Pigmenten & bindmiddelen:
Verf = pigment + bindmiddel. Soms ook: vulmiddel, drogingsversnellende middelen,
verdunningsmiddelen etc.
Bindmiddelen: vloeistof, zorgt dat de pigmentdeeltjes en vulstoffen aan elkaar en aan het doek
hechten.
Klevend (ei, was, olie, gom) of niet-klevend (kalk, waterglas). Bindmiddel bepaalt de
eigenschappen van het pigment. Geschikt: lijnzaadolie, papaverzaadolie en walnootolie.
Sommige oliën niet geschikt als bindmiddel want die drogen niet (goed). Welke wél goed
drogen, ‘verharden’ eigenlijk, door het polymerisatieproces. Er kan pastueus geverfd worden
met olieverf want het krimpt niet tijdens het indrogen.
Pigmenten:
Bepalen de kleur van de verf. Verschil kleurstof en pigment: kleurstof is oplosbaar in oplos- en
bindmiddel en pigment niet (komt door grootte van de deeltjes). Kleurstof is vooral voor verven
van textiel gebruikt, want deze ‘bloeden’ door de onderste verflagen. Licht- en kleurechtheid
wordt bepaald door de mate waarin pigment tegen invloeden van buitenaf bestand is. Dekkracht
wordt bepaald door: a) korrelgrootte van het pigment (kleiner = dekkender, maar te klein =
transparanter) en b) verschil tussen de brekingsindex van het pigment en het bindmiddel
(Verschil groot = goede dekking, maar dit verschil kan kleiner worden naarmate het ouder is, bv
loodwit in olieverf) en c) hoeveelheid pigment en d) keuze van het bindmiddel.
4 categorieën:
A = natuurlijke anorganische pigmenten
B = kunstmatige anorganische pigmenten
C= natuurlijke organische pigmenten
D = kunstmatige organische pigmenten.
Natuurlijk/kustmatig = in de natuur te vinden/met mensenhanden gemaakt
Anorganische/organisch = mineralen/afkomstig van dieren of planten
A = aardpigmenten of van stenen
B = ontstaan door chemische reactie van anorganische grondstoffen, gedaan door mensen
C = uit dierlijke en plantaardige producten, zoals bladluizen en plantenwortels
D = pigmenten uit categorie C die neergeslagen zijn op kleurloze pigmenten, ‘verflakken’.
Witte pigmenten (B)
Loodwit (B):
Wanneer gebruikt: Oud (oude Egypte).
Kleur: Wit
Kleurvermogen: Goed
Giftig: Ja
Bereidingswijze: Azijnzuur + zuurstof + kooldioxide
Dekkracht: Goed
Verf = pigment + bindmiddel. Soms ook: vulmiddel, drogingsversnellende middelen,
verdunningsmiddelen etc.
Bindmiddelen: vloeistof, zorgt dat de pigmentdeeltjes en vulstoffen aan elkaar en aan het doek
hechten.
Klevend (ei, was, olie, gom) of niet-klevend (kalk, waterglas). Bindmiddel bepaalt de
eigenschappen van het pigment. Geschikt: lijnzaadolie, papaverzaadolie en walnootolie.
Sommige oliën niet geschikt als bindmiddel want die drogen niet (goed). Welke wél goed
drogen, ‘verharden’ eigenlijk, door het polymerisatieproces. Er kan pastueus geverfd worden
met olieverf want het krimpt niet tijdens het indrogen.
Pigmenten:
Bepalen de kleur van de verf. Verschil kleurstof en pigment: kleurstof is oplosbaar in oplos- en
bindmiddel en pigment niet (komt door grootte van de deeltjes). Kleurstof is vooral voor verven
van textiel gebruikt, want deze ‘bloeden’ door de onderste verflagen. Licht- en kleurechtheid
wordt bepaald door de mate waarin pigment tegen invloeden van buitenaf bestand is. Dekkracht
wordt bepaald door: a) korrelgrootte van het pigment (kleiner = dekkender, maar te klein =
transparanter) en b) verschil tussen de brekingsindex van het pigment en het bindmiddel
(Verschil groot = goede dekking, maar dit verschil kan kleiner worden naarmate het ouder is, bv
loodwit in olieverf) en c) hoeveelheid pigment en d) keuze van het bindmiddel.
4 categorieën:
A = natuurlijke anorganische pigmenten
B = kunstmatige anorganische pigmenten
C= natuurlijke organische pigmenten
D = kunstmatige organische pigmenten.
Natuurlijk/kustmatig = in de natuur te vinden/met mensenhanden gemaakt
Anorganische/organisch = mineralen/afkomstig van dieren of planten
A = aardpigmenten of van stenen
B = ontstaan door chemische reactie van anorganische grondstoffen, gedaan door mensen
C = uit dierlijke en plantaardige producten, zoals bladluizen en plantenwortels
D = pigmenten uit categorie C die neergeslagen zijn op kleurloze pigmenten, ‘verflakken’.
Witte pigmenten (B)
Loodwit (B):
Wanneer gebruikt: Oud (oude Egypte).
Kleur: Wit
Kleurvermogen: Goed
Giftig: Ja
Bereidingswijze: Azijnzuur + zuurstof + kooldioxide
Dekkracht: Goed
