiewetenschap
Aantal woorden: 1.140
, 2
Satire (ge)spot met politiek
In de hedendaagse ‘high-choice’ mediaomgeving kan men op verschillende manieren in
aanraking komen met politiek inhoudelijke content. Waar traditioneel gezien kranten,
televisiejournalen en nieuwswebsites als belangrijke bronnen van politieke informatie werden
beschouwd, daar is in de loop van enkele decennia ook de satire in het medialandschap
gekomen (Boukes, 2019). De satire staat bekend als een vorm van kunst waarin op half
ernstige, half humoristische wijze een aanval wordt gedaan op actuele maatschappelijke
onderwerpen (Griffin, 1994).
Onbekend is de politieke satire ondertussen niet meer. Niet alleen is het bestaan van de
satire sinds de aanslag op de redactie van het Franse satirische weekblad Charlie Hebdo
opnieuw onder de aandacht gekomen (NOS, 2015), ook worden satirische
nieuwsprogramma’s in verschillende landen over de hele wereld op regelmatige basis
uitgezonden. Een politieke satire show als Zondag met Arjen Lubach in Nederland (Boukes,
2019) laat duidelijk zien hoeveel invloed het kan hebben op haar kijkers en de politiek. Zo
startte Lubach een burgerinitiatief om de eerste ‘Farao der Nederlanden’ te kunnen worden als
protest tegen de monarchie dat met maar liefst 65.000 handtekeningen de Tweede Kamer
bereikte (NOS, 2016).
De laatste jaren is de academische en publieke belangstelling voor de aard van satire
toegenomen. Dit is niet zonder reden, maar is het resultaat van enerzijds een groeiend publiek
voor deze shows en anderzijds het vermogen van de shows om sociale verandering te
bewerkstelligen (Rosen, 2012). Dat maakt dat de politieke satire een interessant middel is
voor de politiek binnen een land. Vandaar dat deze essay ten gunste is van de stelling dat in
landen zonder een politieke satire show, de overheid inspanningen zou moeten financieren om
er één te beginnen.
Allereerst heeft de politieke satire het vermogen om de aandacht voor politieke kwesties
onder het publiek te vergroten (Boukes, 2019). Voor de meeste mensen zijn de media een
belangrijke bron van politieke informatie (De Vreese & Boomgaarden, 2006). De toegenomen
mediakeuze in de postbroadcast-media omgeving maakt het echter voor een persoon
onmogelijk om volledige kennis te hebben van alle belangrijke politieke kwesties die spelen.
Dit gegeven leidt tot een minder geïnformeerd, minder betrokken en meer gepolariseerd
publiek (Becker & Waisanen, 2013). De verhalende en emotionele aantrekkingskracht van
politieke satire maakt dat traditioneel abstract en afstandelijk nieuws omgevormd wordt tot
nieuws dat meer aansluit bij de ervaringen en interesses van burgers (Boukes, 2019). Satire
